Gurjulu maqbarasi
| Maqbara | |
Gurjulu maqbarasi
| |
 | |
Gurjulu maqbarasi (ozarbayjoncha: Gürcülü türbəsi) — XVIII asrga oid tarixiy va meʼmoriy yodgorlik, Ozarbayjonning Gubadli tumani Gürcülü qishlogʻida joylashgan.
Tarixi
Yodgorlikda hech qanday yozuv mavjud emas, hatto maqbara dastlab qurilgan paytida ham butunlay yozuvsiz boʻlgan boʻlishi ham mumkin. Shu sababli yodgorlik tarixini oʻrgangan tadqiqotchilar maqbara qurilgan davrni aniqlashda, asosan, meʼmoriy xususiyatlariga tayanganlar. Abdulvahob Salamzodaning fikricha, maqbaraning qurilgan davrini aniqlashga yordam beradigan asosiy belgilardan biri kirish qismi oldinga boʻrtib chiqqan kichik portal shaklida ishlanganidir. Bunday yechim XVII asr Ozarbayjon maqbaralari meʼmorchiligiga xos. Portalni yakunlovchi ravoq shakli ham shu davr uchun xarakterlidir. Garchi bunday ravoqlar qadimdan maʼlum boʻlgan boʻlsa-da, ular faqat XVII asrdan boshlab bezak elementi sifatida qoʻllanila boshlagan[1].
Meʼmorchiligi
A. Salamzodaning yozishicha, Gurjulu maqbarasi bir qator oʻziga xos meʼmoriy xususiyatlari bilan Ozarbayjondagi sakkiz qirrali maqbaralar orasida alohida oʻrin egallaydi. Uning asosiy xususiyati binoning asosiy qismidan chodirsimon tomga oʻtish usulida namoyon boʻladi. Meʼmor muqarnas shaklidan foydalanib, oʻziga xos karnaysimon tuzilma yaratgan. Shu tariqa sakkiz qirrali asosdan halqa vositasida olti qirrali chodirsimon tomga oʻtilgan[2].
Kirish qismiga past eshik qoʼyilgan boʼlib, bu orqali meʼmor oʻzidan oldingi meʼmorlar yaratgan anʼanalarni saqlab qolgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Саламзаде 1964, s. 53
- ↑ Саламзаде 1964, s. 52
Adabiyot
- Саламзаде, А. В.. Архитектура Азербайдана XVI-XIX вв.. Баку: Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, 1964.