Gurgi masjidi
| Masjid | |
 | |
| Masjidning 2012-yildagi holati | |
| Mamlakat |  Liviya
|
| Shahar | Tripoli |
| Koordinatalar | 32°53′58″N 13°10′32″E / 32.89944°N 13.17556°E |
| Yoʻnalishi | sunniylik |
| Asoschi | MUstafo Gurgi |
| Asosiy sana: 1834-yil
| |
| Gumbazlar soni | 15 ta |
| Gumbazlar soni | 15 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Minoralar balandligi | 25 m (82 ft) |
| Qurilish materiali | marmar |
Gurgi masjidi (arabcha: جامع قرجي) sunniy islom masjidi boʻlib, Liviyaning Tripoli shahrida joylashgan. Masjid eski Tripolining (yaʼni Madinaning) markazida, tarixiy binolar majmuasining bir qismi sifatida saqlangan. Masjid muhim diqqatga sazovor sayyohlik joyi boʻlib, umuman olganda butun hudud ham shunday; yaqin atrofda Mark Avreliyning Rim arkasi bor[1].
Tarixi
Masjid Mustafa Gurgi tomonidan buyurtma qilingan va 1834-yilda qurilgan. Oʻsha paytda Tripoli Usmonlilar hukmdori posho Yusuf Karamanli qoʻl ostida edi[1], uning hukmronligi 1795-yildan 1832-yilgacha davom etgan. Gurgi masjidi dengiz floti kapitani Mustafo Gurgining buyrugʻi bilan qurilgan[1]. Gurgi – arabcha soʻz boʻlib, „Gruziyadan“ degan maʼnoni anglatadi[2]. Kirish eshigining oʻng tomonida Gurgi va uning oilasi qabrlari joylashgan old xonacha bor. Ushbu tarixiy yodgorlik Yevropa va islomiy geometriyani shunday tarzda uygʻunlashtiradiki, bir necha sivilizatsiyalarning meʼmoriy uslublari bitta sanʼat ifodasida qorishib ketadi[3]. Mustafo Gurgi masjidi Bab al-Bahr tumanida, toʻgʻridan-toʻgʻri Oʻrta yer dengizi sohillari yonida joylashgan[4]. Bu masjid Ahmed posho Karamanli masjidi kabi uchta meʼmoriy blokdan iborat: masjid, maqbara va maktab. Masjidning ikkita kirish joyi bor: biri gʻarb tomonda Al-Akvash koʻchasida, ikkinchisi esa shimol tomondagi qisqa tor koʻchaga chiqadi[5].
Tuzilishi
Ushbu tarixiy obida Yevropa va islomiy geometriyani sanʼat va goʻzallikning yagona namoyoniga jamlab, turli sivilizatsiyalarning koʻplab meʼmoriy uslublarini qoʻshib yuboradi. Uning devorlari va ustunlari tabiiy marmar bilan bezatilgan, pollari esa rang-barang koshinlar bilan qoplangan boʻlib, nihoyatda ilhomlantiruvchi va jozibali maskan yaratilgan[6].
minora masjid meʼmorchiligining muhim tarkibiy qismidir. Uning boʻyi taxminan 25 m (82 ft) boʻlib, asl yashil marmardan ishlangan ikki ayvonchaga ega[7]. Masjidning ravoqli kirish qismi gul naqshlari bilan oʻyib bezatilgan, shuningdek, baland marmar ustunli namozxonasi ham katta badiiy taʼsir uygʻotadi[8]. Gurgi masjidi 15 ta bezakli gumbaz bilan qurilgan.
Tashrif buyuruvchilar devorlardagi xattotlik yozuvlarini tomosha qilishlari mumkin: ularda Qur’on oyatlari andalus yozuvida bitilgan, shuningdek, geometrik shakllar, oʻsimliklar va gullardan iborat turli bezaklar mavjud. Masjid hovlisida, Usmonlilar tomonidan qurilgan boshqa odatiy masjidlardagi kabi, asoschiga bagʻishlangan maqbara hamda boshqa inshootlar bor[2].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Alharathy, Safa „Gurgi Mosque“ (en). The Libya Observer (2020-yil 9-avgust). Qaraldi: 2022-yil 13-mart.
- ↑ 2,0 2,1 Al-Ballush, Ali M. (1995). "Preliminary investigations on tile panels in some Libyan religious and secular buildings and on similar tile panels in Tunisia, Algeria and Egypt" (en). Preliminary Investigations on Tile Panels in Some Libyan Religious and Secular Buildings and on Similar Tile Panels in Tunisia, Algeria and Egypt: 135–161. https://www.torrossa.com/en/resources/an/3001843.
- ↑ Andall, Jacqueline; Duncan, Derek. National Belongings: Hybridity in Italian Colonial and Postcolonial Cultures (en). Peter Lang, 2010. ISBN 978-3-03911-965-3.
- ↑ Braun, Ethel. The New Tripoli and what I Saw in the Hinterland (en). T. Unwin, 1914.
- ↑ „Ottoman Mosques of the Tripoli Medina by Brian McMorrow“ (en-US). PBase. Qaraldi: 2022-yil 16-may.
- ↑ Miles, Oliver (2009). Wright, John. ed. "The Emergence of Libya" (en) (Price: £10.00 to Society members.). Libyan Studies (London: Silphium Press) 40: 195–196. doi:10.1017/S0263718900004611. ISBN 978-1-900971-06-5. ISSN 0263-7189. https://www.cambridge.org/core/journals/libyan-studies/article/abs/emergence-of-libya-by-john-wright-silphium-press-london-2008-isbn-9781900971065-pp-368-price-1000-to-society-members/41B82DA6795ACD2B1DD8FC782DFBA03D.
- ↑ Al-Ballush, Ali M. (1995). "Preliminary investigations on tile panels in some Libyan religious and secular buildings and on similartile panels in Tunisia, Algeria and Egypt" (en). Preliminary Investigations on Tile Panels in Some Libyan Religious and Secular Buildings and on Similar Tile Panels in Tunisia, Algeria and Egypt: 135–161. https://www.torrossa.com/en/resources/an/3001843.
- ↑ Stanienda, K. (2006). "Obiekty geoturystyczne i zabytki kultury materialnej północno-zachodniej Libii" (pl-PL). Zeszyty Naukowe. Górnictwo / Politechnika Śląska (z. 273): 367–375. ISSN 0372-9508. https://www.infona.pl//resource/bwmeta1.element.baztech-article-BSL9-0013-0083.[sayt ishlamaydi]
Havolalar
Vikiomborda „Gurgi masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.