Greta Thunberg nutqlari

Shvetsiyalik iqlim faoli Greta Thunberg oʻzining notiqlik mahorati bilan tanilgan[1]. Uning 2019-yilgi Birlashgan Millatlar Tashkilotining iqlim sammitidagi nutqi uni butun dunyoga tanitdi[2]. Nutq soʻzlash tadbirlaridan oldin, Thunberg Shvetsiya parlamenti — Riksdag binosi oldida „Skolstrejk för klimatet“ (Iqlim uchun maktabni tashlash eʼlon qilish) yozuvidan foydalanib namoyish oʻtkazgan edi[3].
Nutqlar roʻyxati
2018-yil noyabr: TEDxStockholm
2018-yil 24-noyabrda u TEDxStockholm anjumanida nutq soʻzladi[4][5]. U sakkiz yoshida iqlim oʻzgarishi mavjudligini anglab yetgani va xuddi jahon urushi ketayotgandek, nega bu har bir kanalda asosiy xabar sifatida berilmayotganiga hayron boʻlgani haqida gapirdi. U baʼzilar aytganidek iqlimshunos olim boʻlish uchun maktabga bormaganini, chunki ilm-fan oʻz soʻzini aytib boʻlganini va faqat inkor etish, bilimsizlik hamda harakatsizlik qolganini aytdi. Farzandlari va nabiralari undan hali vaqt borligida, yaʼni 2018-yilda nega chora koʻrilmaganini soʻrashlari haqida mulohaza yuritar ekan, u nutqini „biz qoidalarga boʻysunib dunyoni oʻzgartira olmaymiz, chunki qoidalarning oʻzi oʻzgarishi kerak“ degan soʻzlar bilan yakunladi[6].
2018-yil dekabr: COP24
Thunberg 2018-yil 4-dekabrda Birlashgan Millatlar Tashkilotining iqlim oʻzgarishi boʻyicha COP24 sammitida nutq soʻzladi va shuningdek, 2018-yil 12-dekabrda yalpi majlisda ham soʻzga chiqdi[7][8][9].
2019-yil yanvar: Jahon iqtisodiy forumi
Fayl:Greta Thunberg- World Economic Forum (Davos).webm

25-yanvar kuni Thunberg Davosdagi Butunjahon iqtisodiy forumida nutq soʻzladi. U jahon yetakchilarini shunday ogohlantirdi: „Sizning umidvor boʻlishingizni xohlamayman. Vahimaga tushishingizni xohlayman. Men har kuni his qiladigan qoʻrquvni siz ham his qilishingizni xohlayman. Keyin esa harakat qilishingizni xohlayman[10]. Inqiroz paytida qanday yoʻl tutgan boʻlsangiz, shunday harakat qilishingizni xohlayman. Xuddi uy yonayotgandek harakat qilishingizni xohlayman — chunki u haqiqatan ham yonmoqda“. U, shuningdek, siyosatchilar va qaror qabul qiluvchi shaxslar olimlarga quloq solishlari kerakligini taʼkidladi[11].
2019-yil fevral: Yevropa iqtisodiy va ijtimoiy qoʻmitasi
2019-yil 21-fevralda u Yevropa iqtisodiy va ijtimoiy qoʻmitasining konferensiyasida hamda Yevropa Komissiyasi rahbari Jean-Claude Juncker huzurida nutq soʻzladi va u yerda global isishni Parij kelishuvida belgilangan 2 °C maqsadidan pastroq darajada cheklash uchun Yevropa Ittifoqi 2030-yilga kelib CO2 tashlanmalarini Parijda belgilangan 40 foizlik koʻrsatkichdan ikki baravar koʻp, yaʼni 80 foizga kamaytirishi shartligini aytdi. „Agar biz buni uddalay olmasak, — dedi u, — siyosiy yetakchilarimiz merosidan qoladigan yagona narsa insoniyat tarixidagi eng katta muvaffaqiyatsizlik boʻladi“[12][13].
2019-yil mart: Brandenburg darvozasi
Fayl:FFF Berlin 2019-03-29 262 Greta Thunberg.webm 2019-yil 29–31-mart dam olish kunlarida Thunberg Berlinga tashrif buyurdi. U 29-mart kuni Brandenburg darvozasi yaqinida taxminan 25 000 kishi oldida nutq soʻzladi va shunday dedi: „Biz gʻalati dunyoda yashayapmiz, bu yerda bolalar oʻz kelajagining vayron qilinishiga qarshi norozilik bildirish uchun oʻz taʼlimini qurbon qilishga majbur boʻlishmoqda. Bu inqirozga eng kam hissa qoʻshgan odamlar undan eng koʻp jabr koʻradiganlardir“[14]. 30-mart kuni Thunberg Germaniyaning har yilgi kino va televideniye mukofotlari topshirilishi marosimida „Oltin kamera“ maxsus mukofotini qabul qilib oldi. Galadagi taqdirlash nutqida Thunberg butun dunyo taniqli shaxslarini oʻz nufuzidan foydalanishga va unga yordam berish uchun iqlim faolligiga munosib hissa qoʻshishga chaqirdi[15][16][17].
2019-yil aprel: Yevropa parlamenti
2019-yil aprel oyida Strasburgda Yevropa Parlamenti aʼzolari va Yevropa Ittifoqi rasmiylari bilan boʻlib oʻtgan uchrashuvda, Thunberg yigʻilganlarni „Brexit boʻyicha uchta favqulodda sammit oʻtkazilgani, ammo iqlim va atrof-muhit tanazzuliga bagʻishlangan birorta ham favqulodda sammit oʻtkazilmagani“ uchun tanbeh berdi[18]. Boshqa masalalar ustuvorlik kasb etgani sababli iqlim oʻzgarishi muhokamalari Yevropa Ittifoqi sammitlarida asosiy mavzu boʻlmagan. U dunyo „oltinchi ommaviy qirilib ketish“ jarayoniga duch kelayotganini aytdi va shunday dedi: „Biz bu inqirozga inqiroz deb qaramadik; biz uni hal qilinishi kerak boʻlgan navbatdagi muammo deb koʻryapmiz. Ammo u bundan ancha muhimroqdir. Bu — ekzistensial inqiroz, u har qanday narsadan koʻra muhimroqdir“[19].
Manbalar
- ↑ Knight, Sam. „The Uncanny Power of Greta Thunberg's Climate-Change Rhetoric“. The New Yorker (inglizcha). 19 January 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2020-02-03.
- ↑ Thanki, Nathan „What does Greta Thunberg's call for equity mean?“ (en). Climate Home News (2019-yil 2-oktyabr). 2019-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 3-fevral.
- ↑ Watts, Jonathan „Jonathan Watts for theguardian.com“. The Guardian (2019-yil 11-mart). 2019-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 8-fevral.
- ↑ School strike for climate – save the world by changing the rules. TEDxStockholm. 1:46. „I was diagnosed with Asperger's syndrome, OCD, and selective mutism. That basically means I only speak when I think it's necessary. Now is one of those moments… I think that in many ways, we autistic are the normal ones, and the rest of the people are pretty strange, especially when it comes to the sustainability crisis, where everyone keeps saying that climate change is an existential threat and the most important issue of all and yet they just carry on like before.“
- ↑ „TEDxStockholm Theme: Wonderland“. TED (2018-yil 24-noyabr). 2019-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-dekabr.
- ↑ Jones, Nigel. „Why we all need to be more like Greta“. Nine by Five Media. Medium (2018-yil 30-dekabr). 2019-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-fevral.
- ↑ Carrington, Damian. „'Our leaders are like children', school strike founder tells climate summit“ (2018-yil 4-dekabr). 2019-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-iyul.
- ↑ Thunberg, Greta „You Are Stealing Our Future: Greta Thunberg, 15, Condemns the World's Inaction on Climate Change“. Democracy Now! (2018-yil 13-dekabr). — „You only speak of a green eternal economic growth because you are too scared of being unpopular. You only talk about moving forward with the same bad ideas that got us into this mess, even when the only sensible thing to do is pull the emergency brake. You are not mature enough to tell it like it is. Even that burden you leave to us children. […] And if solutions within the system are so impossible to find, then maybe we should change the system itself.“. 2019-yil 4-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-iyul.
- ↑ Thunberg, Greta „Greta Thunberg full speech at UN Climate Change COP24 Conference“. Connect4Climate (2019-yil 15-dekabr). 2019-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-iyul.
- ↑ Thunberg, Greta „I want you to panic: 16-year-old issues climate warning at Davos“. Guardian News (2019-yil 25-yanvar). 2019-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-iyul.
- ↑ „'It's an existential crisis. Listen to scientists'“. BBC News. 2019-yil 14-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 31-avgust.
- ↑ Carmichael, Lachlan. „Climate activist Thunberg urges EU to double carbon reduction targets“. Agence France-Presse (2019-yil 22-fevral). 2019-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-fevral.
- ↑ „Swedish teen leads Belgian students on 7th climate march“. Associated Press (2019-yil 21-fevral). 2019-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-iyul.
- ↑ Thumiger, Reto. „Fridays the [sic] for Future: 25000 demonstrate in Berlin with Greta Thunberg“. Pressenza (2019-yil 31-mart). 2019-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 5-aprel.
- ↑ Lindgren, Emma „Greta Thunberg Wins German Award“. Inside Scandinavian Business (2019-yil 2-aprel). 2019-yil 28-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 9-aprel.
- ↑ Waldholz, Rachel; Wehrmann, Benjamin „Greta Thunberg joins German students for climate protest in Berlin“. Clean Energy Wire (2019-yil 29-mart). 2019-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 5-aprel.
- ↑ Gilliver, Liam „Greta Thunberg Calls Out Celebrities To Face Climate Crisis in Powerful Speech“. Plant Based News (2019-yil 4-aprel). 2019-yil 30-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 12-aprel.
- ↑ Rankin, Jennifer. „Forget Brexit and focus on climate change, Greta Thunberg tells EU“ (2019-yil 16-aprel). 2019-yil 23-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 24-aprel.
- ↑ Climate icon Greta Thunberg finds that political change is ‘complicated’, (Wayback Machine saytida 6 August 2019 sanasida arxivlangan) Politico, 16 April 2019