Kontent qismiga oʻtish

Goʻzal Bayramli

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Goʻzal Bayramli
Tavalludi
Gözəl Oruc qızı Bayramli

27-aprel 1972-yil
Boku, Ozarbayjon SSR, Sovet Ittifoqi
Vafoti 7-oktyabr 2020-yil(2020-10-07)
(48 yoshda)
Boku, Ozarbayjon
Fuqaroligi Ozarbayjonlik
Kasbi Muxolifat yetakchisi, huquq himoyachisi

Goʻzal Bayramli (ozarbayjoncha: Gözəl Oruc qızı Bayramlı, 27-aprel 1962 – 7-oktyabr 2020) – Ozarbayjon siyosatchisi, Ozarbayjon Xalq fronti partiyasi (OXFP) aʼzosi va sobiq rais oʻrinbosari, sobiq siyosiy mahbus.

Hayoti va faoliyati

Bayramli 1962-yil 27-aprelda Boku shahrida tugʻilgan.

U koʻp yillar davomida Ozarbayjon xalq fronti partiyasining aʼzosi va rais oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Bu partiya 1992-yilda Sovet Ittifoqi parchalanishidan keyin Ozarbayjonning birinchi hukumatini tuzishga hissa qoʻshgan. 1993-yilda hozirgi Ozarbayjon prezidentining otasi Haydar Aliyev hokimiyatga kelgach, Goʻzal Bayramli demokratiya va inson huquqlari faoli sifatida muxolifatning taniqli ayol arboblaridan biriga aylangan. U Ozarbayjondagi siyosiy mahbuslarning huquqlarini himoya qilgan. U siyosiy faoliyati tufayli bir necha marta qisqa muddatga hibsga olingan va keyin ozod qilingan[1].

Siyosiy mahbus

Bayramli 2017-yil 25-mayda Gruziyadan Ozarbayjonga chegarani kesib oʻtayotganda Davlat chegarasini qoʻriqlash xizmati tomonidan hibsga olingan. U chet elda davolanganidan keyin uyiga qaytayotgan edi. Rasmiylar Bayramlini roʻyxatga olinmagan pul olib oʻtishda ayblashgan. Goʻzal Bayramli barcha ayblovlarni rad etib, ularning siyosiy ahamiyatga ega ekanligini va banknotlarning sumkasiga yashirib qoʻyilganini taʼkidlagan[2].

Sudda bergan guvohligida Goʻzal Bayramli 2016-yil oktyabrda xavfsizlik kuchlari uni Boshqariladigan jinoyatchilik boʻlimiga chaqirib, „davlatga qarshi faoliyatini“ toʻxtatmasa, hibsga olinishi bilan tahdid qilganini aytgan. U bu tahdidlarni „Nardaran ishi“dagi siyosiy mahbuslarni himoya qilishi bilan bogʻlagan va suhbatdan keyin tez orada telefon orqali tahdidlar ola boshlaganini, ammo qonunni muhofaza qilish organlari bunga obyektiv tergov oʻtkazmaganini aytgan[3].

2018-yil 23-yanvarda Gazax tuman sudining qarori bilan u 3 yil qamoq jazosiga hukm qilingan[4]. Uning hibsga olinishi Ozarbayjon hokimiyatining yana bir muxolifat jurnalisti va inson huquqlari faoli Afgan Muxtarlini hibsga olishi bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi. Bayramli va Muxtarli 2017-yil may oyida Gruziya bilan chegara oʻtish joylarida hibsga olingan va kontrabanda aybi bilan qamoq jazosiga hukm qilingan. Ikkala hibsga olish va keyingi qamoq jazolari keng xalqaro tanqidga sabab boʻlgan[5][6][7][8].

Human Rights Watch rejim tanqidchilariga qarshi choralarni qoralab, Ozarbayjon hokimiyatini hibsga olinganlarni ozod qilishga chaqirgan bayonot chiqargan[9][10]. Ular shuningdek Amnesty International tomonidan vijdon mahbuslari deb tan olingan[11][12].

AQSh Davlat departamenti hukmni qoralovchi bayonot chiqargan[13][14]. YI chiqargan bayonotda: „Ozarbayjon tomonidan asosiy huquqlar, jumladan soʻz erkinligi bilan bogʻliq barcha qamoq holatlarni koʻrib chiqish va tegishli shaxslarni darhol ozod qilish juda muhim“ deb taʼkidlangan[15]. PACE inson huquqlari qoʻmitasi ham Ozarbayjondagi inson huquqlari holati va xususan Goʻzal Bayramlining qamoqda turishi haqida tashvishda ekanligini bildirgan[16][17]


Qamoqda ikki yil oʻtkazgach, u 2019-yil mart oyida Navroʻz bayrami arafasida prezident tomonidan kechirilgan 400 mahbus, shu jumladan 51 siyosiy mahbus qatorida ozod qilindi[18][19].

Vafoti

Qamoqdan chiqqanidan keyin Bayramli Germaniyaning Geydelberg universiteti kasalxonasida davolanishga borgan va hayotiga xavf soladigan kasallik tashxisi qoʻyilgan. U qamoqda koʻplab jarohatlar va yetarli ovqatlanish va tibbiy yordam olmaslikdan aziyat chekkan edi. U 2020-yil 7-oktyabrda Bokudagi uyida vafot etgan[20]

Uning dafn marosimi paytida Ozarbayjon hokimiyati karantin qoidalarini buzganlikda ayblanib, muxolifat jurnalistini hibsga olgan, keyinchalik u ozod qilingan. Jurnalist hibsga olingan paytda musodara qilingan telefonini ozod qilingan vaqtda qaytarilmaganini aytgan[21].

Manbalar

  1. ↑ „APFP deputy chairman Gozal Bayramli released“ (en). Apa.az. Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  2. ↑ „Prominent Azerbaijani Opposition Figure Jailed On Smuggling Charges“ (en) (2018-yil 24-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  3. ↑ Узел, Кавказский „Байрамлы назвала свой арест местью властей Азербайджана“. Кавказский Узел. Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  4. ↑ „Azerbaijan sentences opposition activist to 3 years for 'smuggling money'“ (en-US). OC Media (2018-yil 23-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 12-oktyabr.
  5. ↑ „Azerbaijan: Leading opposition politician freed from prison“ (en-GB). Norwegian Helsinki Committee (2018-yil 16-avgust). Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  6. ↑ Freedom in the World 2018 (The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties). New York, NY, and Washington, DC: Freedom house, 2019 — 76-bet. ISBN 978-1-5381-1203-8. 
  7. ↑ The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, The Hague „General Country of Origin Information Report for Azerbaijan“. www.ecoi.net (2020-yil iyul).
  8. ↑ „Gozel Bayramli“ (en-US).
    1. SetThemFree (2018-yil 12-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  9. ↑ „Azerbaijan Courts Convict Two Outspoken Government Critics“ (en). Human Rights Watch (2018-yil 25-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  10. ↑ Human Rights Watch. WORLD REPORT 2019 (Events of 2018), United States of America, 2019 — 53-bet. ISBN 978-1-60980-884-6. 
  11. ↑ „Prisoner of Conscience: Gozel Bayramli“ (en). www.freiheit.org (2019-yil 11-dekabr). 2021-yil 10-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  12. ↑ „PRISONERS OF CONSCIENCE ANALYSIS Political Prisoners from East and Southeast Europe“. Friedrich Naumann Foundation for Freedom (2019-yil dekabr). 2021-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-oktyabr.
  13. ↑ „U.S. Troubled by Sentencing of Gozel Bayramli“ (en). www.turan.az. 2021-yil 23-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  14. ↑ „Statement on the Abduction and Arrest of Afgan Mukhtarli (June 3)“ (en-US). U.S. Embassy in Georgia (2017-yil 3-iyun). Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
  15. ↑ Committee on Legal Affairs and Human Rights „Azerbaijan's Chairmanship of the Council of Europe: what follow-up on respect for human rights?“ (2017).
  16. ↑ „Azerbaijan president pardons jailed activists, opponents“ (en). www.thenews.com.pk. Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  17. ↑ „Азербайджан: массовое освобождение политзаключенных“. Prism UA. Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  18. ↑ „Ozarbayjon prezidenti qamoqdagi faollar va muxolifat arboblarini kechirdi“ (en). www.thenews.com.pk. Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  19. ↑ „Ozarbayjon: siyosiy mahbuslarning ommaviy ozod etilishi“. Prism UA. Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  20. ↑ „Condolences from the ISHR on the death of Gozel Bayramli“ (en-US). International Society for Human Rights (ISHR). Qaraldi: 2021-yil 15-sentyabr.
  21. ↑ „Фатима Мовламлы“ (ru-RU). Справедливость для журналистов. 2021-yil 27-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Goʻzal_Bayramli&oldid=458916" dan olindi