Germaniyada akademik baholash tizimi

Germaniyada oʻquvchilarning akademik oʻzlashtirishini, yoshidan qatʼi nazar, baholash uchun 5 yoki 6 ballik tizim (GPA) qoʻllanadi. Baholar 1 (olmoncha: sehr gut  — „juda yaxshi“) dan 5 (yoki 6) (ungenügend — „qoniqarsiz“) gacha boʻladi. Universitetga tayyorlaydigan nemis gimnaziyalarining yuqori sinflarida esa ball tizimi qoʻllanilib, unda 15 ball eng yaxshi, 0 ball esa eng yomon baho hisoblanadi. Bahoni belgilovchi foiz koʻrsatkichi har bir oʻqituvchida turlicha boʻlishi mumkin.

Taʼlim bosqichlari boʻyicha baholar

Boshlangʻich va quyi oʻrta taʼlim

Boshlangʻich va quyi oʻrta taʼlimda (1–10-sinflarda) Germaniyadagi maktab oʻquvchilariga 1 (aʼlo, olmoncha: sehr gut ) dan 6 (qoniqarsiz, olmoncha: ungenügend ) gacha boʻlgan 6 ballik shkala boʻyicha baho qoʻyiladi. Anʼanaviy olti ballik tizimning oʻzgartirilgan turlari baholarga „+“ va „−“ qoʻshimchalarini biriktirish imkonini beradi.

Qoʻshimchali baholarning oʻrtacha qiymatini hisoblash uchun ularga kasr qiymatlar biriktiriladi: masalan, 1 bu — 1,0; 1− bu — 1,3; 2+ bu — 1,7; 2 bu — 2,0; 2− bu — 2,3 va hokazo. Maktablar federal hukumat tomonidan emas, balki yerlar tomonidan boshqarilgani sababli baholashda biroz tafovutlar mavjud. Koʻpincha „1−“ (1,25 ga teng), „1-2“ (1,5 ga teng), „2+“ (1,75 ga teng) kabi yanada batafsilroq shkaladan foydalaniladi; baʼzan esa hatto oʻnlik kasrli baholash tizimi (1,0; 1,1; 1,2 va hokazo) ham qoʻllanadi.

Yil yakunidagi tabellarda faqat qoʻshimchasiz, butun sonli baholardan foydalanishga ruxsat beriladi; ayrim hududlarda ular hatto soʻz bilan yoziladi.

Hozirgi kunda Germaniyaning koʻplab yerlarida oʻquvchining „Tartiblilik“ yoki „Umumiy xulq-atvor“ kabi jihatlarini baholaydigan xulq-atvor baholaridan (olmoncha: Kopfnoten ) foydalanish ham belgilangan.

Yuqori oʻrta taʼlim

Gimnaziya maktablarining yuqori sinflarida (11–12/13-sinflarda) baholar raqamlar („ballar“)ga oʻtkaziladi: bu tizimda „1+“ 15 ballga, „6“ esa 0 ballga teng. Ushbu tizimda „1+“ bahosi mavjud boʻlgani uchun, nazariy jihatdan yakuniy Abitur imtihoni bahosi 1,0 dan past boʻlishi mumkin. Bunday baholar norasmiy ravishda qoʻllansa-da, rasman 1,0 dan past natija qayd etgan har qanday oʻquvchiga 1,0 bahosi qoʻyiladi. Ball tizimidan foydalanilganda, 4 baho (5 ball) oʻtish uchun eng quyi, 4− baho (4 ball) esa yiqilish uchun eng yuqori koʻrsatkich hisoblanadi.

Yuqori oʻrta taʼlimida 15 ballik baholash tizimi

Baho	+	1	–	+	2	–	+	3	–	+	4	–	+	5	–	6
Ball	15	14	13	12	11	10	9	8	7	6	5	4	3	2	1	0

Oliy taʼlim

Germaniya universitetlarida (huquqshunoslik fakultetlaridan tashqari) bilimlar 1 dan 5 gacha boʻlgan shkala boʻyicha baholanadi:

• 1,0–1,5 sehr gut (juda yaxshi: ajoyib natija)
• 1,6–2,5 gut (yaxshi: oʻrtacha talablardan ancha yuqori natija)
• 2,6–3,5 befriedigend (qoniqarli: oʻrtacha talablarga mos keladigan natija)
• 3,6–4,0 ausreichend (yetarli: talablarga zoʻrgʻa javob beradigan natija)
• 5,0 nicht ausreichend / nicht bestanden (qoniqarsiz / oʻta olmadi: talablarga javob bermaydigan natija)

Aksariyat universitetlar 1,0 ballni mukammal baho deb hisoblab, „mit Auszeichnung bestanden“ (aʼlo baho bilan oʻtdi) iborasini qoʻllaydi.

Huquqshunoslik fakultetlari

Germaniya universitetlarining huquqshunoslik fakultetlari talabalari uchun 1 dan 5 gacha boʻlgan shkalaga oʻxshash tizim qoʻllanadi. Bu tizim 2 (gut) va 3 (befriedigend) baholari orasiga „vollbefriedigend“ deb nomlangan yana bir qoʻshimcha bahoni oʻz ichiga oladi. Buning sababi, 2 (gut — yaxshi) va 1 (sehr gut — aʼlo) baholari juda kam qoʻyilganligi uchun ularni farqlash imkoniyatini oshirish maqsadida „yaxshi“ bahosidan keyingi pogʻonada qoʻshimcha baho joriy etilgan. Har bir baho, yuqorida tasvirlangan gimnaziya tizimidagidek, ballarga oʻgiriladi: 18 ball (aʼlo)dan boshlanib, 0 ball (qoniqarsiz)gacha pasayib boradi. 4 ball — eng quyi oʻtish bali hisoblanadi.