Gʻurumsaroy jangi

Gʻurumsaroy jangi – Toshkent hokimi Yunusxoʻja bilan Qoʻqon xoni Olimxon qoʻshinlari oʻrtasida boʻlgan jang (1801). Yunusxoʻja Fargʻonani bosib olish maqsadida 8.000askarlik qoʼshini bilan harbiy yurish qilgan. U Qoʻqon aholisi va qoʻshinining yordamiga koʻz tikkan edi. Olimxonning buyrugʻiga koʻra, Xoʻjand hokimi Rajab qushbegi oʻz qoʻshini bilan Sirdaryoning oʻng sohiliga oʻtgan va tunda Samgʻar va Qamishqoʻrgʻon orqali oʻtib ertasi kuni Gʻurumsaroyga yetib kelgan. Bu yerga Yunusxoʻja qoʻshini dovonni chetlab oʻtib Chodak yoʻli orqali kelgan, ayni vaqtda Sirdaryoning soʻl qirgʻogʻida Gʻurumsaroyning qarshisida Olimxonning ilgʻor harbiy qismi paydo boʻlgan. Rajab qushbegi Qoʻqonning oq yalovini koʻtargan otliq tugʻbegi atrofiga 50 ta oʻqchini joylashtirib, Yunusxoʻja otliqlarining yalovga qilgan hujumini qaytargan. Rajab qushbegi otliqlarining qarshi hujumi raqib qoʻshini saflarini toʻzitib yuborgan, shunga qaramasdan Yunusxoʻja Toʻplarini Olimxon qoʻshinini oʻqga tutgan soʻngra Rajab qushbegi boshliq Xoʻjand xoʻshiniga qarshi otliqlarini yuborgan va Rajab qushbegi jangni tashlab qochgan shunga qaramasdan Olimxon 12ming qoʻshin bilan Yunusxoʻja qoʻshininga hujumga oʻtgan shiddatli jangda Yunusxoʻja qoʻshini son jihatdan ustun boʻlmagani sababli 50ta toʻp 2000ta miltiqli askarlari va qolgan 3ming askar bilan Toshkentga qochgan va bu jangda Toshkent qoʻshinlari magʻlubiyatga uchratilgan. Yunusxoʻja jang maydonni tashlab qochishga majbur boʻlgan. Olimxon katta oʻlja va koʻplab asirlarni qoʻlga kiritgan.