Gʻozi Sayyod Salor Masʼud
| Gʻozi Sayyod Salor Masʼud | |
|---|---|
 Gʻozi Sayyod Salor Masʼud dargohi, Bahraich | |
| Tavalludi |
1014-yil 10-fevral |
| Vafoti |
15-iyun 1034-yil (20 yoshda) Bahraich, Hindiston |
| Kasbi | Harbiy qo‘mondon, diniy arbob |
| Faoliyat yillari | XI asr |
| Dini | Islom |
| Unvoni | So‘fiy avliyo, Gʻoziy |
| Otasi | Gazi Saiyyed Salar Sahu |
| Qarindoshlari | Mahmud G‘aznaviy (amakisi) |
Gʻozi Sayyod Salor Masʼud (1014-yil 10-fevral — 1034-yil 15-iyun) — XI asr boshlarida Hindistonda faoliyat yuritgan yarim afsonaviy musulmon sarkarda va so‘fiy avliyo. U G‘aznaviylar davlati yurishlari bilan bog‘liq bo‘lib, Mahmud G‘aznaviyning jiyani sifatida tilga olinadi.
Hayoti
Ilk hayoti
1011-yilda Jalgaon musulmonlari sulton Mahmud G‘aznaviydan yordam so‘ragan. Ularning talabiga ko‘ra juma xutbalarida (Xutba) uning nomi tilga olinishi kerak edi.
Mahmudning sarkardasi Salor Sahu Ajmer hududida g‘alaba qozongan. Keyinchalik Mahmud o‘z singlisini unga turmushga bergan va shu nikohdan Masʼud tug‘ilgan[1].
Masʼud 1014-yil 10-fevralda Ajmerda tug‘ilgan[2].
Harbiy faoliyati
Masʼud G‘aznaviylar davlati yurishlarida faol qatnashgan. U Multan, Dehli, Meerut va Kannauj hududlarida janglar olib borgan[3].
Bahraich jangi
1033–1034-yillarda Bahraich hududida Maharaja Suhaldev boshchiligidagi ittifoq bilan jang qilgan. Hal qiluvchi jang 1034-yilda bo‘lib, Masʼud mag‘lubiyatga uchragan va halok bo‘lgan[3].
Dafn etilishi
U Bahraichda dafn etilgan. Uning qabri ustida qurilgan dargoh muhim ziyoratgoh hisoblanadi.
Afsonalar
Ba’zi rivoyatlarga ko‘ra, Masʼud Rudaulilik Zuhra Bibini davolagan va unga uylanishi kerak bo‘lgan[4].
Merosi
Dehli sultonligi davri
XII asrga kelib u Dehli sultonligi davrida mashhur bo‘lgan. 1250-yilda sulton Nosiriddin Mahmud maqbarani kengaytirgan[5].
Amir Xusrav va Ibn Battuta uning dargohi haqida yozgan[6].
Mug‘ullar davri
Abul Fazlning Ain-i-Akbari asarida Masʼud tilga olinadi. Akbar uning dargohini ziyorat qilgan[5].
Britaniya davri
William Henry Sleeman uning dargohini hindu va musulmonlar birgalikda ziyorat qilganini qayd etgan[7].
Zamonaviy davr
Bugungi kunda ham uning dargohi keng ziyorat qilinadi[8].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Suvorova 2004, s. 157.
- ↑ Amin 2016, s. 13.
- ↑ 3,0 3,1 Elliot & Dowson 1867.
- ↑ Suvorova 2004, s. 159.
- ↑ 5,0 5,1 Suvorova 2004, s. 156.
- ↑ Amin 2016, s. 10.
- ↑ Reeves 2010, s. 69.
- ↑ Narayan 2009, ss. 83–84.
Adabiyotlar
- Suvorova, Anna. Muslim Saints of South Asia. Routledge, 2004.
- Amin, Shahid. Conquest and Community. University of Chicago Press, 2016.
- Elliot, H. M.; Dowson, John. History of India, 1867.
- Reeves, P. D.. Sleeman in Oudh, 2010.
- Narayan, Badri. Fascinating Hindutva, 2009.