Kontent qismiga oʻtish

Gʻofalah

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Birlashgan Arab Amirliklarining shimolidagi Jiri tekisligi. Gʻofalah qabilasining dari, yaʼni koʻchib yurish hududi.

Gʻofalah (birlik shakli Al Gʻufayliy) — badaviy arab qabilasi. Birlashgan Arab Amirliklari va Ummonda yashaydi[1].

Kelib chiqishi

Gʻofalah 1843-yilda Abu-Dabi hukmdori Xalifa bin Shaxbut an-Nahyan bilan kelishmovchilikka bordi. Bu Xalifaning qonli taxt vorisligi 1833-yilda Al Bu Falasaning qochib ketishiga va Dubaydagi Maktumlar shahriga asos solishiga sabab boʻlganidan oʻn yil oʻtib sodir boʻlgan edi. Dubay hukmdori Maktoum bin Butti bin Suhail gijgijlashi bilan Xalifa Bani Qitab, Naʼim va Gʻofalahga qarshi urush boshladi. Uning otliqlari ichki hududlar boʻylab bosqin uyushtirib, Zayd voha-shahrini talon-toroj qildi va bir qancha tuyalarni olib ketdi. Gʻofalah 1843-yil noyabrda Maktumga zarba qaytardi, u esa oʻz navbatida ularga hujum qilib, ularni qochishga majbur etdi, biroq toʻqnashuvda bir koʻzidan ayrildi[2].

XX asr boshlarida toʻliq badaviy qabila boʻlgan Gʻofalah Jiri tekisligida Ras-al-Xayma va ayniqsa Umm-al-Quvayn ichkarisida koʻchib yurardi[3], ammo oʻzining dari, yaʼni koʻchib yurish hududini Hajar togʻlariga, hatto ularning etaklariga ham yoymagan[4]. Oʻsha paytda soni taxminan 500 kishi boʻlgan boʻlsa, 1968-yilga kelib ularning soni besh shimoliy amirlikda yashovchi 197 kishigacha kamaygan[5].

Gʻofiriy qabilalaridan boʻlgan Gʻofalah An Nahayonning Abu-Dabidagi hukmdorlariga yaqin boʻlib, mojarolarda koʻpincha ularni qoʻllab-quvvatlagan. Ular ichki hududlardagi bir qator quduqlar boʻyicha ustuvor huquqni daʼvo qilgan, koʻpincha bularni Xovatir bilan birga ishlatgan[6]. Ular asosan sohilboʻyi shaharlarda oʻtin va koʻmir sotish, shuningdek 700 ta tuya, 1 000 ta qoʻy va echki hamda qoramol va eshaklardan olinadigan mahsulotlar hisobiga kun kechirgan[4]. Shuningdek, sohil savdogarlariga xizmat koʻrsatish uchun xurmo kabi tovarlarni ichki yoʻllar orqali tashib bergan[7].

Gʻofalah Sulh davlatlari ichkarisida, ayniqsa 1940-yillarning oxirlarida olib borilgan neft qidiruv ishlariga qarshi chiqqan qabilalardan biri edi[8] va tez-tez Xavotir bilan ittifoq tuzgan. Ular sohilboʻyi Qavosim hukmdorlariga neft konsessiyalari berish hamda ichki hududlarga kirish masalalarida toʻsqinlik qilgan[9].

Manbalar

  1. ↑ Heard-Bey, Frauke. From Trucial States to United Arab Emirates : a society in transition. London: Motivate, 2005 — 71-bet. ISBN 1860631673. OCLC 64689681. 
  2. ↑ McNabb, Alexander. Children of the Seven Sands. Dubai: Motivate Media Group, 2025 — 205-bet. ISBN 9781860635120. 
  3. ↑ ; Fidelity LancasterHonour is in Contentment: Life Before Oil in Ras Al-Khaimah (UAE). Walter de Gruyter, 2011 — 132-bet. ISBN 978-3110223392. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Lorimer, John. Gazetteer of the Persian Gulf Vol II. British Government, Bombay, 1915 — 572-bet. 
  5. ↑ Heard-Bey, Frauke. From Trucial States to United Arab Emirates : a society in transition. London: Motivate, 2005 — 76-bet. ISBN 1860631673. OCLC 64689681. 
  6. ↑ ; Fidelity LancasterHonour is in Contentment: Life Before Oil in Ras Al-Khaimah (UAE). Walter de Gruyter, 2011 — 512-bet. ISBN 978-3110223392. 
  7. ↑ ; Fidelity LancasterHonour is in Contentment: Life Before Oil in Ras Al-Khaimah (UAE). Walter de Gruyter, 2011 — 135-bet. ISBN 978-3110223392. 
  8. ↑ ; Fidelity LancasterHonour is in Contentment: Life Before Oil in Ras Al-Khaimah (UAE). Walter de Gruyter, 2011 — 371-bet. ISBN 978-3110223392. 
  9. ↑ Heard, David. From pearls to oil: how the oil industry came to the United Arab Emirates, Reprinted, Dubai Abu Dhabi London: Motivate Publishing, 2013 — 380-bet. ISBN 978-1-86063-311-9.