Gʻanizoda Nodiriy

Gʻanizoda Nodiriy (Gʻanizoda Nodiriy, Meḥemmed Nādirī b. ʿAbdülgʻanī b. Emīr Şāh b. Maḥmūd b. Bāyezīd, 1572–1626–7) Istanbuldan chiqqan usmonli olimi, qozisi, shoiri va xattoti edi. Uning taxallusi Nodiriy (Nādirī) boʻlgan. Otasi Abdulgʻanī (ʿAbdülgʻanī) muallif, mudarris va qozi, akasi Abduljabbor (ʿAbdülcebbār) ham shoir boʻlib, uning taxallusi Jaliliy (Celīlī) edi[2].
Gʻanizoda dastlab 1591–1601-yillarda Istanbulda mülazim (taʼlim yordamchisi) va oʻqituvchi (müderris) sifatida ishladi. 1601-yildan boshlab u qozi boʻlib, 1609-yilgacha Saloniki, Qohira, Edirne, Istanbul va Galata qozisi vazifalarini bajardi. Soʻng 1612–1624-yillarda avval Anadolu, keyin Rumeliya harbiy qozisi (qāḍī-ʿasker) boʻldi. Faoliyati davomida saroyga yaqin amaldorlardan boʻlgan[2].
Gʻanizoda asosan ikki tasvirli qoʻlyozma yaratgan: taxminan 1605-yilga oid Devon-i Nodiriy (Istanbul, Topqopi saroyi muzeyi kutubxonasi, H. 889) va taxminan 1620-yilga oid Shohnoma-i Nodiriy („Nodiriyning shohlar kitobi“) (Istanbul, Topqopi saroyi muzeyi kutubxonasi, H. 1124)[2]. Devonda mashhur usmonli amaldorlari (vazirlar, byurokratlar va olimlar) shaʼniga bagʻishlangan oʻttiz yetti madh, shuningdek sultonlar Murod III (982–1003/1574–1595), Mehmed III (r. 1003–12/1595–1603), Ahmad I, Mustafa I (r. 1026–1027/1617–1618 va 1031–1032/1622–1623) hamda Usmon IIga atalgan madhlar mavjud[2].
Manbalar
Havolalar
- Kuru, S. S. „Ganizade Nadiri“, . Encyclopaedia of Islam Three Online. Brill, 2016.