Kontent qismiga oʻtish

Gʻanizoda Nodiriy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
1618-yilda usmonli-qirim va safaviy qoʻshinlari oʻrtasidagi Serav jangi. Tatar xoni Jonbek Giray usmonli qoʻmondoni Xalil posho qoʻmondonligi ostida jangga qoʻshiladi, safaviylarga esa Tabriz hokimi Qorchigʻoyxon Shoh Abbos buyrugʻi bilan qoʻmondonlik qiladi. (Shohnoma-i Nodiriy, TPML, H. 1124, 18b-19a)[1].

Gʻanizoda Nodiriy (Gʻanizoda Nodiriy, Meḥemmed Nādirī b. ʿAbdülgʻanī b. Emīr Şāh b. Maḥmūd b. Bāyezīd, 1572–1626–7) Istanbuldan chiqqan usmonli olimi, qozisi, shoiri va xattoti edi. Uning taxallusi Nodiriy (Nādirī) boʻlgan. Otasi Abdulgʻanī (ʿAbdülgʻanī) muallif, mudarris va qozi, akasi Abduljabbor (ʿAbdülcebbār) ham shoir boʻlib, uning taxallusi Jaliliy (Celīlī) edi[2].

Gʻanizoda dastlab 1591–1601-yillarda Istanbulda mülazim (taʼlim yordamchisi) va oʻqituvchi (müderris) sifatida ishladi. 1601-yildan boshlab u qozi boʻlib, 1609-yilgacha Saloniki, Qohira, Edirne, Istanbul va Galata qozisi vazifalarini bajardi. Soʻng 1612–1624-yillarda avval Anadolu, keyin Rumeliya harbiy qozisi (qāḍī-ʿasker) boʻldi. Faoliyati davomida saroyga yaqin amaldorlardan boʻlgan[2].

Gʻanizoda asosan ikki tasvirli qoʻlyozma yaratgan: taxminan 1605-yilga oid Devon-i Nodiriy (Istanbul, Topqopi saroyi muzeyi kutubxonasi, H. 889) va taxminan 1620-yilga oid Shohnoma-i Nodiriy („Nodiriyning shohlar kitobi“) (Istanbul, Topqopi saroyi muzeyi kutubxonasi, H. 1124)[2]. Devonda mashhur usmonli amaldorlari (vazirlar, byurokratlar va olimlar) shaʼniga bagʻishlangan oʻttiz yetti madh, shuningdek sultonlar Murod III (982–1003/1574–1595), Mehmed III (r. 1003–12/1595–1603), Ahmad I, Mustafa I (r. 1026–1027/1617–1618 va 1031–1032/1622–1623) hamda Usmon IIga atalgan madhlar mavjud[2].

Manbalar

  1. ↑ Yıldız, Özlem. The Sultan and his commanders: representations of ideal leadership in the Şehname-i Nadiri. Sabancı University, 1 January 2017 — 113-bet. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Kuru 2016.

Havolalar

  • Kuru, S. S. „Ganizade Nadiri“, . Encyclopaedia of Islam Three Online. Brill, 2016.