Kontent qismiga oʻtish

Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati mezbonligi uchun Marokashning arizasi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
2026-yilgi Jahon chempionati mezbonligi uchun ariza
Marokash 2026
Morocco 2026 (inglizcha)
ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ 2026 (berbercha)
2026 المَغْرِبْ (arabcha)
Maroc 2026 (fransuzcha)
Fayl:Morocco 2026 FIFA World Cup bid logo.svg
Umumiy maʼlumotlar
Mezbon davlat Marokash bayrogʻi Marokash
Jamoalar 48 (6 ta konfederatsiyadan)
Bellashuv joylari 14 (12 ta shaharda)
Futbol musobaqasiga oid maqolalar
2026-yilgi Jahon chempionati
Mezbonlik
Saralash
Oʻyinlar
Shaxslar

Marokashning 2026-yilgi Jahon chempionatiga mezbonlik qilish boʻyicha arizasi – Marokash tomonidan berilgan, biroq muvaffaqiyatsiz yakunlangan ariza edi. U mezbonlik huquqi uchun Kanada, Meksika va Qoʻshma Shtatlardan iborat boʻlgan „United 2026“ arizasi bilan raqobatlashdi.

Tarixi

2026-yilgi ariza Marokashning FIFA Jahon chempionatiga mezbonlik qilish boʻyicha beshinchi urinishi edi. Bungacha u 1994, 1998, 2006 va 2010-yillarda ham ariza topshirgan, biroq mos ravishda AQSh, Fransiya, Germaniya va Janubiy Afrikaga yutqazgan. Agar bu safar muvaffaqiyat qozonganida, Marokash 2010-yilda musobaqani oʻtkazgan Janubiy Afrikadan keyin Jahon chempionatiga mezbonlik qilgan ikkinchi Afrika davlati boʻlar edi.

Ariza jarayoni

2026-yilgi Jahon chempionatiga mezbonlik qilish boʻyicha ariza jarayoni 2015-yildagi FIFA korrupsiya mojarosi va Sepp Blatterning isteʼfoga chiqishi sababli kechiktirildi[1]. Soʻngra, 2016-yil 10-may kuni boʻlib oʻtgan FIFA Kengashi yigʻilishidan soʻng jarayon qayta boshlangan. Unda ariza topshirish jarayoni toʻrt bosqichdan iborat boʻlishi belgilandi[2]:

  • 2016-yil may – 2017-yil may: yangi strategiya va maslahatlashuv bosqichi
  • 2017-yil iyun – 2017-yil dekabr: arizalarni tayyorlashning bir qancha bosqichlari
  • 2018-yil mart – 2018-yil iyun: arizalarni baholash
  • 2018-yil iyun: yakuniy qaror qabul qilinishi

2017-yil aprelidan boshlab boshqa raqobatchilar arizasi kelib tushmagach, Kanada, Meksika va Qoʻshma Shtatlar FIFA ga ariza jarayonini tezlashtirishni soʻrab qoʻshma talab yuborishdi. Ular, agar CONCACAF arizasi FIFA talablariga javob bersa, 2018-yil iyun oyida Moskvada boʻlib oʻtadigan FIFA Kongressida anʼanaviy tanlov jarayonisiz mezbonlik huquqini berishni xohlashdi[3][4].

Biroq, 2017-yil 8-may kuni FIFA Kengashi Jahon chempionati uchun toʻliq ariza topshirish jarayonini oʻtkazishga qaror qildi. Mezbonlik qilish navbatini qitʼalar boʻyicha adolatli taqsimlashni taʼminlash maqsadida, faqat CAF (Afrika), CONCACAF (Shimoliy, Markaziy Amerika va Karib havzasi), CONMEBOL (Janubiy Amerika) va OFC (Okeaniya) ga aʼzo assotsiatsiyalar ishtirok etish uchun taklif qilindi, chunki ushbu qitʼalar oldingi ikki Jahon chempionatiga mezbonlikni qoʻlga kiritmagan edi[5]. 2026-yilgi Jahon chempionati uchun mezbonlik qilish uchun ariza topshirish muddati sifatida 2017-yil 11-avgust sanasi belgilandi[6]. Aynan ariza topshirishning soʻnggi kunida Marokash Qirollik Futbol Federatsiyasi 2026-yilgi Jahon chempionatiga mezbonlik qilish boʻyicha ariza topshirishini eʼlon qildi[7]. 2018-yil mart oyida Marokash-2026 ariza qoʻmitasi turnirga tayyorgarlik koʻrish uchun 16 milliard AQSh dollari sarflash rejasini eʼlon qildi. Bu mablagʻ yangi transport infratuzilmasini qurish, 21 ta yangi shifoxona, koʻplab mehmonxonalar va dam olish maskanlarini barpo etish, shuningdek, stadionlarni qurish yoki taʼmirlash ishlarini oʻz ichiga oladi[8].

FIFA futbol turnirlariga mezbonlik tajribasi

Marokash ilgari bir qator xalqaro futbol musobaqalariga mezbonlik qilgan.

Ariza qoʻmitasi

Moulay Hafid Elalamy, 2014-yil mart

2018-yil 10-yanvar kuni qirol Muhammad VI, ariza qoʻmitasi raisi sifatida Moulay Hafid Elalamyni tayinladi[9].

Ikki kun oʻtgach, Londonda joylashgan VERO Communications agentligi Marokash arizasi uchun asosiy aloqa va strategiya boʻyicha maslahatchi sifatida tayinlandi[10].

  • Transport infratuzilmasi: yangi temiryoʻl tarmoqlari, avtomobil yoʻllari va avtomagistrallar, shuningdek, yangi aeroportlar yoki terminallar qurilishi rejalashtirilgan.
  • Sogʻliqni saqlash tizimi: taxminan 21 ta yangi shifoxona qurilishi koʻzda tutilgan.
  • Turizm sohasi: koʻplab yangi mehmonxonalar va dam olish maskanlari barpo etilishi rejalashtirilgan.
  • Sport infratuzilmasi: taxminan 130 ta futbol stadioni quriladi yoki taʼmirlanadi (hozirda Marokashda 10 000 yoki undan ortiq tomoshabinga moʻljallangan 38 ta stadion mavjud).

Arizada keltirilgan stadionlar

Stadionlar quyidagi talablarni qondira olishi lozim edi: ular 1 900 kvadrat metr (20 000 kvadrat fut) maydonga ega mehmonlar uchun maxsus hududni stadiondan 150 metrdan oshmagan masofada joylashtirish imkoniyatiga ega boʻlishi kerak edi. Shuningdek, stadion sigʻimi quyidagicha boʻlishi shart edi:

  • Guruh bosqichi va ikkinchi bosqich oʻyinlari uchun kamida 40,000 tomoshabin
  • Yarım final uchrashuvlari uchun kamida 60,000 tomoshabin
  • Ochilish oʻyini va final uchun kamida 80,000 tomoshabin[11]

2017-yil 22-avgust kuni Marokash oʻz arizasi doirasida stadionlar roʻyxatini eʼlon qildi.

Casablanca Marrakesh
Grand Stade de Casablanca

(rejalashtirilgan)

Yangi stadion

(rejalashtirilgan)

Marrakesh stadioni

(taʼmirlanishi rejalashtirilgan)

Stade Mohammed V

(rejalashtirilgan)

Sigʻimi: 93,000 Sigʻimi: 46,000 Sigʻimi: 45,250

JCh uchun sigʻimi: 69,565

Sigʻimi: 46,000
Rabat Agadir Tangier Fez
Prince Moulay Abdellah stadioni

(taʼmirlanishi rejalashtirilgan)

Adrar stadioni

(taʼmirlanishi rejalashtirilgan)

Ibn Batouta stadioni

(taʼmirlanishi rejalashtirilgan)

Fez stadioni

(taʼmirlanishi rejalashtirilgan)

Sigʻimi: 52,000

JCh uchun sigʻimi: 46,500

Sigʻimi: 45,480

JCh uchun sigʻimi: 46,048

Sigʻimi: 45,000

JCh uchun sigʻimi: 65,000

Sigʻimi 45,000

JCh uchun sigʻimi: 46,092

Tetouan
Oujda
Stade de Tetouan

(bekor qilingan)

Stade d’Oujda

(qurilish ishlari boshlangan)

Sigʻimi: 55,000 Sigʻimi: 45,600
Meknes Nador El Jadida Ouarzazate
Grand stade de Meknès

(Yangi stadion) (rejalashtirilgan)

Yangi stadion

(rejalashtirilgan)

Yangi stadion

(rejalashtirilgan)

Yangi stadion

(rejalashtirilgan)

Sigʻimi: 46,000 Sigʻimi: 46,000 Sigʻimi: 46,000 Sigʻimi: 46,000

Shahar jamoat transporti tizimi

  • Taksi: taklif etilgan barcha shaharlarda oʻziga xos taksi xizmati mavjud.
  • Avtobus: barcha nomzod shaharlarda, shahar ichida faoliyat yurituvchi avtobus tizimi mavjud.
  • Tramvay:
    • Mavjud va kengaytirilayotgan: Rabat/Salé, Kasablanka
    • Rejalashtirilgan[12]: Tanja, Marrakesh, Fes, Agadir
  • Metro:
    • Rejalashtirilgan, ammo vaqtincha toʻxtatilgan[13]: Kasablanka
  • Hududiy tezkor tarmoq (RER):
    • Mavjud va kengaytirilayotgan: Rabat/Salé, Kasablanka

Avtomagistrallar va yoʻllar

Marokashdagi avtomagistral tarmogʻi mamlakatdagi yirik shaharlarning aksariyatini oʻzaro bogʻlab turadi va Marokash transport infratuzilmasining muhim qismini tashkil etadi.

Temiryoʻl tarmogʻi va temiryoʻl transporti

Temiryoʻl tarmogʻi taklif etilgan barcha mezbon shaharlarni, Tetouan, Ouarzazate va Agadirdan tashqari bogʻlab turadi. Biroq, ushbu shaharlarga ham temiryoʻl orqali ulanishni taʼminlash boʻyicha loyihalar rejalashtirilgan edi:

  • Agadirni Marrakesh orqali Marokashning yuqori tezlikdagi temiryoʻl tarmogʻiga ulash rejasi mavjud edi.
  • Tetuanni esa Tanja orqali klassik temiryoʻl tarmogʻiga ulash rejalashtirilgan edi.

Aeroportlar va havo transporti

Tanlab olingan barcha shaharlar (faqat El-Jadida va Meknes bundan mustasno) oʻziga tegishli aeroportga ega. Kasablankadagi Muhammad V xalqaro aeroporti esa Marokashga kirishdagi asosiy xalqaro havo darvozasi hisoblanadi.

Qoʻllab-quvvatlash

Konfederatsiyalar

FIFA aʼzolari

Jamoatchilik fikri

Ariza qoʻmitasi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra, marokashliklarning 97% qismi Jahon chempionatining oʻtkazilishini qoʻllab-quvvatlagan, shundan 81% kuchli qoʻllab-quvvatlovchilar boʻlgan. Soʻrovnomalarga koʻra: 93% marokashliklar tadbir mamlakat iqtisodiyoti va bandligiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi deb hisoblagan. 91% esa bu musobaqa sport bilan shugʻullanish darajasini oshiradi degan fikrda boʻlgan. 95% marokashliklar futbol oʻynashga qiziqishini bildirgan[38].

Hukumat qoʻllab-quvvatlovi

2018-yil yanvar oyida Marokash hukumati 2026-yilgi Jahon chempionatiga mezbonlik qilish boʻyicha arizani toʻliq qoʻllab-quvvatlashini rasman eʼlon qildi[39].

Marketing

Logotip 2018-yil 23-yanvar kuni taqdim etildi; u Marokash bayrogʻida joylashgan beshburchak yulduz (pentagramma)dan ilhomlangan edi. Pentagramma atrofida yettita qizil barg va ostida tepilayotgan futbol toʻpi tasvirlangan.

Arizaning shiori – „Bir maqsad yoʻlida birgalikda“ (arabcha: „معا لهدف واحد“, fransuzcha: „Ensemble pour le même but“) – 2018-yil 17-mart kuni eʼlon qilingan.

Xavotirlar, tanqidlar va bahslar

FIFA tomonidan ikki arizaga berilgan baholash hisobotida Marokashning arizasi tashkiloti uchun „yuqori xavfli“ deb baholangan, boshqa ariza esa „past xavfli“ sifatida qayd etilgan. Jahon chempionati arizasining eng muhim tarkibiy qismlari boʻlgan stadionlar, joylashtirish (mehmonxonalar) va transport kategoriyalari Marokash arizasida eng past ballarni olgan[40]. Umumiy hisobda, Marokashning arizasi 500 balldan 275 ball toʻplagan boʻlsa, ikkinchi – „United 2026“ arizasi 402 ball bilan ancha yuqori baholangan[41].

Marokashning avvalgi Jahon chempionati uchun topshirgan arizalari jarayonida, ikki holatda mamlakat manfaatdor shaxslari tomonidan ovoz beruvchi rasmiylarga pora berishga uringani aniqlangan. Shu sababli, 2018-yil yanvar oyida FIFA tomonidan Marokash arizasiga nisbatan ovoz berish halolligiga doir ogohlantirish berilgan. FIFA Bosh kotibi Fatma Samoura ovoz beruvchilarga yuborgan maktubida ularni quyidagicha ogohlantirgan: „Ariza jarayonining halolligiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan texnik yoki rivojlanish boʻyicha har qanday yordamni qabul qilmaslik kerak“[42]. Marokash ariza qoʻmitasi vakillari bir paytlar Afrika Futbol Konfederatsiyasi (CAF) bilan rasmiy hamkorlik munosabatlarini yoʻlga qoʻyish masalasini muhokama qilgan. Ushbu hamkorlik doirasida qitʼadagi mamlakatlar uchun oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari va boshqa rivojlanish dasturlarini tashkil etish rejalashtirilgan edi[43].

Yuqorida tilga olingan Fatma Samoura ustidan FIFA etika qoʻmitasiga murojaat kelib tushdi. Bunga sabab, uning Marokash arizasining elchisi El Hadji Diouf bilan qarindoshlik aloqalari borligi aniqlanganidir. Bu holat boʻyicha shikoyat tushgan boʻlib, xatda bu manfaatlar toʻqnashuvi sifatida baholangan[44].

Ariza jamoasi tomonidan taqdim etilgan transport rejalari FIFA tomonidan yuqori xavf darajasida deb baholangan. Arizadagi barcha boʻlimlar orasida transport boʻlimi eng past ball – 5 balldan 2.1 ball olgan[45]. Xavotirlar asosan quyidagi jihatlar bilan bogʻliq edi:

  • koʻpchilik reyslarning asosan bitta aeroport – Kasablankadagi Muhammad V xalqaro aeroportiga bogʻliq boʻlishi;
  • shaharlarda va stadionlar atrofida transport aloqalarining yetarli emasligi.

Bu omillar FIFA tomonidan arizaning transport infratuzilmasi boʻyicha xavfli deb baholanishiga sabab boʻlgan[45]. FIFAga koʻra, Marokashning arizasi barcha turdagi transport vositalari boʻyicha yuqori xarajatli loyihalarga qisqa vaqt ichida erishishga tayanayotgan edi. Bu esa amalga oshirishda katta moliyaviy va vaqt bilan bogʻliq muammolarni yuzaga keltirishi mumkin deb hisoblangan[45].

Marokash arizasiga koʻra, stadionlarni yangilash, yangi stadionlar va infratuzilma qurilishi uchun taxminan 16 milliard AQSh dollari miqdorida mablagʻ sarflash kerak boʻlardi. Bu summa mamlakatning yalpi ichki mahsuloti (YIM) (100 milliard dollar) ning 16 foizini tashkil etardi[46]. Bu raqam jamoat sogʻligʻi uchun ajratilgan mablagʻ bilan solishtirilganda ancha yuqori edi – sogʻliqni saqlash sohasiga atigi 6% ajratilgan edi[46]. Jahon chempionati uchun xarajatlarning oshishi, ijtimoiy xizmatlar uchun esa qisqartirilishi 2014-yilda Braziliyadagi oxirgi Jahon chempionati paytida koʻplab norozilik namoyishlariga sabab boʻlgan[47]. Yangi qurilgan stadionlarning barchasi uchun uzoq muddatli foydalanish rejalari mavjud emas edi. Bu esa Shimoliy Amerika arizasi bilan mutlaqo farq qilardi, chunki Shimoliy Amerika arizasi faqat mavjud stadionlardan foydalangan va mezbon davlatlarning hech biri moliyaviy yukni orttirishga majbur boʻlmagan[46].

FIFA Marokashga rejalashtirilmagan ikkinchi tashrifni amalga oshirishga majbur boʻldi, chunki ariza kitobida keltirilgan maʼlumotlar talab darajasida emasligi va kamchiliklar mavjudligi aniqlandi. Marokash arizasi rahbari FIFA ga 2018-yil mart oyida topshirilgan hujjatlarda kamchiliklar aniqlanganini tan olib, ularning sifatini yaxshilash zarurligini eʼtirof etdi[48]. Ariza eʼlon qilinganda, Marokashning musobaqaga qoʻshilishini bildiruvchi atigi ikki jumladan iborat bayonot taqdim etildi. Ariza topshirish muddatigacha olti oydan sal kamroq vaqt qolgan borligiga qaramay, Marokash ariza qoʻmitasi raisi endigina tayinlanadi, hali logotipi ham, rasmiy vebsayti ham mavjud emas edi. Bu esa rejalashtirishda ancha oldinga oʻtgan Shimoliy Amerika arizasi bilan keskin farq qilardi[43].

FIFAning arizalarni baholovchi qoʻmitasi Marokash tomonidan taklif etilgan stadionlar sifati borasida xavotir bildirgan. Qoʻmita stadionlarga oid dastlabki reja bilan haqiqatdagi takliflar orasida „maʼlum tafovutlar aniqlanganini“ qayd etgan. Shuningdek, taklif etilgan mashgʻulot maydonchalari sifati borasida ham shubhalar mavjud boʻlgan. Ariza qoʻmitasi prezidenti Moulay Hafid Elalamy bu boradagi kamchiliklarni tan olib, „ariza kitobining sifatini yaxshilash zarur“ligini taʼkidlagan[49]. Marokash stadionlari Shimoliy Amerika arizasida taklif etilgan stadionlar darajasiga yetishi uchun keng koʻlamli zamonaviylashtirish ishlariga muhtoj edi[50]. Ariza jamoasi tomonidan taqdim etilgan stadion rejalari FIFA tomonidan yuqori xavfli deb baholandi[45].

FIFA Marokash arizasini tanqid qilib, unda bir nechta „oq fil“ stadionlari – yaʼni qimmat, lekin foydasi kam boʻlgan, egalari undan toʻlaqonli foydalana olmaydigan, ayniqsa saqlash xarajatlari ularning foydaliligiga nisbatan haddan tashqari yuqori boʻlgan inshootlar – mavjudligini qayd etdi. Bu, professional sport jamoalari tomonidan doimiy foydalaniladigan stadionlardan foydalangan Shimoliy Amerika arizasidan farq qilardi. Bu tanqid Marokashning, arizalar jarayoniga nisbatan eʼtiroz qilganidan soʻng bildirildi. FIFA bunga javoban quyidagicha bayonot berdi: „Barqaror boʻlmagan arizalarning oldini olish maqsadida, ayniqsa oʻtmishda FIFA koʻp tanqidga uchragan ‘oq fillar’ qurilishi bilan bogʻliq holatlarni takrorlamaslik uchun, baholash tizimi arizalarda taqdim etilgan infratuzilmaning maqsadga muvofiqligini va barqarorligini obyektiv mezonlar asosida baholaydi“[51][52]. Agar Marokash mezbonlik huquqini qoʻlga kiritganida, u turnir infratuzilmasi uchun 16 milliard AQSh dollari atrofida mablagʻ sarflashi kutilgan edi. Bunga qarshi ravishda Shimoliy Amerika arizasi turnir uchun yangi infratuzilmani qurishni talab qilmagan, yaʼni mavjud stadion va tizimlardan foydalanishga tayyor edi. Bu holat FIFA uchun Marokash arizasini tanlagan taqdirda moliyaviy va tashkiliy xavflar ancha yuqori boʻlishini anglatardi. Bu FIFA baholash qoʻmitasining ikki arizaga bergan tahliliy hisobotida ochiq koʻrsatilgan. Marokash ariza qoʻmitasi ham bu holatni tan olgan va „agar musobaqa ertaga boshlansa, biz mezbonlik qila olmaymiz“, degan fikrni bildirgan. Aksincha, Shimoliy Amerika musobaqani darhol oʻtkaza oladigan tayyorgarlikka ega edi[53].

Ariza boʻyicha xavfsizlik muhim xavotirlardan biri edi. Marokash Shimoliy Afrika mintaqasida joylashgan boʻlib, bu hududda, xususan, qoʻshni davlatlar – Tunis, Liviya va Misrda siyosiy beqarorlik va terrorchilik hujumlari kuzatilgan. Shuningdek, 2011-yilda Marrakesh shahrida, yaʼni arizada mezbonlikka taklif etilgan shaharlardan birida terrorchilik hujumi sodir boʻlgan. Ushbu hujum vaqtida Jamoa al-Fnaa maydonida 17 kishi halok boʻlgan. Bu maydon ariza muvaffaqiyatli boʻlganida, fan-zona (muhlislar uchun markaziy joy) sifatida foydalanilishi rejalashtirilgan edi[54].

FIFA Marokashning arizasini inson huquqlari va mehnat standartlari boʻyicha oʻrta darajadagi xavf ostida deb baholadi[41]. Qoʻshimcha xavotirlar FIFA inspeksiya qoʻmitasi tashrifi chogʻida yuzaga keldi – oʻsha vaqtda koʻcha itlari otib oʻldirilgani haqida xabarlar tarqaldi, bu esa xalqaro hamjamiyatda tanqidiy munosabatlarga sabab boʻldi[55].

Marokash oʻzining ariza kitobida mamlakatda gomoseksualizm noqonuniy ekanini tilga olmagan. Shuningdek, agar mezbonlik huquqi berilgan taqdirda, LGBT sportchilar va muxlislar uchun bu holat qanday tarzda yumshatilishi yoki himoya choralari koʻrilishi haqida hech qanday izoh yoki reja taqdim etilmagan. FIFAning Jahon chempionati mezbonlari uchun belgilagan aniq yoʻriqnomalarida esa quyidagicha talab mavjud: „Mezbon davlatlar har qanday shakldagi kamsitishlarga yoʻl qoʻyilmasligini kafolatlashi shart“[56]. Marokash Inson huquqlari assotsiatsiyasi prezidenti Ahmed El Haij Associated Press agentligiga quyidagicha bayonot bergan[57]:

Agar Marokash Jahon chempionatiga mezbonlik qiladigan bo‘lsa, oʻyinlarni tomosha qilish uchun keladigan LGBT odamlari katta kamsitishlarga duch kelishi aniq. Davlat ularni himoya qila olmaydi va na davlat, na jamiyat tomonidan ularga qarshi koʻrilishi mumkin bo‘lgan choralarning oldini olishga kafolat bera olmaydi.

Marokash arizasida jami daromad atigi 785 million AQSh dollari deb prognoz qilingan boʻlib, bu Shimoliy Amerika arizasida prognoz qilingan 1,8 milliard dollarning yarmidan ham kam edi[58]. Aynan shu daromaddagi farq FIFA prezidenti Gianni Infantinoning Shimoliy Amerika arizasini afzal koʻrishiga asosiy sabab boʻlgan edi[59].

Marokash oʻzining ariza kitobida „ultra“ muxlislar, yaʼni zoʻravonlikka moyil odamlar bilan bogʻliq muammolar mavjudligini tan olgan[58]. Bu holat 2018-yil fevral oyida yaqqol namoyon boʻldi – Marrakeshdagi stadionda vandalizm holati sodir boʻlib, natijada 65 kishi hibsga olindi[60][61].

FIFA Marokashning mehmonxona sigʻimi borasida ham xavotir bildirdi. Agar ariza muvaffaqiyatli boʻlganida, mamlakat 2026-yilga qadar mehmonxona infratuzilmasiga 3,2 milliard AQSh dollari miqdorida sarmoya kiritishi kutilgan edi[62]. Baholash qoʻmitasi taklif etilgan yashash infratuzilmasining sigʻimi borasida bir nechta savollar va shubhalarga ega edi[63]. Marokash Jahon chempionatini oʻtkazishi uchun taxminan qoʻshimcha 30 000 ta mehmonxona xonasi kerak boʻlishi aytilgan[64]. Ariza jamoasi tomonidan taqdim etilgan mehmonxona rejalari FIFA tomonidan yuqori xavfli, Shimoliy Amerika arizasi esa past xavfli sifatida baholangan[45].

Baʼzi davlatlarda Gʻarbiy Sahara mojarosi tufayli Marokashning arizasini qoʻllab-quvvatlamaslik chaqiriqlari yangradi[65]. Janubiy Afrika Marokashning arizasini qoʻllab-quvvatlamadi, chunki 2004-yildan buyon Gʻarbiy Sahara masalasi boʻyicha ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar taranglashgan edi[66]. Namibiya kabi boshqa davlatlar ham Marokash uchun ovoz bermasliklarini bildirib, quyidagicha bayonot berishgan: „U hech qachon mustamlakachini qoʻllab-quvvatlamaydi yoki u bilan bir safda boʻlmaydi“[67].

Natija

2026-yilgi mezbonlik uchun arizada magʻlub boʻlganidan soʻng, Marokash 2030-yilgi Jahon chempionati uchun ariza topshirdi va keyinchalik Ispaniya va Portugaliya bilan birgalikdagi arizada ishtirok etib, bir ovozdan maʼqullandi. Shu tariqa, Marokash oʻzining oltinchi urinishida nihoyat Jahon chempionatiga mezbonlik qilish huquqini qoʻlga kiritdi. 2030-yilgi musobaqaning yuz yillik yubiley oʻyinlari esa Jahon chempionatining vatani hisoblangan Argentina, Paragvay va Urugvayda oʻtkazilishi belgilandi.

Manbalar

  1. ↑ „Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding“. ABC News. 2015-yil 11-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  2. ↑ „FIFA Council agrees on four-phase bidding process for 2026 FIFA World Cup“. FIFA (2016-yil 10-may). 2016-yil 10-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  3. ↑ „CONCACAF to ask FIFA to fast-track U.S.-led 2026 World Cup bid -- sources“ (2011-yil 11-aprel). 2017-yil 23-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  4. ↑ „FIFA Council set to back North American 2026 World Cup bid“. Reuters (2017-yil 8-may).
  5. ↑ „FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup“. FIFA (2017-yil 9-may). 2017-yil 18-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  6. ↑ „FIFA Council keeps bidding window for 2026 World Cup open for further three months“. Inside the Games (2017-yil 9-may). 2017-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 12-iyun.
  7. ↑ „Le Maroc dépose officiellement sa candidature pour organiser la Coupe du Monde 2026“ (fr). FRMF.ma. Marokash Qirollik Futbol Federatsiyasi (2017-yil 11-avgust).
  8. ↑ „9 Stadiums Confirmed in Morocco's 2026 World Cup Candidacy, Amid Doubts of Infrastructure Capabilities“. Morocco World News (2017-yil 22-avgust).
  9. ↑ „Chairmanship of Morocco's 2026 World Cup Bid Committee Assigned by HM the King to My Hafid Elalamy“. Maghreb Arabe Press (2018-yil 10-yanvar). 2018-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ „VERO Appointed Lead Communications and Strategy Consultants for Morocco 2026 FIFA World Cup Bid“ (en-GB). www.verocom.co.uk (2018-yil 12-yanvar).
  11. ↑ Kelso, Paul. „London Olympic Stadium possible venue for 2018 World Cup“. Daily Telegraph (2009-yil 26-may). 2009-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  12. ↑ Lavieeco.. „Marrakech, Agadir, Tangier et Fès auront leurs tramways“ (fr). Lavieeco (2015-yil 25-oktyabr). 2018-yil 22-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  13. ↑ „Le tram, mais pas de métro aérien à Casablanca“ [Tram yes, but no elevated metro in Casablanca] (fr). Le Figaro (2014-yil 3-iyul).
  14. ↑ „World Cup 2026: CAF Supports Morocco's Bid (CAF President)“. Maghreb Arabe Press (2017-yil 24-sentyabr). 2018-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
  15. ↑ „Angola supports Morocco's bid to host 2026 FIFA World Cup“. www.xinhuanet.com. 2018-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-iyun.
  16. ↑ „Belgium endorses Morocco's 2026 bid“.
  17. ↑ Chuma, Festus „Botswana throws its weight behind Morocco's 2026 World Cup bid“. www.soka25east.com (2018-yil 14-fevral). 2018-yil 19-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-fevral.
  18. ↑ Football Palestine.. „The Palestine Football Association has made it official, announcing its intent to back the @Morocco2026_EN bid to host the first 48 team World Cup.“ (en). FootballPalestine.com (2018-yil 27-mart). Qaraldi: 2018-yil 4-aprel.
  19. ↑ „France declare support for Moroccan bid for 2026 World Cup as officials begin promotional tour of Europe“. Inside the Games.
  20. ↑ „Guinea-Bissau backs Morocco's bid to host the 2026 World Cup“. BBC Sport (2018-yil 6-fevral).
  21. ↑ „Algeria Supports Morocco's 2026 World Cup Bid“. Morocco World News (2018-yil 6-fevral).
  22. ↑ „Cameroon Announces Official Supports For Morocco 2026“. Morocco World News.
  23. ↑ „Morocco presents 2026 FIFA World Cup bid book to FKF“.
  24. ↑ „DRC backs Morocco's World Cup bid“. APA News. 2019-yil 11-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 12-iyun.
  25. ↑ „Lebanon to vote for Morocco 2026“. Morocco World News.
  26. ↑ „Libya to vote for Morocco's bid to host 2026 World Cup“ (en). The Libya Observer. 2022-yil 6-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-iyun.
  27. ↑ 27,0 27,1 „Serbia & Luxemboug to Vote for Morocco's 2026 World Cup Bid“.
  28. ↑ „2026 World Cup : Palestine and Egypt support the Moroccan bid“. Yabiladi.
  29. ↑ „Mondial 2026: la Birmanie soutient la candidature du Maroc“.
  30. ↑ Morocco World News.. „Nigeria Supports Morocco's 2026 World Cup Bid“ (en). MoroccoWorldNews.com (2018-yil 27-yanvar). Qaraldi: 2018-yil 1-fevral.
  31. ↑ Rahul Bali.. „Hassan Al Thawadi: Qatar to support Morocco's bid for World Cup 2026“ (en). Goal.com (2017-yil 20-noyabr). Qaraldi: 2018-yil 10-yanvar.
  32. ↑ „Russia Backs Morocco's 2026 World Cup“ (en-us). Morocco World News (2018-yil 26-mart). Qaraldi: 2018-yil 11-iyun.
  33. ↑ „Les Seychelles soutiennent Maroc 2026“.
  34. ↑ „RSB-G.Foot: le Sénégal tourne la page et réaffirme son soutien à Morocco 2026“. Sport24. 2018-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 12-iyun.
  35. ↑ „Tunisia Supports Morocco's 2026 World Cup Bid“. Morocco World News (2018-yil 4-fevral).
  36. ↑ „Uganda to support Morocco in bid for 2026 FIFA World Cup“. Xinhuanet. 2018-yil 9-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  37. ↑ „ZAMBIA BACKS MOROCCO'S 2026 WORLD CUP BID“. Daily Nation. 2018-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 12-iyun.
  38. ↑ „Morocco ready to host FIFA World Cup 2026, face tough competition from United States, Canada and Mexico“.
  39. ↑ „Govt. Supports Morocco's Bid to Host 2026 FIFA World Cup: Minister“ (fr). www.moroccoworldnews.com (2018-yil 23-yanvar).
  40. ↑ „North American bid comes out ahead of Morocco in World Cup inspections“. www.cbc.ca/sports. CBC Sports (2018-yil 1-iyun).
  41. ↑ 41,0 41,1 Harris, Rob; Dunbar, Graham. „FIFA: N America World Cup bid outscores 'high-risk' Morocco“ (2018-yil 1-iyun). 2018-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  42. ↑ Panja, Tariq. „FIFA Issues Integrity Warning for 2026 World Cup Vote“. New York Times (2018-yil 29-yanvar).
  43. ↑ 43,0 43,1 Panja, Tariq. „Morocco Wants to Host the World Cup. Just Don't Ask for Any Details.“. New York Times (2018-yil 16-yanvar).
  44. ↑ „Fifa secretary general reported to ethics chiefs over World Cup bid“. BBC News (2018-yil 25-aprel).
  45. ↑ 45,0 45,1 45,2 45,3 45,4 Morgan, Liam „Morocco avoids elimination as FIFA Task Force progresses both 2026 World Cup bids“. Insidethegames.biz. Dunsar Media (2018-yil 1-iyun).
  46. ↑ 46,0 46,1 46,2 Archid, Imad „Morocco's 2026 World Cup bid is an economic suicide“. www.imadarchid.com (2018-yil 12-aprel). 2018-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  47. ↑ Watts, Jonathan. „Anti-World Cup protests in Brazilian cities mark countdown to kick-off“. The Guardian (2014-yil 12-iyun).
  48. ↑ Harris, Rob „FIFA subjects 2026 Morocco World Cup bid to fresh scrutiny“. www.uk.news.yahoo.com. Yahoo (2018-yil 23-aprel). 2025-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  49. ↑ „FIFA questions Morocco stadium quality after surprise inspection of infrastructure“. www.espn.com. ESPN (2018-yil 20-aprel).
  50. ↑ Harris, Rob; Dunbar, Graham. „Morocco struggles to stay in 2026 cup contest vs North America“. CTV News. Associated Press (2018-yil 16-mart).
  51. ↑ „FIFA's 'white elephants' warning after Morocco bid criticism“. www.sportsnet.ca. Sportsnet (2018-yil 3-aprel).
  52. ↑ „FIFA's 'white elephants' warning after Morocco bid criticism“. www.usatoday.com. USA Today (2018-yil 3-aprel).
  53. ↑ Ogden, Mark „Morocco's 2026 World Cup bid: Everything you need to know“. www.espn.com. ESPN (2018-yil 29-mart).
  54. ↑ Ogden, Mark „Morocco 2026 World Cup bid chief: No need for security fears“. www.espn.com. ESPN (2018-yil 27-mart).
  55. ↑ Warshaw, Andrew „FIFA 2026 scrutineers land in Morocco as human and animal rights questions raised“. www.insideworldfootball.com. Inside World Football (2018-yil 17-aprel).
  56. ↑ Dawson, Lamar. „Morocco "Forgot" To Disclose That It Criminalizes Homosexuality in World Cup Bid“. NewNowNext (2018-yil 18-aprel).
  57. ↑ „Morocco World Cup 2026 Bid Masks Homosexuality Ban in FIFA Pitch“. www.si.com. Sports Illustrated (2018-yil 16-aprel).
  58. ↑ 58,0 58,1 „Morocco touts its gun safety in 2026 World Cup bid against U.S.“. USA Today (2018-yil 26-mart).
  59. ↑ Morgan, Liam „FIFA preparing for second inspection of Morocco 2026 as CAF President calls for European vote-trading deal“. Insidethegames.biz. Dunsar Media (2018-yil 23-aprel).
  60. ↑ Price, Steve „Morocco Reveals 2026 World Cup Bid Details“. Forbes. Qaraldi: 2018-yil 7-may.
  61. ↑ „65 Hooligans in Custody, MAD 720,000 in Losses After Marrakech Stadium Vandalism“. Morocco World News (2018-yil 26-fevral).
  62. ↑ „Fifa experts give Morocco 2026 World Cup bid mixed review“. BBC News (2018-yil 21-aprel).
  63. ↑ Pablo Díaz, José. „Fifa experts express concerns about Morocco 2026 World Cup bid“. Diario AS (2018-yil 23-aprel). 2018-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  64. ↑ Harris, Rob. „Morocco takes on North America with 1076B World Cup bid“. Canadian Press (2018-yil 17-mart).
  65. ↑ Quintin Ndlozi, Mbuyiseni „South Africa/Morocco: EFF Calls On Safa to Boycott Morocco's 2026 World Cup Bid Due to Morocco's Colonial Occupation Western Sahara“. www.allafrica.com. AllAfrica.com (2018-yil 22-aprel).
  66. ↑ „South Africa snubs Morocco's World Cup bid“. Agence de Presse Africaine (2018-yil 8-may). 2018-yil 27-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  67. ↑ „Western Sahara conflict impacts Morocco 2026 World Cup bid“. Fox Sports (2018-yil 11-iyun).

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Futbol_boʻyicha_2026-yilgi_jahon_chempionati_mezbonligi_uchun_Marokashning_arizasi&oldid=442045" dan olindi