Fotih Gʻozi
Fotih Gʻoziy | |
|---|---|
ফতেহ গাজী | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Vafoti |
14-dekaabr Fotihpur, Taraf, Bengal sultonligi |
| Shahjibazar Dargohi, Madhabpur, Habiganj, Bangladesh | |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Sunni |
| Qarindoshlar | Ahmad Gʻoziy, Masʼud Gʻoziy |
Shoh Sulaymon Fotih Gʻozi al-Bagʻdodiy (bengalcha: শাহ সোলেমান ফতেহ গাজী বগদাদী, arabcha: شاه سلیمان فتح غازی البغدادی)[1], yoki oddiygina Fotih Gʻozi nomi bilan tanilgan, XIV asrda yashagan soʻfiy avliyo va gʻozi boʻlib, shimoli-sharqiy Bengaldagi musulmon yurishlarida ishtirok etgan[2]. Uning nomi Madhabpurda Islomni yoyish bilan bogʻlanadi[3][4].
Hayoti
Asl ismi Sulaymon boʻlib, u Bagʻdoddan edi. Shoh Jalol Huloku xon boshqargan, Moʻgʻul imperiyasining janubi-gʻarbiy sektori boʻlgan Ilxoniylar istilosi ostidagi Bagʻdod shahridan oʻtib ketgani maʼlum[5][6].
1303-yilda Fotih Gʻozi Shoh Jalol boshchiligidagi Silhetning zabt etilishida qatnashgan[7][8]. Gʻalabadan koʻp oʻtmay, u sulton Shamsuddin Firuzshohning harbiy qoʻmondoni (sipahsalar) Sayyid Nosiruddin boshchiligida Tungachalni egallash uchun yuborilgan 12 shogird orasida edi. Radja Achak Narayn magʻlubiyatga uchragach va oilasi bilan Mathuraga qochib ketgach, Tungachal Taraf deb qayta nomlandi va musulmon Bengaliga qoʻshib olindi[9].
Gʻozi Raghunandan tepaliklaridagi yaqin bir qishloqqa joylashib oladi[10], Bejuraga tashrif buyurganidan soʻng[11], u yerda oʻz chilla-xonasiga asos solgan[12][13]. Qishloq uning sharafiga Fotihpur (hozirgi Shahjibazar, Madhabpur) deb nomlandi[14]. Fotih Gʻoziy, Ahmad Gʻoziy va Masʼud Gʻoziylarning barchasi Shahjibazar temir yoʻl bekati yaqinidagi dargohda yonma-yon dafn etilgan[15][16]. Uning ursi (vafot yilligi) har yili dekabr oyida hanuzgacha yuz minglab odamlar tomonidan[17] Dargoh-e-Hazrat Shoh Sulaymon Fotih Gʻozi Bagʻdodiyda[18] nishonlanadi[19].
2015-yildagi vafot yilligida uning dargohi yonida qoʻgʻirchoq raqs tomoshasining oʻtkazilgani sababli bahs-munozara yuzaga kelgan[20].
Manbalar
- ↑ Rahman, Ataur.. „bn:ঐতিহাসিক পীর-সুফী: জানার শেষ নেই“ (bn). Jalalabad 24 (2021-yil 5-iyul).
- ↑ Ismail, Muhammad. Hagiology of Sufi Saints and the Spread of Islam in South Asia. Jnanada Prakashan, 2010 — 164-bet. ISBN 9788171393756.
- ↑ Roy, Asim. Islam in the Environment of Medieval Bengal. Australian National University, 1970 — 340-bet.
- ↑ al-Qadri, Shaikh M. Abul Hussain. পূর্ব পাকিস্তানের আওলিয়া দরবেশ (bn). Sahitya Kutir, 1969 — 91-bet.
- ↑ Bangladesh Population Census, 1981: Sylhet. 4 v. Bangladesh Bureau of Statistics, 1985 — 7-bet.
- ↑ „bn:শাহজীবাজারে ফতেহ গাজী (রাঃ) মাজারে ৩ দিন ব্যাপী ওরস শুরু“ (bn). Habiganj Express (2018-yil 15-dekabr).
- ↑ জেলা পরিক্রমা (bn). Directorate of Mass Communication, 1990 — 8-bet.
- ↑ স্মৃতির আয়নায় (bn) Siddiqi, Ashraf: . Ashraf Foundation, 1987 — 13-bet.
- ↑ „History“. Sipahsalar Syed Nasir Uddin Foundation. 2020-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-noyabr.
- ↑ Hasan, Sayed Mahmudul. A Guide to Ancient Monuments of East Pakistan. Society for Pakistan Studies, 1970 — 162-bet.
- ↑ Siddiqi, Azhar Uddin Ahmed. শ্রীহট্টে ইসলাম জ্যোতিঃ (bn). Bahauddin Zakaria, 1977 — 77-bet.
- ↑ Ali, Syed Murtaza. হযরত শাহ জালাল ও সিলেটের ইতিহাস (bn). Bangla Academy, 1965 — 32-bet.
- ↑ Ali, Mohammad. পুথি সাহিত্যা বঙ্গ জয়ের ইতিহাস ও গাজী-কালু-চম্পাবতী: ১২৬৫-১৩৬২ (bn). Bogra District Council, 1979 — 485-486-bet.
- ↑ Ali, Syed Murtaza (July 1964). "The Origin of Place Names in Bengal". Oriental Geographer 8 (2): 127. "Three hundred and sixty saints are said to have accompanied Shah Jalal when he came to Sylet ... Fatehpur (after Fateh Gazi)."
- ↑ Sufis and Sufism: Some Reflections Misra, Neeru: . Manohar Publishers & Distributors, 2004 — 120-bet. ISBN 9788173045646.
- ↑ Chowdhury, Dewan Nurul Anwar Husain. হযরত শাহজালাল রঃ (bn). Islamic Foundation Bangladesh, 1987 — 138, 285-bet.
- ↑ Population Census of Bangladesh, 1974. Bangladesh Bureau of Statistics, 1979 — 30-33-bet.
- ↑ Pir, Sayyid Shahanshah.. „bn:আজ থেকে শাহ্ সোলেমান ফতেহগাজী বোগদাদী রহঃ ওরস মোবারক“ (bn). Daily Oporad (2021-yil 14-dekabr). 2024-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-noyabr.
- ↑ Folklore of Bangladesh Khan, Shamsuzzaman: . Bangla Academy, 1987 — 100-bet.
- ↑ Sajib, Muhammad A. I.. „bn:শাহজীবাজার শাহ সুলেমান ফতেহ গাজীর মেলায় পুতুল নৃত্যের নামে চলছে অশীল নৃত্য“ (bn). Shaistaganj.com (2015-yil 15-dekabr).[sayt ishlamaydi]