Kontent qismiga oʻtish

Ferdi Tayfur

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ferdi Tayfur
Tavalludi Ferdi Tayfur Turanbayburt
1945-yil 15-noyabr (1945-11-15) (80 yosh)
Adana، Turkiya
Janrlar Arabesk

Ferdi Tayfur 1945-yil 15-noyabrda Adana shahrida tugʻilgan, musulmon qoʻshiqchi[1][2], aktyor[3] , rejissyor, shoir, bastakor, yozuvchi va tadbirkor, Turkiyaning eng muvaffaqiyatli va mashhur kishilaridan biri. Uning musiqa va aktyorlik olamida oʻttizdan ortiq musiqa va kino albomlari mavjud boʻlsa-da, 1982-yilda Ferdifon Müzik musiqa kompaniyasini asos solgan[4]. Qurilish sohasiga 2009-yilda ham kirib kelgan. Arabesk podshohi (turkcha: Arabesk’in Krali) Turkiya xalqi tomonidan unga berilgan umumiy unvon. Uni Freddi Baba deb ham atashadi. 2021-yilda „Sharkilar Bizi Söyler“ teledasturining mashhur soʻroviga koʻra, u turk musiqasining eng mashhur yuzi unvonini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, u turk musiqasining yaratuvchisi va kashshoflaridan biridir[5].

Hayoti

Tayfur Adana shahrida tugʻilgan va otasi Cumali Bey unga oʻzining sevimli ovoz ijrochisi Ferdi Tayfur ismini bergan[6]. Otasi oʻgʻlining toʻgʻri ta'lim olishini xohlardi, lekin u kazinodan chiqib ketayotganda oʻldirilganidan soʻng, Tayfur maktabni tashlab, kambagʻal hayot kechirdi [7], uning oʻlimidan keyin onasi boshqa odamga turmushga chiqdi. U o‘qishni hohlaganini, lekin imkoni yo‘qligi sababli uddalay olmasligini ma’lum qildi[7]. Bolaligida u o‘gay otasiga tegishli bo‘lgan konfet do‘konida shogird bo‘lib ishlagan va u yerda o‘qishni o‘rgangan[7]. Keyinchalik fermer xo‘jaligida ishlab, oila daromadiga hissa qo‘shgan Tayfur o‘sha yillari to‘ylarda qo‘shiq kuylay boshlagan. Keyinchalik Adana radiosining musiqa tanlovida qatnashdi[7].

Tayfur 1968-yilda Seda Plak bilan shartnoma tuzib, ikkita yozuvni chiqardi, ammo yozuvlar yaxshi qabul qilinmadi. Keyin fermada ishlash uchun Adanaga qaytib ketdi. Bundan tashqari, u oʻzining musiqiy karerasida ishlashni davom ettirdi. Uch yillik tanaffusdan soʻng u oʻzining yangi rekordi - "Huzurum Kalmadi" ni chiqardi. 1973-yilda “Görsev Plak” yorlig‘i ostida “Kir Çiçekleri”ni chiqardi. 1974-yilda u yana bir rekord Bana Gerçekleri Söyleni chiqardi. 1975-yilda u Elenor Plak bilan yangi shartnoma imzoladi. Bırak Şu Gurbeti chiqqandan soʻng u oʻzining Çeşme qoʻshigʻi bilan mashhur boʻldi[8].

Musiqiy karerasi

Tayfurning oʻzi yozgan qoʻshiqlaridan iborat birinchi albomi musiqiy karerasini boshlagan yillarda yaxshi sotildi, ammo moliyaviy qiyinchiliklar tufayli Elenor Plakning egasi Atilla Alpsakaryaga ikkita qoʻshiq sotdi va natijada ularni Gulden Karaböcekga berdi. Tayfur oʻz yozuvlarini nashr etishda davom etdi va oxir-oqibat "Çeşme" qoʻshigʻi bilan keng tanildi va 1977-yilda xuddi shu nomdagi filmda Necla Nazir bilan birga bosh rolni ijro etdi. Oʻsha paytda filmni 12 million kishi tomosha qilgan.

Albomlarni chiqarish bilan bir qatorda u koʻplab kontsertlar berdi. 1993-yilda Gulhane bogʻidagi kontsertiga 200 000 kishi tashrif buyurdi[9].

Kitoblari

  • Şekerci Çırağı, novel, Kora Yayın, (2003)
  • Yağmur Durunca]], novel, Kora Yayın, (2008)
  • Bir Zamanlar Ağaçtım, novel, Kora Yayın, (2013)
  • Paraşütteki Çocuk, novel, (2014)

TV dasturlari

  • 1993-yil: Yetiş Emmioğlu, teleboshlovchi (Show TV)
  • 2009-yil: Korolar Çarpışıyor, tanlov ishtirokchisi (Show TV)
  • 2009-yil: Boynu Bükük Şarkılar, teleboshlovchi (7-kanal)

Manbalar

  1. ↑ Çarkoğlu, Ali; Kalaycıoğlu, Ersin. The rising tide of conservatism in Turkey. Macmillan, 26 May 2009 — 162-bet. ISBN 978-0-230-60262-5. Qaraldi: 2011-yil 3-aprel. 
  2. ↑ Wiktorowicz, Quintan. Islamic activism: a social movement theory approach. Indiana University Press, 2004 — 286-bet. ISBN 978-0-253-34281-2. Qaraldi: 2011-yil 3-aprel. 
  3. ↑ Eleftheriotis, Dimitris; Needham, Gary. Asian cinemas: a reader and guide. University of Hawaii Press, 2006 — 259-bet. ISBN 978-0-8248-3085-4. Qaraldi: 2011-yil 3-aprel. 
  4. ↑ Houston, Christopher. Islam, Kurds and the Turkish nation state. Berg Publishers, 2001 — 72-bet. ISBN 978-1-85973-477-3. Qaraldi: 2011-yil 3-aprel. 
  5. ↑ „Ferdi Tayfur inşaat sektörüne girdi“. NTV.com.tr (2010-yil 24-iyun). 2011-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan.
  6. ↑ „ARŞİV ODASI: Ferdi Tayfur, 1984 – BBC TÜRKÇE“. BBC Türkçe (2015-yil 16-aprel). 2016-yil 7-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 „Hiçbir kadına yalan söylemedim hepsi diğerini biliyordu“. Seral Cumalı. Posta (2013-yil 22-sentyabr). 2013-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  8. ↑ „Ferdi Tayfur biyografisi burada“ [Ferdi Tayfur biography here] (tr). Biography.net. Qaraldi: 2022-yil 7-noyabr.
  9. ↑ „Ferdi%20Tayfur%20g%C3%BClhane... - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ“. 2016-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 8-sentyabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ferdi_Tayfur&oldid=432488" dan olindi