Faxr al-Mulk
Abu Gʻolib Muhammad ibn Ali ibn Xalaf (Faxr al-Mulk (arabcha: فخر الملك) taxallusi bilan yaxshiroq tanilgan) — Buvayhiylar sulolasi davridagi amaldor va vazir.
Faxr al-Mulk 965-yil 27-aprel kuni Vositda[1] tugʻilgan. Otasi sarrof boʻlgan[2]. Oʻsha davrda Iroq va Yaqin Sharqning katta qismini boshqargan Buya sulolasi xizmatiga kirgan va 999/1000-yillarda Baho ud-Davla tomonidan Sherozdagi vazir al-Muvaffaqqa oʻrinbosari etib tayinlangan[3]. 1002-yil kuzida u oʻzi ham vazirlik martabasiga koʻtarilib, Iroq hokimi va vaziri sifatida Bagʻdodga yuborilgan Hasan ibn Ustad-Hurmuz oʻrniga tayinlandi[3]. Sherozda Faxr al-Mulk isyonchilar Ibn Vasil va Hilal ibn Badrlarga qarshi yurishga boshchilik qildi va 1002-yilda qisqa muddatga zindonga tashlandi[2]. 1011-yilda Hasan ibn Ustad-Hurmuz vafot etgach, Faxr al-Mulk Bagʻdodda uning oʻrniga vazir boʻldi, ammo 1016-yil 3 yoki 6-sentyabrda Sulton ad-Davla tomonidan qatl etildi[1][4]. Bagʻdoddagi faoliyati davomida Faxr al-Mulk madaniyat homiysi sifatida va notinch shaharni tinchitgani bilan ajralib turdi[5]. Bir qancha shoirlar uning shaʼniga madhiyalar yozgan, matematika olimi al-Karajiy esa oʻzining ikki asarini unga bagʻishlagan[1].
Uning oʻgʻli Abu Shuja Muhammad al-Ashraf 1064/5-yillarda qisqa muddatga Fotimiy xalifasi al-Mustansir Billohning vaziri boʻlgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Saleh 2002, s. 390.
- ↑ 2,0 2,1 Busse 2004, ss. 242–243.
- ↑ 3,0 3,1 Busse 2004, s. 242.
- ↑ Busse 2004, s. 243.
- ↑ Kennedy 2004, s. 237.
Adabiyotlar
- Busse, Heribert. Chalif und Grosskönig - Die Buyiden im Irak (945-1055) (German). Würzburg: Ergon Verlag, 2004. ISBN 3-89913-005-7.
- Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century, Second, Harlow: Longman, 2004. ISBN 978-0-582-40525-7.
- Saleh, Abdel Hamid (2002). "Ibn Ḵh̲alaf". in Bearman, P. J.. Encyclopaedia of Islam. Volume XI: W–Z (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 390. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_8656. ISBN 978-90-04-12756-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Ibn+%E1%B8%B4h%CC%B2alaf&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.