Fahima Hashim
| Fahima Hashim | |
|---|---|
| فهيمة هاشم | |
| Tavalludi | |
| Fuqaroligi | Sudan, Kanada |
| Taʼlimi | Ahfad ayollar universiteti, Bayero universiteti |
| Kasbi | Inson huquqlari faoli |
| Faoliyat yillari | 1990-yillar — hozirgacha |
| Bolalari | 1 nafar |
Fahima Hashim (arabcha: فهيمة هاشم) — Sudanlik taniqli inson huquqlari faoli boʻlib, u asosan ayollar huquqlari va gender tengligi masalalari bilan shugʻullanadi. Hashim „Salmmah“ ayollar resurs markazining hammuassisi hisoblanadi va 2005-yildan to 2014-yilda Sudan hukumati tomonidan markaz yopib qoʻyilguniga qadar unga rahbarlik qilgan. Hozirda u oʻz faoliyatini Kanadada davom ettirmoqda.
Shaxsiy hayoti va taʼlimi
Fahima Hashim Sudanning Omdurman shahrida tugʻilgan. U oliy taʼlimni Sudandagi Ahfad ayollar universitetida psixologiya yoʻnalishi boʻyicha boshlagan[1]. Keyinchalik u Nigeriyaga yoʻl olgan va 1994-yilda Kano shahridagi Bayero universitetida hujjatlashtirish va kutubxonashunoslik boʻyicha magistrlik darajasini olgan[1][2].
2014-yilda Sudandagi siyosiy tazyiqlar tufayli Hashim qizi bilan mamlakatni tark etishga majbur boʻldi va Kanadadan boshpana soʻrab, Ottava shahrida qoʻnim topdi. 2022-yilda u qisqa muddatga Sudanga qaytdi, biroq 2023-yilda mamlakatda fuqarolar urushi boshlanishi natijasida yana Kanadaga qaytib ketdi[3].
Faoliyati
Salmmah ayollar markazi (1997–2014)
Hashim Xartum shahrida joylashgan „Salmmah“ ayollar resurs markazining (arabcha: مركز سالمة لدراسات المرأة) asoschilaridan biri edi. Ushbu tashkilot ayollar va yoshlar oʻrtasida feminizm hamda inson huquqlari boʻyicha targʻibot ishlarini olib borgan. Markazning asosiy maqsadi ayollarning fuqarolik jamiyatidagi ishtirokiga toʻsqinlik qilayotgan siyosiy va huquqiy toʻsiqlarni bartaraf etishga koʻmaklashishdan iborat boʻlgan[4]. Salmmah markazi nafaqat poytaxtda, balki Sudanning barcha shtatlarida, jumladan, Janubiy Sudan mustaqillikka erishguniga qadar u yerda ham faol ish olib borgan[5].
Huquqiy islohotlar uchun kurash
2005-yilda Sudanda tinchlik shartnomasi imzolangach, Hashim sud tizimini isloh qilish boʻyicha ochiq faoliyatini kuchaytirdi. 2009-yilda u 1991-yilgi Jinoyat qonunchiligini oʻzgartirish boʻyicha kampaniya boshladi. Oʻsha paytdagi qonunlarga koʻra, nomusga tegish va zino oʻzaro tenglashtirilgan edi, bu esa jinoyatchilarning jazodan qutulib qolishiga imkon berardi[6]. Shuningdek, u ayollarning kiyinish madaniyati va bola nikohiga qarshi keskin chiqishlar qildi.
Hashimning Darfur urushi paytida askarlar tomonidan sodir etilgan jinsiy zoʻravonlik jinoyatlarini fosh etishi Sudan hukumatining gʻazabiga sabab boʻldi[7]. 2014-yil 24-iyunda Sudan Adliya vazirligi hech qanday sabab koʻrsatmasdan Salmmah markazini yopib qoʻydi. Shundan soʻng Sudan prezidenti Omar al-Bashir Hashimni „Sudan jamiyati asoslarini buzishda“ aybladi. Bu voqealardan soʻng u mamlakatni tark etdi va 2015-yilda Torontodagi York universitetida taklif etilgan olim sifatida ish boshladi.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Fahima Hashim“ (en). Interview Her. 2023-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.
- ↑ „Victors, Not Victims: Women Driving Social Change and Striving for Peace in Conflict Zones“ (en). Skoll Foundation (2012-yil 29-mart). 2023-yil 27-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.
- ↑ Wadekar, Neha „The women who helped bring down Sudan's dictator hoped it would end discrimination against them. Instead, they're fighting for their lives.“ (en). The Fuller Project (2023-yil 4-avgust). 2023-yil 11-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.
- ↑ „Salmmah Women's Resource Centre, Khartoum“ (en). Women Living Under Muslim Laws. 2015-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.
- ↑ „فهيمة هاشم مديرة مركز سالمة:منع الاحتفall بيوم المرأة خير شاهد على سياسة القمع التى تمارسها الحكومة“ [Fahima Hashem, Director of the Salmmah Center: Preventing the celebration of Women’s Day is the best evidence of the government’s policy of repression] (ar). Altaghyeer (2014-yil 10-mart). 2024-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.
- ↑ „Inter Pares strongly condemns the closing of Salmmah Women's Center in Sudan“ (en). Inter Pares (2014-yil 25-iyun). 2014-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.
- ↑ Hashim, Fahima „Sudanese women acting to end sexual violence“ (en). Forced Migration Review (2007-yil yanvar). 2023-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 25-fevral.