Fadl ibn Robiya
| Fadl ibn Robiya | |
|---|---|
| Tugʻilishi |
Abu Imron Fadl ibn Robiya Makka |
| Vafoti | Suriya |
| Dafn etilgan joy | |
Abu Imron Fadl ibn Robiya[izoh 1] 12-asr boshlarida Suriyada hukmronlik qilgan arab amiri. Fadl haqida maʼlum boʻlgan aksariyat maʼlumotlar taxminan 1107-yilgi harbiy faoliyatiga taalluqli. 12-asrdan 18-asrgacha Suriya choʻllari va dashtlaridagi qabilalar ustidan hukmronlik qilgan al-Fadl sulolasining ajdodi hisoblanadi.
Biografiyasi
Fadl Robiya ibn Hozimning oʻgʻli boʻlib, 10-asr oxiri 11-asr boshlarida Falastinni boshqargan jarrohiy hukmdor Mufarrij ibn Dagʻfalning evarasi edi[2]. Jarrohiylar yirik Banu Tayy qabilasidan boʻlgan. Fadlning otasi Robiya Saljuqiylarga tarafdor boʻlgan[3]. Biroq, keyinchalik Fadl Damashqning Buriy hukmdori Tugtegin bilan kelishmovchilikka borgan. Natijada, Tugtegin uni 1107/08-yilda Suriyadan haydab chiqardi[1][3]. Shundan soʻng, Bagʻdod janubidagi Hilla shahrining Mazyadiy hukmdori Sadaqa[3] huzuridan boshpana topib[1][3], u bilan ittifoq tuzdi.
Sadaqa Bagʻdodda Saljuqiylar sultoniga qarshi chiqqanda, Fadl dastlab u bilan birga oldingi qatorda jang olib bordi. Biroq, keyinchalik Saljuqiylar tomoniga oʻtib ketdi[1]. Bagʻdodga yetib kelgan Fadl va uning qabiladoshlari mukofotlandi hamda Sadaqaning Bagʻdoddagi sobiq qarorgohi ularga turar joy qilib berildi[1]. Fadl Sadaqaning Suriyaga boradigan sahro yoʻlini toʻsib qoʻyishga intilib, oʻz rejasini amalga oshirish uchun ruxsat soʻradi[1]. Saljuqiylar Fadlga rozilik berdilar. Biroq, Anbarda Furot daryosini kesi oʻtgandan keyingi qismati haqida hech qanday maʼlumot yoʻq[1][3].
Merosi
Fadl Gudayya ismli shaxsning otasi boʻlib[2], oʻz nomi bilan atalgan al-Fadl qabilasining ajdodi edi[2][4]. Uning amirlari va avlodlari Suriya choʻli va dashtlaridagi badaviylarni Ayyubiylar, Mamluklar[2] va ilk Usmoniylar nomidan boshqarib, hukmronliklari kamida 17-asr boshlarigacha davom etgan[5]. Keyinchalik, Fadl avlodlarining bir qismi Al Abu Risha nomi bilan tanila boshlab, Mavali qabilasi yetakchiligini qoʻlga kiritdi[5]. Ular 18-asrda Najddan kelgan Anaza qabilasi bosqiniga qadar Suriya choʻlidagi badaviylarning nasldan-naslga oʻtuvchi sardori mavqeini saqlab qoldilar[6]. Al-Fadlning boshqa qismi Golan tepaliklari va Biqo vodiysiga koʻchib oʻtdi[7]. U yerda vaqt oʻtishi bilan koʻchmanchilikni tark etib, dehqonchilikni oʻzlashtirdilar. Ushbu guruh hozirga qadar oʻzini al-Fadl deb atab kelmoqda. Ushbu guruh 1967-yilgi Olti kunlik urush paytida Isroil Golan tepaliklarini bosib olgandan soʻng, u yerdan koʻchirilgan va oʻshandan buyon Damashq atrofida istiqomat qilib kelmoqda[8].
Izohlar
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Richards, D. S.. The Chronicle of Ibn Al-Athir for the Crusading Period from Al-Kamil Fi'L-Ta'Rikh.: The Years 491-541/1097-1146 the Coming of the Franks and the Muslim Response. Ashgate Publishing, 2010 — 126-bet. ISBN 9780754669500.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Hiyari, Mustafa A. (1975). "The Origins and Development of the Amīrate of the Arabs during the Seventh/Thirteenth and Eighth/Fourteenth Centuries". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 38 (3): 513. doi:10.1017/s0041977x00048060. https://archive.org/details/bulletin-soas_1975_38_3/page/513.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Canard, Marius (1991). "D̲j̲arrāḥids". in Lewis, B.. The Encyclopedia of Islam. II: C–G (new nashri). Leiden and New York: Brill. p. 484. ISBN 90-04-07026-5. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/djarrahids-SIM_2013.
- ↑ Tritton, A. S. (1948). "The Tribes of Syria in the Fourteenth and Fifteenth Centuries". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 12 (3/4): 567–573. doi:10.1017/s0041977x00083129.
- ↑ 5,0 5,1 Bakhit, Muhammad Adnan. The Ottoman Province of Damascus in the Sixteenth Century. Librairie du Liban, 1982 — 201-bet. ISBN 9780866853224.
- ↑ Masters, Bruce „Mawali Bedouin Confederation“, . Encyclopedia of the Ottoman Empire. New York: Facts On File, Inc., 2009 — 353–354-bet. ISBN 9781438110257.
- ↑ Chatty, Dawn „Land, Leaders and Limousines: Political and Moral Authority“. Oxford University. Qaraldi: 2016-yil 8-may.
- ↑ Jassem, Zaidan Ali. Impact of the Arab-Israeli Wars on Language & Social Change in the Arab World: The Case of Syrian Arabic. Pustaka Antara, 1993 — 18-bet. ISBN 9789679373288.