Esztergom qamali

Sanalar	1543-yil 25-iyul – 10-avgust
Urush yeri	Esztergom, Vengriya
Natija	Usmoniylarning gʻalabasi

Esztergom qamali
	Gabsburg–Usmoniylar urushlarining bir qismi
Sanalar	1543-yil 25-iyul – 10-avgust
Urush yeri	Esztergom, Vengriya
Natija	Usmoniylarning gʻalabasi
Qoʻmondonlar
Muqaddas Rim imperiyasi	Usmoniylar imperiyasi: Sulaymon I; Shahzoda Mehmed; Hadim Sulaymon posho;

Esztergom qamali 1543-yil 25-iyuldan 10-avgustga qadar davom etgan. Bu davrda Sulton Sulaymon I boshchiligidagi Usmoniylar qoʻshini hozirgi Vengriya hududida joylashgan Esztergom shahrini qamal qilgan. Ikki haftalik qamaldan soʻng shahar Usmoniylar tomonidan zabt etilgan.

Tarixi

Qamal 1540-yil 20-iyulda Vengriya hukmdori John Zapolyaning vafotidan soʻng Gabsburglar va Usmoniylar oʻrtasida boshlangan kurashning bir qismi edi. Bu voqea Vengriya tarixidagi „Qal’alar urushlari davri“ga kiradi. Sulton Sulaymon 1541-yilda Buda va Pest shaharlarini egallab, Markaziy Vengriya ustidan kuchli nazorat oʻrnatdi va shu munosabat bilan Buda viloyati (beklarbeglik) tashkil etildi^[1].

Fransuzlar va Usmoniylar ittifoqi doirasida Vengriyadagi ushbu Usmoniylar yurishiga fransuz qoʻshinlari ham jalb etildi. 1543–1544-yillarda fransuz artilleriya boʻlinmasi yuborilib, Usmoniylar qoʻshiniga qoʻshildi. Shu bilan bir vaqtda Oʻrta yer dengizida Sulaymon flot admirali Xayriddin Barbarossani fransuzlar bilan hamkorlik qilish uchun joʻnatdi va natijada Nice qamal qilindi.`

Qamal

Esztergom qamali Avstriya hukmdori Ferdinand I ning 1542-yilda Budani qaytarib olishga boʻlgan muvaffaqiyatsiz urinishidan keyin yuz berdi. Bu yurish 1543-yil sentyabrida Vengriyaning toj kiydirish shahri boʻlgan Sekeshfexervarning zabt etilishi bilan davom etdi. Yurish chogʻida Budani yanada yaxshi himoya qilish maqsadida Sikloš va Seged shaharlari ham egallandi^[2]. Biroq bu safar Sulaymon Venaga qarab yurishni davom ettirmadi, ehtimol bunga sabab gʻarbiy Yevropa va Oʻrta yer dengizidagi fransuz ittifoqchilari yurishlari haqida hech qanday xabar boʻlmagani edi.

Usmoniylarning ushbu muvaffaqiyatli yurishidan soʻng 1545-yilda Fransiya qiroli Fransisk I vositachiligida Karl V bilan bir yillik sulh imzolandi. Sulaymonning oʻzi ham jangovar harakatlarni toʻxtatishni istadi, chunki u ayni vaqtda Eron bilan kechayotgan Usmoniylar–Safaviylar urushi (1532–1555) bilan band edi. Ikki yildan soʻng, 1547-yilgi Adrianopol shartnomasiga binoan Ferdinand va Karl V Vengriya ustidan Usmoniylarning toʻliq hukmronligini tan oldilar, hatto Ferdinand shimoliy va gʻarbiy Vengriyadagi Gabsburglar mulklari uchun har yili 30 ming oltin florin miqdorida xiroj toʻlashga ham rozi boʻldi^[3].

Bu muvaffaqiyatlardan soʻng, Markaziy Vengriya 1686-yilga qadar Usmoniylar nazorati ostida boʻldi.