Eszter Pécsi
| Eszter Pécsi | |
|---|---|
 Pécsi 1931-yilda Budapesht Muhandislar Palatasi a’zolik guvohnomasida | |
| Tavalludi |
1898-yil 8-mart |
| Vafoti |
1975-yil 4-may Nyu-York |
| Fuqaroligi | venger |
| Kasbi | arxitektor, konstruktor muhandis |
Eszter Pecsi (1898-yil 8-martda tugʻilgan – 1975-yil 4-mayda vafot etgan) – vengriyalik birinchi meʼmor ayol va qurilish muhandisi. Vengriya, Avstriya va Amerikada bir qator muhim, ramziy binolarni loyihalashtirgan.
Yoshlik yillari va taʼlimi
Eszter Pecsi[1] 1898-yil 8-martda Kecskemét shahrida tugʻilgan. Tavallud paytidagi ismi Eszter Pollák boʻlgan. Otasi Mór Pollák un savdosi bilan shugʻullangan, onasining ismi Sarolta Szántó (qizlik familiyasi Schäfer) edi. Pecsi oilada yetti farzandning biri boʻlgan, oilaning moddiy ahvoli esa ogʻir edi[2]. 1900-yilda oila aʼzolari familiyalarini Pécsiga oʻzgartirgan[3]. Pécsining ikki opasi Vilma va Margit shifokor, uchinchi opasi Berta oʻqituvchi boʻlgan. Akasi Illés esa 1913-yilda muhandislik boʻyicha tahsilini tamomlagan[4].
Pécsi 1915–1919-yillarda Berlinning Sharlottenburg shahridagi Berlin texnika universitetida tahsil olgan. 1918-yilda Vengriya hukumati ayollarga universitetda oʻqish huquqini beruvchi qonunlarni qabul qilgan, shu sababli Pécsi 1919-yilda tahsilini yakunlash maqsadida Vengriyaga qaytgan va Budapesht Texnologiya va Iqtisodiyot Universiteti (Királyi József Műegyetem)ga oʻqishga kirgan. 1920-yil 8-martda, yaʼni 22 yoshga toʻlgan kuni Pécsi arxitektorlik diplomini olgan va shu tariqa Vengriyada ushbu mutaxassislik boʻyicha oʻqishni tamomlagan birinchi ayolga aylangan. Pécsi ushbu universitetda tahsil olgan dastlabki toʻrt ayoldan biri boʻlgan, u bilan birgalikda Marianne Sternberg-Várnay, mexanik muhandis Villma Máhrer va Irma Simonyi-Hajós ham tahsil olgan edi[5][6].
Dastlabki faoliyati
Oʻqishni tamomlagandan soʻng Pecsi Budapeshtdagi Guth va Gergely arxitektura muhandislik idoralarida oʻn yil davomida ishlagan. Bir necha yildan soʻng kompaniyada katta loyihachi lavozimiga koʻtarilgan[7].
Bu davrda Eszter Pécsi Margitszigetdagi Alfréd Hajós suzish havzasi uchun artikulyatsiyalangan temirbeton arkalarni loyihalash bilan shugʻullangan. Bu esa oʻz davrida inqilobiy loyiha hisoblangan, bunga sabab uning Vengriyada qurilgan ilk yopiq suzish havzasi, shuningdek, Yevropada ham eng yirik loyiha ekanligi edi. Havza beshta temirbeton toʻsin bilan yopilgan boʻlib, ularning har biri 31 metr oraliqni qamrab olgan, ichki balandligi esa 14 metrni tashkil etgan.
Manbalar
- ↑ „Jeles Napok - Pécsi Eszter születésnapja – 1898“. jelesnapok.oszk.hu. Qaraldi: 2020-yil 27-may.
- ↑ „Hajós Alfréd Társaság - Közhasznú Egyesület - Hírek“ (2008-yil 19-may). 2008-yil 19-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 23-may.
- ↑ „Pécsi Eszter 100 | Budapesti Műszaki és Gazdaságtudományi Egyetem“. www.bme.hu. Qaraldi: 2020-yil 23-may.
- ↑ „József Fischer“. architectuul.com. Qaraldi: 2020-yil 22-may.
- ↑ Márta Konczosné Szombathelyi & Attila Mészáros. "Nőket a műszaki képzésbe (Women in Technical Training)". TNTeF (2015). Archived from the original on 2022-02-01. https://web.archive.org/web/20220201165631/http://tntefjournal.hu/vol5/iss1/konczosne-szombathelyi_meszaros.pdf. Qaraldi: 2025-05-10.Eszter Pécsi]]
- ↑ „epiteszforum“.
- ↑ „József Fischer“. architectuul.com. Qaraldi: 2020-yil 22-may.