Ertugʻrul Chelebiy
| Ertugʻrul Chelebiy | |
|---|---|
| Usmoniylar imperiyasi shahzodasi | |
 Shahzoda Ertuğrulning maqbarasi, uning nomi bilan barpo etilgan Ertuğrul masjidi bog‘ida joylashgan | |
| Manisaning Saruhan sanjak beyi | |
| Saltanat | 1390–1392 |
| Oʻtmishdoshi | lavozim joriy etilgan |
| Davomchisi | Sulaymon Chelebiy |
| Tugʻilishi |
1376-yil may Usmoniylar imperiyasi |
| Vafoti |
1392-yil iyul Çorum, Usmoniylar imperiyasi |
| Otasi | Boyazid I |
| Dini | Islom, sunniylik |
Ertuğrul Chelebiy (1392-yil iyulda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Boyazid I ning[1] oʻgʻli va taxt vorisi. Beyliklar davrining Onadoʻlida yakun topishida muhim harbiy hissa qoʻshgan qoʻmondon.
Hayoti
Vafotidan avval Ertugʻrul Usmoniylar davlatiga Aydin va Saruhan sanjak beyi sifatida xizmat qilgan[2]. Aydın sanjagidagi faoliyati davomida u, asosan, Gʻarbiy Onadoʼli hududida turklar birligini taʼminlash, shuningdek, mintaqada Tuz soligʻiga qarshi bosh koʻtargan qabilalar va beylarning vorislarini tarqatib yuborish va quvib chiqarish vazifalarini bajargan. Kadı Burhoniddin tomonidan 1392-yil iyul oyida Kırkdilim jangida (Çorum va Osmancık oraligʻidagi dovon) oʻldirilgan[3]. Bu jang tarixda Kırkdilim jangi nomi bilan mashhur. Uning jasadi Bursa shahriga olib kelingan va uning nomi bilan qurilgan Ertuğrul masjidi hovlisiga dafn qilingan[4][5].
Oʻlimi
Baʼzi mahalliy va gʻarb manbalariga koʻra, shahzoda Ertuğrul Temurning Sivas qamalida qatnashgan, taxminan 4000 kishilik otliq qismiga qoʻmondonlik qilgan. Qalʼa qulashi ortidan asir olinib, shafqatsizlarcha oʻldirilgan[6]. Xalq orasida rivoyat qilinishicha, sulton Bursada qurdirgan imoratxonaning ehtiyojlarini tekshirib yurgan paytida bir choʻponning nay chalib oʻtirganini eshitib, unga shunday degan ekan[7]:
„Chal, choʻpon, chal. Qanday dard koʻrgansan, qanday koʻngilni ogʻritgansan? Ertuğruldek oʻgʻil oʻldimi? Sivasdek shahar quladimi?“
— Boyazid I choʻponga.
Mehmed Süreyyaning qalamiga mansub „Sicill-i Osmanî“ asarida uning oʻlim sanasi 1399-yil deb beriladi[8].
Manbalar
- ↑ „Turkey2“. www.4dw.net. 2002-yil 22-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ Süreyya 1890, ss. 25.
- ↑ Türk, ss. 2.
- ↑ Uzunçarşılı 1988, ss. 276–278.
- ↑ Cezzar 2010, ss. 159.
- ↑ Zinkeisen, ss. 269–270.
- ↑ İbn Kemal, ss. 385.
- ↑ Süreyya 1890, ss. 26.
Adabiyot
- Türk, Tarih Kurumu. "Belleten" (tr). Belleten (Ankara: Türk Tarih Kurumu). https://belleten.gov.tr/tam-metin/291/tur.
- Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmanî (tr). Istanbul: Matbaa-i Âmire, 1890.
- Zinkeisen, Johann Wilhelm. Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (tr).
- İbn Kemal, Kemal. Tevârîh-i Âl-i Osman (tr).
- Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi (tr). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1988.
- Cezzar, Mustafa. Mufassal Osmanlı Tarihi (tr). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2010. ISBN 978-975-16-2322-5.
Havolalar
- „Kırkdilim jangi“ (tr). Osmanlı Medeniyeti. 2007-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.