Eron Islom Respublikasi futbol federatsiyasi
| AFC | |
|---|---|
| Fayl:Iranian football badge.svg | |
| Tashkil etilgan | 1920[1] |
| Shtab-kvartirasi | Tehron, Eron |
| FIFA ga aʼzo boʻlgan sana |
1948 |
| AFC ga aʼzo boʻlgan sana |
1958[2] |
| MOFA ga aʼzo boʻlgan sana |
2015 |
| Prezident | Mehdi Taj[3] |
Eron Islom Respublikasi futbol federatsiyasi (FFIRI; forscha: فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران) – Eronda futbolni boshqarish va tashkil etish organi. Tashkilot 1920-yilda tashkil etilgan[4]. Federatsiya 1948-yildan FIFA aʼzosi va 1958-yildan Osiyo Futbol Konfederatsiyasi aʼzosi hisoblanadi.
Tarix
2001-yilda Eron Iroq, Iordaniya, Livan, Falastin va Suriya bilan birga Gʻarbiy Osiyo futbol federatsiyasiga asos solgan.
Bahsli holatlar
2006-yil 23-noyabrda FIFA[5] federatsiyani hukumatning futbol ishlariga aralashuvi sababli aʼzolik faoliyatini toʻxtatdi. FIFA qoidalariga koʻra, milliy futbol federatsiyasi milliy hukumatdan mustaqil boʻlishi shart. Biroq, 2006-yil 17-dekabrda taqiq bekor qilingan va yangi Oʻtish davri kengashi tuzilgan.
2009-yilgi Eron saylovlariga qarshi norozilik namoyishlari paytida Eron milliy futbol terma jamoasining yetti aʼzosi Eron Yashil Harakatini qoʻllab-quvvatlash maqsadida yashil bilaguzuk taqganligi uchun federatsiya tomonidan dastlab umrbod taqiqlangani haqida xabar tarqalgan edi[6].
2011-yilda Eron ayollar milliy futbol terma jamoasi federatsiya tomonidan roʻmol oʻrashni majburiy qilgani sababli FIFA tomonidan qisqa muddatga xalqaro musobaqalardan chetlashtirilgan edi[7][8].
2014-yilda Eron Markaziy Osiyo Futbol Assotsiatsiyasiga aʼzo boʻldi.
2015-yilda federatsiya harbiy xizmatga chaqiruv bilan bogʻliq muammolar sababli erkaklar milliy terma jamoasi oʻyinchilarini chetlatdi[9][10].
2017-yil avgustda esa federatsiya Masoud Shojaei va Ehsan Hajsafini UEFA Yevropa ligasida Isroilning „Makkabi Tel-Aviv“ klubiga qarshi oʻyinlarda ishtirok etganliklari uchun milliy terma jamoadan chetlatilgan[11].
2018-yil 9-noyabrda FIFA (Xalqaro futbol assotsiatsiyalari federatsiyasi) bosh kotibi Fatma Samoura Eron hukumatidan ayollarning sport stadionlariga kirishiga qoʻyilgan taqiqni bekor qilishni soʻrashini aytdi[12]. 2019-yil 7-avgustda Eron bosh prokurori Muhammad Jafar Muntaziriy taqiqni qoʻllab-quvvatlab, Eronda ayollarning sport stadionlariga kirishi mumkinligi yoki yoʻqligi FIFAni tashvishga solmasligi kerakligini taʼkidladi[13][14]. Biroq, FIFAning uzluksiz bosimidan soʻng, IRNA sport vaziri oʻrinbosari Jamshid Togʻizoda oktyabr oyida Eron va Kambodja oʻrtasida oʻtkaziladigan 2022-yilgi Jahon chempionati saralash oʻyinini tomosha qilish uchun ayollarga Ozodiy stadioniga kirishga ruxsat berilishini maʼlum qildi. Ammo 2022-yil mart oyida Eronlik ayollarga yana Jahon chempionati saralash oʻyiniga stadiondan joy olish taqiqlandi[15].
2022-yilgi FIFA Jahon chempionati, shuningdek 2023-yilgi AFC Osiyo kubogi davomida Eron hukumati va federatsiyasi Basij va IRGC tashkilotlarining maosh oladigan aʼzolarini tribunalarda jamoani qoʻllab-quvvatlash va namoyishchilarga qarshi turish uchun yuborgan, degan xabarlar tarqalgan[16][17].
2024-yil aprelda darvozabon Husayn Husayniy ayol muxlisni quchoqlagani uchun Eron federatsiyasi tomonidan chaqirtirilgan, musobaqalardan chetlashtirilgan va jarimaga tortilgan[18][19][20]. 2024-yil oktyabrda Zahra Ghanbari 2024-25-yilgi OFK Ayollar chempionlar ligasida gol nishonlash paytida „notoʻgʻri hijob“ kiyganlik uchun Eron federatsiyasi tomonidan musobaqalardan chetlashtirilgan va uzr soʻrashga majbur etilgan[21]. 2024-yil dekabrda himoyachi Ramin Rezaeianni ham ayol muxlisni quchoqlaganidan soʻng federatsiya chaqirtirgan[22].
Musobaqalar
Erkaklar
Ayollar
- Kowsar ayollar futbol ligasi
- Hazfi kubogi (ayollar)
- Eron Superkubogi (ayollar)
Aʼzolik
| Tashkilot | Aʼzolik | Eslatma |
|---|---|---|
| FIFA | 1948 dan | — |
| AFC | 1958 dan | — |
| GʻOFF | 2001–2014; 13 yillar | Taʼsischi |
| MOFA | 2015 dan |
Prezidentlar
| Prezidentlik[24] | President | Lavozimni egalladi | Lavozimni tark etgan | Eslatma |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ali Kani | 1947 | 1950 | Runners-up of 1951 Asian Games |
| 2 | Hedayatollah Gilanshah | 1950 | 1952 | Commander of Imperial Iranian Air Force (1952) |
| 3 | Mohsen Haddad | 1952 | ||
| 4 | Hossein Siasi | 1952 | 1953 | |
| (3) | Mohsen Haddad | 1953 | 1954 | Ikkinchi muddat |
| (4) | Hossein Siasi | 1954 | Ikkinchi muddat | |
| (1) | Ali Kani | 1954 | 1955 | Ikkinchi muddat |
| 5 | Mostafa Salimi | 1955 | 1956 | |
| 6 | Hossein-Ali Mobasher | 1956 | 1958 | |
| 7 | Mostafa Mokri | 1958 | 1960 | |
| 8 | Zabih Khabiri | 1960 | 1961 | |
| 9 | Hossein Soroudi | 1961 | 1962 | |
| (6) | Hossein-Ali Mobasher | 1962 | 1967 | Ikkinchi muddati
1964-yilgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma olgan 1966-yilgi Osiyo oʻyinlarida ikkinchi oʻrinni egallagan |
| (9) | Hossein Soroudi | 1967 | 1968 | Ikkinchi muddat |
| (7) | Mostafa Mokri | 1968 | 1972 | ikkinchi muddat
1968 va 1972 yilgi Osiyo kubogi gʻolibi 1972 yilgi Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma olgan |
| 10 | Kambiz Atabay | 1972 | 1979 | OFK prezidenti
(1976-yil 1-avgust – 1978-yil 9-dekabr) 1978-yilgi Jahon chempionatiga chiqqan 1976-yilgi Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma olgan 1976-yilgi Osiyo kubogini qoʻlga kiritgan Taxti Jamshid kubogining asoschisi 1974-yilgi Osiyo oʻyinlari gʻolibi |
| 11 | Naser Noamooz | 1979 | 1980 | Inqilobdan keyingi birinchi prezident
1980-yilgi Olimpiadaga malaka olgan, ammo musobaqani boykot qilgan 1980-yilgi Osiyo kubogida uchinchi oʻrinni egallagan |
| 12 | Hadi Tavoosi | 1980 | 1981 | |
| 13 | Hossein Abshenasan | 1981 | ||
| 14 | Hossein Raghfar | 1981 | 1982 | youngest president of FFIRI ever at 28 years old[25] |
| (13) | Hossein Abshenasan | 1982 | 1983 | Ikkinchi muddat |
| 15 | Behrooz Sahabeh | 1984 | ||
| 16 | Nasrollah Sajjadi | 1985 | ||
| 17 | Ali Mohammad Mortazavi | 1986 | 1987 | |
| 18 | Mohammad Reza Pahlavan | 1987 | 1989 | 1988-yilgi Osiyo kubogida uchinchi oʻrin |
| (11) | Naser Noamooz | 1989 | 1993 | ikkinchi muddat
1990-yilgi Osiyo oʻyinlari gʻolibi Azadegan ligasining asoschisi |
| 19 | Mohammad Safizadeh | 1993 | 1994 | |
| 20 | Amir Abedini | 1994 | „Persepolis“ raisi
(1993-2001) | |
| 21 | Dariush Mostafavi | 1994 | 1997 | 1996-yilgi Osiyo kubogida uchinchi oʻrin |
| 22 | Mohsen Safaei Farahani | 1997 | 2002 | 1998-yilgi Jahon chempionatiga yoʻllanma olgan
1998 va 2002-yilgi Osiyo oʻyinlari gʻolibi Eron Professional ligasining asoschisi 1998-yilgi FIFA Halol oʻyin mukofoti sohibi Eron parlamenti deputati (2000-2004-yillar) |
| 23 | Mohammad Dadkan | 2002 | 2006 | 2004-yilgi Osiyo kubogida uchinchi oʻrin
2006-yilgi jahon chempionatiga yoʻllanma oldi 2006-yilgi Osiyo oʻyinlarida uchinchi oʻrin |
| (22) | Mohsen Safaei Farahani | 2006 | 2008 | ikkinchi muddat
muvaqqat, FIFA tomonidan tayinlangan |
| 24 | Ali Kafashian | 2008 | 2016[26] | 2014-yilgi Jahon chempionatiga yo‘llanma qo‘lga kiritdi
2008 va 2012-yillarda Osiyoning eng yaxshi futbol federatsiyasi deb tan olindi [27] |
| 25 | Mehdi Taj | 2016[28] | 2019[29] | 2018-yilgi Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi |
| — | Heydar Baharvand (vaqtincha) | 2019 | 2021 | |
| 26 | Shahaboddin Azizi Khadem | 2021 | 2022 | 2022-yilgi Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi
Layoqatsizligi sababli ishdan boʻshatildi |
| — | Mirshad Majedi (vaqtincha) | 2022 | ||
| (25) | Mehdi Taj | 2022 | Hozirgacha | ikkinchi va uchinchi |
| № | Prezident | Barqarorlik[30] |
|---|---|---|
| 1 | Ali Kafashian | 8 yil 4 oy |
| 2 | Kambiz Atabay | 7 yil 6 oy |
| 3 | Mehdi Taj | 6 yil 9 oy |
| 4 | Mohsen Safaei Farahani | 4 yil 9 oy |
| 5 | Mostafa Mokri | 4 yil 6 oy |
| 6 | Hossein-Ali Mobasher | 4 yil |
| 7 | Naser Noamooz | 3 yil 10 oy |
| 8 | Mohammad Dadkan | 3 yil 9 oy |
| 9 | Ali Kani | 3 yil 7 oy |
Kengash aʼzolari
- 2025-yil 1-mart.
|
Milliy jamoalar
Bosh murabbiy: Amir Ghalenoei
Bosh murabbiy: Reza Enayati
Bosh murabbiy: Samad Marfavi
Bosh murabbiy: Hossein Abdi
- Eron milliy futbol terma jamoasi (15 yoshgacha)
Bosh murabbiy: Ali Doustimehr
Bosh murabbiy: Vahid Shamsaei
Bosh murabbiy: Ali Sanei
Bosh murabbiy: Ali Naderi
Bosh murabbiy: Maryam Azmoon
Bosh murabbiy: TBD
Bosh murabbiy: TBD
Bosh murabbiy: Shadi Mahini
Bosh murabbiy: TBD
Manbalar
- ↑ History of Iranʼs Football (Wayback Machine saytida 2016-07-31 sanasida arxivlangan), ffiri.ir
- ↑ „Asian soccer championship next year“ (1954-yil 27-may).„ASIAN SOCCER FINALS IN SINGAPORE May be used as Olympic series“ (1954-yil 5-oktyabr).„Singapore to Meet Indonesia in Asian Soccer Tourney“ (1955-yil 14-iyun). 2013-yil 31-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 6-yanvar.
- ↑ „Mehdi Taj elected as head of Iran football federation“. Tehran Times (2022-yil 30-avgust). Qaraldi: 2022-yil 9-sentyabr.
- ↑ „Member Association – Iran“. 2007-yil 3-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „FIFA suspends Iran Football Federation“. fifa.com. 2012-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
- ↑ Clayton, Andy. „Iran soccer players banned from national team after wearing green pro-opposition wristbands“ (2009-yil 24-iyun). 2009-yil 31-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 8-iyul.
- ↑ „Iran women's soccer team thwarted by hijab ban“. CBS News (2011-yil 7-iyun). Qaraldi: 2012-yil 19-sentyabr.
- ↑ „Iran's women soccer team banned from Olympics, because of headscarves“. Qaraldi: 2012-yil 19-sentyabr.
- ↑ „Mehrdad Pooladi saved by FIFA !“. TeamMelli. 2015-yil 21-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 4-sentyabr.
- ↑ „Team Melli unable to use players under Military Service. – TeamMelli“. www.teammelli.com. 2015-yil 25-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
- ↑ Erdbrink, Thomas. „Iran Bans Two Soccer Stars for Playing Against Israelis“ (2017-yil 10-avgust). Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
- ↑ FIFA To Engage With Iran To Lift Ban On Women In Stadiums
- ↑ „Iran judge: Ban on women in football stadiums does not concern FIFA“. DPAInternational. 2019-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.
- ↑ „Iran Agrees to Let Women Watch Soccer World Cup Qualifier“. Truly. 2019-yil 28-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 25-avgust.
- ↑ „Iran again bans women from football stadium – Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East“ (en). www.al-monitor.com (2022-yil 30-mart). Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.
- ↑ „IranWire Exclusive: Hundreds of Basij to Cheer Iranian Football Team in Qatar“. Qaraldi: 2024-yil 12-mart.
- ↑ „Iranian Football "Supporters" Sent To Qatar Earn up to 2000 Daily“. Qaraldi: 2024-yil 12-mart.
- ↑ „Iran suspends and fines its international goalkeeper after he hugged a woman at the end of a match“ (2024-yil 23-aprel).
- ↑ „Iranian Goalie Faces Court After Hugging Female Fan“ (2024-yil 23-aprel).
- ↑ „Esteghlal keeper Hosseini sanctioned for hugging female fan“ (2024-yil 22-aprel).
- ↑ „Iranian Footballer Suspended and Forced to Apologize for Headscarf Mishap“.
- ↑ „Iran football federation summons player after hugging female fan“ (2024-yil 27-dekabr).
- ↑ „Historical Football Kits - World Cup 1978“. historicalkits.co.uk. Qaraldi: 2013-yil 22-oktyabr.
- ↑ „شناسنامه کامل روسای تاریخ فدراسیون فوتبال :: ورزش سه“. www.varzesh3.com. Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
- ↑ پارسینه „سی و سومین رئیس فوتبال کیست“. پارسینه-Parsine (2012-yil 4-mart). Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
- ↑ „ورزش“. Etemaad.com. Qaraldi: 2009-yil 2-dekabr.
- ↑ „فدراسیون فوتبال ایران برترین فدراسیون آسیا“. ffiri.ir. 2011-yil 4-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
- ↑ „مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال شد“. varzesh3.com. Qaraldi: 2016-yil 7-may.
- ↑ „Mehdi Taj resigns as head of Iran football federation“. Tehran Times (2019-yil 29-dekabr).
- ↑ „100 ماه ریاست کفاشیان در فدراسیون فوتبال :: ورزش سه“. www.varzesh3.com. Qaraldi: 2018-yil 17-mart.
Havolalar
- URL topilmadi. (forscha)
- FIFA website
| Liga tizimi | |
|---|---|
| Kubok musobaqalari | |
| Bekor qilingan musobaqalar | |
| Milliy jamoalar | |
| Ro‘yxatlar va turkumlar | |
| |
