Enoh: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
}} | }} | ||
'''Enox''' ([[Ibroniy tili|ibroniycha]]: חֲנוֹךְ — Ḥanokh; [[yunoncha]]: Ἑνώχ — Henox) — Muqaddas [[Tavrot]], [[Bibliya]] va [[Injil]]da tilga olingan shaxs boʻlib, Nuh toʻfonidan avvalgi davr [[patriarx]]laridan biri hisoblanadi<ref>{{veb manbasi |title=Enoch (Hebrew patriarch) |url=https://www.britannica.com/biography/Enoch-Hebrew-patriarch |website=britannica.com |accessdate=4-iyul 2025-yil}}</ref>. U Yaredning oʻgʻli va Matushalaxning ( | '''Enox''' ([[Ibroniy tili|ibroniycha]]: חֲנוֹךְ — Ḥanokh; [[yunoncha]]: Ἑνώχ — Henox) — Muqaddas [[Tavrot]], [[Bibliya]] va [[Injil]]da tilga olingan shaxs boʻlib, Nuh toʻfonidan avvalgi davr [[patriarx]]laridan biri hisoblanadi<ref>{{veb manbasi |title=Enoch (Hebrew patriarch) |url=https://www.britannica.com/biography/Enoch-Hebrew-patriarch |website=britannica.com |accessdate=4-iyul 2025-yil}}</ref>. U Yaredning oʻgʻli va Matushalaxning (Mutuʼshalax) otasi boʻlgan. Enox Ibroniy Injilidagi toʻfondan oldingi (Antediluvian) davrida yashab oʻtgan. | ||
Genesis ([[Tavrot]]) kitobiga koʻra, Enox 365 yil yashagan va soʻngra Xudo tomonidan olib ketilgan<ref>{{veb manbasi |title=Genesis 5:21-24, Genesis 5:21-24 |url=https://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis+5%3A21-24&version=KJV |website=biblegateway.com |accessdate=4-iyul 2025-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Who was Enoch in the Bible? |url=https://www.gotquestions.org/Biblical-Enoch.html |website=gotquestions.org |accessdate=4-iyul 2025-yil }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Yozilishicha „Enox Xudo bilan yurdi. Keyin u yoʻq boʻldi, chunki Xudo uni olib ketdi“ (Ibtido 5:21–24) deb yozilgan. Bu soʻzlar baʼzi [[yahudiy]] va [[nasroniy]] anʼanalarida Enoxning tiriklayin jannatga koʻtarilg deb ishoniladi. Boshqa talqinlarda bu holat boshqacha izohlanadi. | Genesis ([[Tavrot]]) kitobiga koʻra, Enox 365 yil yashagan va soʻngra Xudo tomonidan olib ketilgan<ref>{{veb manbasi |title=Genesis 5:21-24, Genesis 5:21-24 |url=https://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis+5%3A21-24&version=KJV |website=biblegateway.com |accessdate=4-iyul 2025-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Who was Enoch in the Bible? |url=https://www.gotquestions.org/Biblical-Enoch.html |website=gotquestions.org |accessdate=4-iyul 2025-yil }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Yozilishicha „Enox Xudo bilan yurdi. Keyin u yoʻq boʻldi, chunki Xudo uni olib ketdi“ (Ibtido 5:21–24) deb yozilgan. Bu soʻzlar baʼzi [[yahudiy]] va [[nasroniy]] anʼanalarida Enoxning tiriklayin jannatga koʻtarilg deb ishoniladi. Boshqa talqinlarda bu holat boshqacha izohlanadi. | ||
==Enoxning Idris paygʻambar bilan bogʻliqligi== | ==Enoxning Idris paygʻambar bilan bogʻliqligi== | ||
Koʻplab islomiy tafsir va rivoyatlarda bibliyaviy Enox shaxsi Idris paygʻambar bilan aynan bir shaxs deb qaraladi. Qurʼonda Enox nomi toʻgʻridan-toʻgʻri uchramasa-da , [[musulmon]] mufassirlari va tarixchilarning aksariyati [[Idris]] bilan Enox oʻrtasida oʻxshalik borligini taʼkidlaganlar. | |||
Musulmon rivoyatlarida Idris: | Musulmon rivoyatlarida Idris: | ||
*Ilm va hikmat egasi | *Ilm va hikmat egasi | ||
*Yozuvni | *Yozuvni oʻrgangan ilk insonlardan biri | ||
*[[Astronomiya]] va hisob ilmlarini bilgan donishmand sifatida tasvirlanadi | *[[Astronomiya]] va hisob ilmlarini bilgan donishmand sifatida tasvirlanadi | ||
baʼzi manbalarda u qalan bilan yozgan birinchi inson deb ham tilga olinadi. | |||
2026-yil 20-noyabr, 05:34 dagi (joriy) koʻrinishi
| Enoh | |
|---|---|
|
|
Enox (ibroniycha: חֲנוֹךְ — Ḥanokh; yunoncha: Ἑνώχ — Henox) — Muqaddas Tavrot, Bibliya va Injilda tilga olingan shaxs boʻlib, Nuh toʻfonidan avvalgi davr patriarxlaridan biri hisoblanadi[1]. U Yaredning oʻgʻli va Matushalaxning (Mutuʼshalax) otasi boʻlgan. Enox Ibroniy Injilidagi toʻfondan oldingi (Antediluvian) davrida yashab oʻtgan.
Genesis (Tavrot) kitobiga koʻra, Enox 365 yil yashagan va soʻngra Xudo tomonidan olib ketilgan[2][3]. Yozilishicha „Enox Xudo bilan yurdi. Keyin u yoʻq boʻldi, chunki Xudo uni olib ketdi“ (Ibtido 5:21–24) deb yozilgan. Bu soʻzlar baʼzi yahudiy va nasroniy anʼanalarida Enoxning tiriklayin jannatga koʻtarilg deb ishoniladi. Boshqa talqinlarda bu holat boshqacha izohlanadi.
Enox yahudiy va nasroniy anʼanalarida keng tilga olinadi. U „Enox kitobi“ muallifi deb hisoblanadi. Yangi Ahdda — Luqo Injili, Ibroniylarga maktub va Yahudo maktubi — Enox nomi eslatib oʻtiladi. Ayniqsa, Yahudo maktubida „Enox kitobi“dan toʻgʻridan-toʻgʻri iqtibos keltiriladi[4][5].
Enox Rim-katolik cherkovi, Sharqiy pravoslav cherkovi va Sharqiy monofizit cherkovlari tomonidan muqaddas aziz sifatida eʼzozlanadi[6][7].
Enoxning Idris paygʻambar bilan bogʻliqligi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Koʻplab islomiy tafsir va rivoyatlarda bibliyaviy Enox shaxsi Idris paygʻambar bilan aynan bir shaxs deb qaraladi. Qurʼonda Enox nomi toʻgʻridan-toʻgʻri uchramasa-da , musulmon mufassirlari va tarixchilarning aksariyati Idris bilan Enox oʻrtasida oʻxshalik borligini taʼkidlaganlar. Musulmon rivoyatlarida Idris:
- Ilm va hikmat egasi
- Yozuvni oʻrgangan ilk insonlardan biri
- Astronomiya va hisob ilmlarini bilgan donishmand sifatida tasvirlanadi
baʼzi manbalarda u qalan bilan yozgan birinchi inson deb ham tilga olinadi.
Etimologiya
[tahrir | manbasini tahrirlash]Enox (ivritcha: חֲנוֹךְ — Ḥănōḵ) nomi borasida bir nechta etimologik talqinlar mavjud. Iskandariyalik Filo bu nomni ivritcha ḥēn („marhamat“, „inoyat“) soʻzidan kelib chiqib, „sening inoyating“ mazmunida izohlagan. Ierom esa uni ḥ-n-ḵ feʼlidan kelib chiqqan, yaʼni „tarbiyalamoq“, „bagʻishlamoq“, „tantanali tarzda boshlamoq“ maʼnolariga ega deb hisoblagan hamda nomga „bagʻishlangan“ degan maʼnoni yuklagan[8].
Zamonaviy tadqiqotchilar tomonidan „izdoshi“, „tayinlangan / inauguratsiya qilingan“, shuningdek „donishmand“ yoki „zerk“ kabi maʼnolar ham taklif etilgan[9] .
Tashqi havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Enoch — Britannica ensiklopediyasi
- Enoch kim? — GotQuestions.org saytidagi diniy tahlil[sayt ishlamaydi]
- Enox kitobi (video)
- Enox kitobi
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Enoch (Hebrew patriarch)“. britannica.com. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „Genesis 5:21-24, Genesis 5:21-24“. biblegateway.com. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „Who was Enoch in the Bible?“. gotquestions.org. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „Book of Enoch“. en.wikipedia.org. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „1 Enoch – Early Jewish Writings“. earlyjewishwritings.com. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ Catholic Online muharrirlari. „St. Enoch“. Catholic Online. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ Wikipedia foydalanuvchilari. „Enoch – Veneration“. Vikipediya (inglizcha). Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „Strong's Hebrew Concordance - 2596. chanak“. Bible Hub.
- ↑ Moster, David (2013). "Enoch (Son of Cain)". Encyclopedia. de Gruyter. doi:10.1515/ebr.enochsonofcain., Moster, David (2013). "Enoch (Son of Jared): Old Testament". Encyclopedia of the Bible and Its Reception Online. de Gruyter. doi:10.1515/ebr.enochsonofjared.
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |