Emir Zade masjidi

Emir Zade masjidi
	Masjid
	Emir Zade masjidi; turkcha: Emirzade Camii
	Tasvir yaratishda xatolik:
Binokorlik sanasi	XV asr
Gumbazlar soni	1
Gumbazlar soni	1
Minoralar soni	1
Minoralar soni	1
Qurilish materiali	tosh va gʻisht

Emir Zade masjidi (yunoncha: Εμίρ Ζαδέ Τζαμί, turkcha: Emirzade Camii) – Gretsiyada joylashgan Usmoniylar davrida bunyod etilgan masjid. Bugungi kunda muzeyga aylantirilgan, ammo jamoatchilik uchun ochiq emas.

Tarixi

Inshoot XV asrda Evdoa Usmoniylar tomonidan zabt etilganidan koʻp oʻtmay qurilgan va qal’a devorlari ichidagi 3 ta masjiddan biri boʻlgan^[1]. XVII asrda Xalkidaga tashrif buyurgan usmoniy sayyohi Avliyo Chalabiy shaharda Emir Zade bilan birga jami 11 ta masjid mavjudligini qayd etgan^[2].

Minora va ayvon XIX asr oʻrtalarigacha saqlanib qolgan, bunga 1843-yilda Andre Couchaud tomonidan akvarelda ishlangan tasvir dalil boʻladi^[2].

1821-yilgi Gretsiya mustaqillik urushi va Xalkidaning Usmoniylardan ozod etilganidan soʻng, bino harbiy kazarmaga aylantirilgan^[1]. 1937-yilda tarixiy yodgorlik sifatida eʼlon qilingan. Hozirda masjid binosida Xalkidaning oʻrta asr arxeologik toʻplamining bir qismi saqlanadi, ammo muzey odamlar uchun ochiq emas^[1]. 1950-yillarning oxiridan bino asta-sekin restavratsiya qilingan, 1970–1973-yillar oraligʻida keng koʻlamli taʼmirlash ishlari olib borilgan^[2].

Meʼmorchiligi

Masjid tashqarisida ilgari mavjud boʻlgan nasroniy cherkovining qoldiqlari koʻrinib turadi, chunki cherkov keyinchalik masjidga aylantirilgan edi^[2]. Emir Zade masjidi Gretsiya va butun Bolqon yarim orolidagi koʻplab masjidlar kabi 1 ta gumbazli sodda meʼmoriy uslubga ega^[2].

Kirish qismidagi marmar plitalarda arab tilidagi yozuvlar bor: „bu yerga tinchlik bilan kir va mehribon va rahmli Alloh nomi bilan boqiy boʻl“. Masjid ichiga ikki qator oynalar orqali yorugʻlik tushib turadi. Ichkaridagi arka tepasida Qur’ondan oyatlar bitilgan yana ikki marmar lavh mavjud^[2]. Hovlida 1655-yilda qurilgan, nozik arab naqshlari va yozuvlar bilan bezatilgan favvora ham saqlanib qolgan^[2]^[1].

Muhandis Giannis Karalis masjid haqida shunday deydi: „Emir Zade masjidi Gretsiyada saqlangan koʻplab masjidlar kabi Vizantiya meʼmorchiligi bilan yaqin bogʻliqligi va oʻrta asr yunon aholi punktlariga uygʻunlashuvi tufayli alohida qiziqish uygʻotadi. Biroq bu yoʻnalishdagi ilmiy tadqiqotlar hali yetarli darajada rivojlanmagan“^[1].

Galereya

Emir Zade masjidi
Antoine-Marie Chenavard tomonidan chizilgan gravüra, 1858-yil

Antoine-Marie Chenavard tomonidan chizilgan gravüra, 1858-yil
Shimoldan koʻrinishi, favvora va masjid

Shimoldan koʻrinishi, favvora va masjid
Asosiy fasad

Asosiy fasad
Mehrobning ichki koʻrinishi

Mehrobning ichki koʻrinishi

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 „Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα“ [Emir Zade Mosque in Chalcis]. eviaportal.gr (2014-yil 9-mart). Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 ^2,5 ^2,6 „The Ottoman mosque Emir Zade“. eviagreece.gr. Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.

Havolalar

Vikiomborda „Emir Zade masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.

[:02-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 „Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα“ [Emir Zade Mosque in Chalcis]. eviaportal.gr (2014-yil 9-mart). Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.

[:01-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 ^2,5 ^2,6 „The Ottoman mosque Emir Zade“. eviagreece.gr. Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.

[1]

[2]