Kontent qismiga oʻtish

Emine Sulton (Mustafo II ning qizi)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Emine Sulton
Tugʻilishi 1696-yil 1-sentyabr
Edirne saroyi, Edirne, Usmoniylar imperiyasi yoki Belgrad, Usmoniylar Serbiyasi
Vafoti tax. 1739 (yoshi 42–43)
Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
(hozirgi Istanbul, Turkiya)
Turmush oʻrtogʻi
Çorlulu Ali posho
(turm. 1708; his death 1711)

Rajab posho
(turm. 1722; his death 1723)

Ibrohim posho
(turm. 1724; ajr. 1724)

Abdulloh posho
(turm. 1728; his death 1736)
Sulola Usmoniylar
Otasi Mustafo II
Dini Islom, sunniylik

Emine Sulton (usmonli turkcha: امینه سلطان‎‎; 1696-yil 1-sentyabr – tax.1739) – Usmoniylar malikasi, sulton Mustafo II ning qizi, sulton Mahmud I hamda sulton Usmon III ning oʻgay singlisi.

Hayoti

Tugʻilishi

Emine Sulton 1696-yil 1-sentyabrda tugʻilgan[1]. Tugʻilgan paytida otasi Avstriyada safarda boʻlib, haramining bir qismi uni Belgradda kutgan, qolganlari esa Edirneda qolgan. Shu sababli Emine Belgrad yoki Edirneda tugʻilgan. Emine sulton Mustafo II ning ikkinchi qizi boʻlgan.

1703-yilda otasi taxtdan tushirilib, oʻrniga Musfato II ning kenja ukasi Ahmad III oʻtirdi va Emine oʻgay opa-singillari bilan turmush qurguniga qadar Eski saroyda qamoqda saqlandi.

Nikohlari

Emine 5 yoshida boʻlganida sulton Mustafo uni Damashq beylerbeyi Hasan poshoga unashtirgan. Bu unashtiruv 1701-yilda bekor qilingan va oʻsha yili Emine otasining silohdori Çorlulu Ali poshoga unashtirilgan[2].

1708-yil 8-aprelda Emine amakisi sulton Ahmad III ning buyrugʻi bilan oʻsha paytda Bosh vazir boʻlgan Çorlulu Ali poshoga turmushga chiqqan. Oʻsha vaqtda Emine 12 yoshda, eri esa 38 yoshda edi[3]. Eminening sep-sarposi ham, nikoh marosimi tantanalari ham Alay Köşkü roʻparasida, yoʻlning narigi tomonida joylashgan bosh vazir saroyiga yoʻl oldi. Har ikki marosim yurishi ham oliy martabali davlat amaldorlari boshchiligida imperiya darvozasidan yoʻlga chiqib, Cebehane (Avliyo Irene cherkovi), Ayasofya hammomlari yonidan oʻtdi va Soğukçeşme deb ataluvchi koʻcha orqali bosh vazir saroyiga yetib bordi. Boʻlajak eri esa unga olmos, yoqut, zumrad va boshqa qimmatbaho taqinchoqlar, shuningdek, 2 000 dona oltin hadya etdi[4].

Ali posho 1711-yilda vafot etgach, Emine 1712-yilda Trabzon eyaletining beylarbeyi Rajab poshoga, soʻngra 1724-yilda Ibrohim poshoga turmushga chiqdi. Emine ulardan biri bilan darhol, hatto koʻrmasdan turib ogohlantirishsiz ajrashgan. Sababi uning Makka ziyoratini tashkil etish uslubini Emine Sulton „jirkanch“ deb baholagan, shu sababli bu uning oʻzini, Emini Sultonni va butun sulolani sharmanda qilgan, degan xulosaga kelgan. Nihoyat, Emine Sulton 1728-yil 1-iyunda Abdulloh poshoga turmushga chiqqan[5][6]. Posho 1736-yilda vafot etgan[7].

Bu nikohlardan Emine Sultonning farzand koʻrgan yoki koʻrmagani maʼlum emas.

Toʻrtinchi nikohidan soʻng Emine Sulton qayta turmush qurmaslikni tanlagan.

Xayriya

1715-yilda Emine Sulton Topkapı saroyidagi Çivizade masjidi yaqinida favvora qurdirgan[7][8].

Vafoti

Emine Sulton 1739-yilda vafot etib, Istanbuldagi Mevlevihane Kapısıda dafn etilgan[7][9].

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 405.
  2. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 356-57 n. 37.
  3. ↑ Uluçay 2011, s. 120-1.
  4. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 357.
  5. ↑ Duindam, Artan & Kunt 2011, s. 355 n. 35.
  6. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 406.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Uluçay 2011, s. 121.
  8. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 407.
  9. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 407-8.

Adabiyotlar

  • Duindam, Jeroen; Artan, Tülay; Kunt, Metin. Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective. BRILL, August 11, 2011. ISBN 978-9-004-20622-9. 
  • Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6. 
  • Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Emine_Sulton_(Mustafo_II_ning_qizi)&oldid=415532" dan olindi