Kontent qismiga oʻtish

Eleonora Jenko Groyer

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Eleonora Jenko Groyer

Groyer 1930-yilda
Tavalludi
Eleonora Jenko

15-fevral 1879-yil
Lyublyana, Avstriya-Vengriya
Vafoti 24-iyun 1959-yil(1959-06-24)
(80 yoshda)
Lyublyana, Avstriya-Vengriya
Kasbi shifokor

Eleonora Jenko Groyer (1879-yil 15-fevralda tugʻilgan – 1959-yil 24-iyun) – sloveniyalik shifokor. Sloveniyadan chiqqan birinchi ayol shifokor[1].

Yoshlik yillari va taʼlimi

Eleonora Jenko 1879-yil 15-fevralda Avstriya-Vengriya imperiyasi tarkibiga kiruvchi Lyublyana shahridda ziyoli oilada dunyoga kelgan. Otasi Ludvik Jenko shifokor, onasi Terezija Jenko (qizlik familiyasi Lenče) ham yaxshi taʼlim olgan ayol boʻlgan. U Lyublyanadagi Ursulinlar maktabida hamda Bavariyada oʻqigan, shuningdek, bir yil Moskvada yashagan. Terezija erining shifokorlik faoliyatida unga yordam bergan va er-xotin Pan-slavizm gʻoyasining faol tarafdorlari sifatida slovyan madaniy hayotida faol ishtirok etganlar. Ularning toʻrt nafar farzandi boʻlgan, Eleonora esa farzandlar orasida toʻngʻichi edi. Barcha farzandlar oliy maʼlumotli boʻlgan. Ayniqsa, Eleonoraning singlisi Ana Štěrba-BöhmSloveniya tarixida fan doktori unvonini olgan birinchi ayol sifatida ajralib turadi[2][3].

Eleonora Jenko boshlangʻich taʼlimni Lyublyanadagi Ursulinlar maktabida tamomlagan. Ota-onasi uning oliy taʼlim olishini rejalashtirgan edi, biroq mahalliy qizlar maktablari universitetga kirish imkonini bermas edi. Shu sababli Eleonora Cetinjedagi Maria Alexandrovna nomli Qizlar institutiga yuborilgan. Bu qaror Eleonoraning ota-onasining rusparast qarashlari va tez orada Sankt-Peterburgda ayollar uchun tibbiyot kolleji ochilishi haqidagi xabarlar taʼsirida qabul qilingan edi. Institutni tugatgach, Eleonora Rossiyaga koʻchib oʻtgan. Biroq shu paytgacha taʼlim dasturida lotin tili boʻlmagani sababli tibbiyot fakultetiga kira olmagan. 1897-yilda u Sankt-Peterburgdagi falsafa fakultetiga oʻqishga kirgan va bir yildan soʻng lotin tilidan imtihon topshirib, tibbiyot fakultetiga oʻtgan. Uning oʻn semestrlik taʼlimi tif kasalligi tufayli vaqtincha toʻxtatilgan, shuningdek, Rus-yapon urushi davrida ikki yilga uzilib qolgan. Bu yillarda Eleonora Moskvadagi ayollar va bolalar harbiy shifoxonasida ishlagan[4].

1907-yil 14-fevral kuni Eleonora ogʻzaki va amaliy imtihonlarni muvaffaqiyatli topshirib, tibbiyot darajasini olgan birinchi slovyan ayolga aylangan. Oʻsha yilning dekabrida u avstriyalik shifokor va dengiz zobiti Friederik Groyerga turmushga chiqqan. Erining Klimkovicedagi sogʻlomlashtirish maskanida shifokorlik amaliyoti bor edi va Eleonora uning assistenti sifatida ish boshlagan. 1908-yil may oyida ularning qizi Yolanda dunyoga kelgan[5][6].

Manbalar

  1. ↑ Fischinger, Janez; Fischinger, Duša (September 2016). "Prva slovenska zdravnica dr. Eleonora Jenko Groyer (1879-1959)" (sl). Slovenian Medical Journal 85 (9): 520–528. https://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-V5HIISVO. 
  2. ↑ Fischinger, Janez; Fischinger, Duša (September 2016). "Prva slovenska zdravnica dr. Eleonora Jenko Groyer (1879-1959)" (sl). Slovenian Medical Journal 85 (9): 520–528. https://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-V5HIISVO. 
  3. ↑ Petrič, Iztok; Jereš, Jakub; Iglič, Aleš (2015-12-15). "Ana Jenko Šterba-Böhm (1885–1936), prva Slovenka z doktoratom iz kemije" (sl). Acta Chimica Slovenica: S140–S144. doi:10.17344/acsi.2015.1796. 
  4. ↑ Fischinger, Janez; Fischinger, Duša (September 2016). "Prva slovenska zdravnica dr. Eleonora Jenko Groyer (1879-1959)" (sl). Slovenian Medical Journal 85 (9): 520–528. https://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-V5HIISVO. 
  5. ↑ Fischinger, Janez; Fischinger, Duša (September 2016). "Prva slovenska zdravnica dr. Eleonora Jenko Groyer (1879-1959)" (sl). Slovenian Medical Journal 85 (9): 520–528. https://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-V5HIISVO. 
  6. ↑ Dubrović, Ervin (2019). „Prva opatijska liječnica i feminizam“. Sušačka revija (xorvat). № 103/104 — Klub Sušačana.