Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Eger: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
}}
}}
[[Fayl:Hungary_Eger_Dobo_ter.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Hungary_Eger_Dobo_ter.jpg/200px-Hungary_Eger_Dobo_ter.jpg|left|thumb|200x200px| Markaziy maydonda Ishtvan Dobo haykali. Orqa fonda qal'a joylashgan]]
[[Fayl:Hungary_Eger_Dobo_ter.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Hungary_Eger_Dobo_ter.jpg/200px-Hungary_Eger_Dobo_ter.jpg|left|thumb|200x200px| Markaziy maydonda Ishtvan Dobo haykali. Orqa fonda qal'a joylashgan]]
'''Eger''' ( {{Lang-hu|Eger}}; {{Lang-de|Erlau}}) — [[Vengriya|Vengriyaning]] shimolidagi shahar, Byukk va Matra tog‘ tizmalarining janubiy yon bag‘irlarida, Xevesh okrugining ma’muriy markazi. [[2014]]-yil [[1-yanvar]] holatiga ko‘ra, shahar aholisi  54 527<ref>[http://www.ksh.hu/apps/shop.kiadvany?p_kiadvany_id=35528&p_temakor_kod=KSH&p_session_id=185598518857610&p_lang=HU Ежегодное издание «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.]</ref> nafarni tashkil etadi.  
'''Eger''' ( {{Lang-hu|Eger}}; {{Lang-de|Erlau}}) — [[Vengriya|Vengriyaning]] shimolidagi shahar, Byukk va Matra togʻ tizmalarining janubiy yon bagʻirlarida, Xevesh okrugining maʼmuriy markazi. [[2014]]-yil [[1-yanvar]] holatiga koʻra, shahar aholisi  54 527<ref>[http://www.ksh.hu/apps/shop.kiadvany?p_kiadvany_id=35528&p_temakor_kod=KSH&p_session_id=185598518857610&p_lang=HU Ежегодное издание «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.]</ref> nafarni tashkil etadi.  


Shahar o‘zining qal’asi, termal buloqlari (balneologik kurorti), tarixiy inshoatlari (jumladan, shimoliy turk minorasi), shuningdek, "Eger ho‘kiz qoni" qizil vinosi ishlab chiqarishi bilan mashhur. Shahar nomi vengercha g(e)r (bog‘, shahar) so‘zidan kelib chiqqan.
Shahar oʻzining qalʼasi, termal buloqlari (balneologik kurorti), tarixiy inshoatlari (jumladan, shimoliy turk minorasi), shuningdek, "Eger hoʻkiz qoni" qizil vinosi ishlab chiqarishi bilan mashhur. Shahar nomi vengercha g(e)r (bogʻ, shahar) soʻzidan kelib chiqqan.


Eger katolik arxeparxiyasining markazidir. Shahar aholisining ko‘pchiligi katoliklar (ham lotin, ham yunon katoliklari marosimi); pravoslavlar, protestantlar va iudalardan iborat.  
Eger katolik arxeparxiyasining markazidir. Shahar aholisining koʻpchiligi katoliklar (ham lotin, ham yunon katoliklari marosimi); pravoslavlar, protestantlar va iudalardan iborat.  


== Geografiya va transporti ==
== Geografiya va transporti ==
Shahar [[Budapesht|Budapeshtdan]] 130 kilometr shimoli-sharqda joylashgan. Budapesht-[[Mishkols]] avtomagistralidan temir yo‘l liniyasi Egerga olib boradi. Shahar Budapesht va qo‘shni shaharlar bilan muntazam avtobus va temir yo‘l aloqalari orqali bog‘langan. Budapeshtga poyezd va avtobusda borish  2-2,5 soat vaqtni oladi.
Shahar [[Budapesht|Budapeshtdan]] 130 kilometr shimoli-sharqda joylashgan. Budapesht-[[Mishkols]] avtomagistralidan temir yoʻl liniyasi Egerga olib boradi. Shahar Budapesht va qoʻshni shaharlar bilan muntazam avtobus va temir yoʻl aloqalari orqali bogʻlangan. Budapeshtga poyezd va avtobusda borish  2-2,5 soat vaqtni oladi.


== Tarixi ==
== Tarixi ==
[[Fayl:Eger_2_2012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Eger_2_2012.jpg/220px-Eger_2_2012.jpg|thumb| Eger qal'asidan shahar ko'rinishi|left]]
[[Fayl:Eger_2_2012.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Eger_2_2012.jpg/220px-Eger_2_2012.jpg|thumb| Eger qal'asidan shahar ko'rinishi|left]]
Egerda aholi yashash joyi qadim zamonlardan beri mavjud. Ilk O‘rta asrlarda bu hududda german qabilalari yashab, ularning o‘rnini avarlar egallagan. Shahar mag‘lubiyatga uchraganidan so‘ng, Eger atrofini slavanlar egallagan. [[X asr|X asrda]] kelib esa shahar vengerlarga tegishli bo‘la boshlaydi. Avliyo Ishtvan Egerda episkopni vujudga keltiradi. Shaharning birinchi sobori Qal’a tepaligida qurilgan, ayni kunda Eger qo‘rg‘oni shu yerda qo‘nim topgan . Shahar rivojlanib, sobor atrofiga yoyilib boradi va mamlakatning eng muhim diniy markazlaridan biri bo‘lib qoladi. [[XIII asr|XIII asrda]] Qal’a tepaligida qudratli qo‘rg‘on qurilgan.
Egerda aholi yashash joyi qadim zamonlardan beri mavjud. Ilk Oʻrta asrlarda bu hududda german qabilalari yashab, ularning oʻrnini avarlar egallagan. Shahar magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, Eger atrofini slavanlar egallagan. [[X asr|X asrda]] kelib esa shahar vengerlarga tegishli boʻla boshlaydi. Avliyo Ishtvan Egerda episkopni vujudga keltiradi. Shaharning birinchi sobori Qal’a tepaligida qurilgan, ayni kunda Eger qoʻrgʻoni shu yerda qoʻnim topgan . Shahar rivojlanib, sobor atrofiga yoyilib boradi va mamlakatning eng muhim diniy markazlaridan biri boʻlib qoladi. [[XIII asr|XIII asrda]] Qal’a tepaligida qudratli qoʻrgʻon qurilgan.


Shahar rivojlanishining eng yuqori pallasi [[XIV]]—[[XVI]] asrlarga to‘g‘ri keldi. Matyash Korvin (1458-1490) davrida Egerda ko‘plab ko‘rkam inshoatlar bo‘y cho‘zdi, Eger atrofida uzumchilik va vinochilik jadal tarzda rivojlandi.
Shahar rivojlanishining eng yuqori pallasi [[XIV]]—[[XVI]] asrlarga toʻgʻri keldi. Matyash Korvin (1458-1490) davrida Egerda koʻplab koʻrkam inshoatlar boʻy choʻzdi, Eger atrofida uzumchilik va vinochilik jadal tarzda rivojlandi.
[[Fayl:Hungary_Eger_Basilika.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Hungary_Eger_Basilika.jpg/150px-Hungary_Eger_Basilika.jpg|thumb|150x150px| Bazilika|left]]
[[Fayl:Hungary_Eger_Basilika.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Hungary_Eger_Basilika.jpg/150px-Hungary_Eger_Basilika.jpg|thumb|150x150px| Bazilika|left]]
[[1552]]-yilda Vengriyaga turklar bostirib kirganda Eger qal’asi qamal qilingan. Kapitan Ishtvan Dobo qo‘mondonligi ostida qo‘rg‘on himoyachilari dushman qo‘shinlarining ancha ustunligiga (vengerlar armiyasida 2000 dan kam himoyachi, turklarda esa 80000 dan ortiq himoyachi bor edi) bardosh bera olgan qahramonliklari Vengriya tarixida eng shonli daqiqalardan biriga aylandi. [[1596]]-yilda turklar yana Egerga hujum uyushtirishadi va bu galgi g‘alayon [[1687]]-yilgacha o‘z hukmronligi ostida bo‘lgan shaharni eqo‘lga olishga muvaffaq bo‘lishdi. Turklar xristian cherkovlarini masjidga aylantirdilar, qal’ani qayta qurdilar, shaharda hammom va minoralarni barpo etishdi.
[[1552]]-yilda Vengriyaga turklar bostirib kirganda Eger qalʼasi qamal qilingan. Kapitan Ishtvan Dobo qoʻmondonligi ostida qoʻrgʻon himoyachilari dushman qoʻshinlarining ancha ustunligiga (vengerlar armiyasida 2000 dan kam himoyachi, turklarda esa 80000 dan ortiq himoyachi bor edi) bardosh bera olgan qahramonliklari Vengriya tarixida eng shonli daqiqalardan biriga aylandi. [[1596]]-yilda turklar yana Egerga hujum uyushtirishadi va bu galgi gʻalayon [[1687]]-yilgacha oʻz hukmronligi ostida boʻlgan shaharni eqoʻlga olishga muvaffaq boʻlishdi. Turklar xristian cherkovlarini masjidga aylantirdilar, qalʼani qayta qurdilar, shaharda hammom va minoralarni barpo etishdi.


[[1687]]-yilda turklar tamoman Vengriyadan quvib chiqariladi, shundan so‘ng shahar [[Gabsburglar]] qo‘l ostiga o‘tadi. Eger yana jadal rivojlanish davrini boshdan kechiradi, ko‘plab hashamatli saroy va ibodatxonalar qurildi. Eger episkoplari shaharning haqiqiy egalari bo‘lib, uning gullab-yashnashiga hissa qo‘shishgan. [[1836]]-yilda Egerda ulug‘vor ehromi qurildi, u o‘sha paytda mamlakatdagi eng katta cherkovi bo‘lgan. Yepiskoplarning ([[1804]]-yildan arxiyepiskoplar) hokimiyati [[XIX asr|XIX asrning]] 50-yillaridagi islohotlardan keyin tugatildi. Shahar asta-sekin o‘z ahamiyatini yo‘qota boshladi, Budapesht—Mishkols temir yo‘l liniyasi Egerdan uzoqlashdi.  
[[1687]]-yilda turklar tamoman Vengriyadan quvib chiqariladi, shundan soʻng shahar [[Gabsburglar]] qoʻl ostiga oʻtadi. Eger yana jadal rivojlanish davrini boshdan kechiradi, koʻplab hashamatli saroy va ibodatxonalar qurildi. Eger episkoplari shaharning haqiqiy egalari boʻlib, uning gullab-yashnashiga hissa qoʻshishgan. [[1836]]-yilda Egerda ulugʻvor ehromi qurildi, u oʻsha paytda mamlakatdagi eng katta cherkovi boʻlgan. Yepiskoplarning ([[1804]]-yildan arxiyepiskoplar) hokimiyati [[XIX asr|XIX asrning]] 50-yillaridagi islohotlardan keyin tugatildi. Shahar asta-sekin oʻz ahamiyatini yoʻqota boshladi, Budapesht—Mishkols temir yoʻl liniyasi Egerdan uzoqlashdi.  


[[Ikkinchi jahon urushi]] mahalida Eger, boshqa [[Vengriya]] shaharlaridan farqli o‘laroq, kam jabrlandi, bu shaharning me’moriy durdona obidalarini saqlab qolish va uni mamlakatning asosiy sayyohlik markazlaridan biriga aylantirishga turtki berdi.
[[Ikkinchi jahon urushi]] mahalida Eger, boshqa [[Vengriya]] shaharlaridan farqli oʻlaroq, kam jabrlandi, bu shaharning meʼmoriy durdona obidalarini saqlab qolish va uni mamlakatning asosiy sayyohlik markazlaridan biriga aylantirishga turtki berdi.


== Diqqatga sazovor joylari ==
== Diqqatga sazovor joylari ==

2026-yil 20-noyabr, 05:03 dagi (joriy) koʻrinishi

Eger
Egerning bayrogʻi
Bayroq
Egerning rasmiy gerbi
Gerb
Eger montage
Hukumat
 • mer Laslo Habash
Maydon 92.24 km2 (35.61 kv mi)
Telefon kodi

+36 36

kenglik =
Hungary Eger Dobo ter
Markaziy maydonda Ishtvan Dobo haykali. Orqa fonda qal'a joylashgan

Eger ( veng.: Eger; olmoncha: Erlau ) — Vengriyaning shimolidagi shahar, Byukk va Matra togʻ tizmalarining janubiy yon bagʻirlarida, Xevesh okrugining maʼmuriy markazi. 2014-yil 1-yanvar holatiga koʻra, shahar aholisi  54 527[1] nafarni tashkil etadi.

Shahar oʻzining qalʼasi, termal buloqlari (balneologik kurorti), tarixiy inshoatlari (jumladan, shimoliy turk minorasi), shuningdek, "Eger hoʻkiz qoni" qizil vinosi ishlab chiqarishi bilan mashhur. Shahar nomi vengercha g(e)r (bogʻ, shahar) soʻzidan kelib chiqqan.

Eger katolik arxeparxiyasining markazidir. Shahar aholisining koʻpchiligi katoliklar (ham lotin, ham yunon katoliklari marosimi); pravoslavlar, protestantlar va iudalardan iborat.

Geografiya va transporti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shahar Budapeshtdan 130 kilometr shimoli-sharqda joylashgan. Budapesht-Mishkols avtomagistralidan temir yoʻl liniyasi Egerga olib boradi. Shahar Budapesht va qoʻshni shaharlar bilan muntazam avtobus va temir yoʻl aloqalari orqali bogʻlangan. Budapeshtga poyezd va avtobusda borish  2-2,5 soat vaqtni oladi.

Eger 2 2012
Eger qal'asidan shahar ko'rinishi

Egerda aholi yashash joyi qadim zamonlardan beri mavjud. Ilk Oʻrta asrlarda bu hududda german qabilalari yashab, ularning oʻrnini avarlar egallagan. Shahar magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, Eger atrofini slavanlar egallagan. X asrda kelib esa shahar vengerlarga tegishli boʻla boshlaydi. Avliyo Ishtvan Egerda episkopni vujudga keltiradi. Shaharning birinchi sobori Qal’a tepaligida qurilgan, ayni kunda Eger qoʻrgʻoni shu yerda qoʻnim topgan . Shahar rivojlanib, sobor atrofiga yoyilib boradi va mamlakatning eng muhim diniy markazlaridan biri boʻlib qoladi. XIII asrda Qal’a tepaligida qudratli qoʻrgʻon qurilgan.

Shahar rivojlanishining eng yuqori pallasi XIV—XVI asrlarga toʻgʻri keldi. Matyash Korvin (1458-1490) davrida Egerda koʻplab koʻrkam inshoatlar boʻy choʻzdi, Eger atrofida uzumchilik va vinochilik jadal tarzda rivojlandi.

Hungary Eger Basilika
Bazilika

1552-yilda Vengriyaga turklar bostirib kirganda Eger qalʼasi qamal qilingan. Kapitan Ishtvan Dobo qoʻmondonligi ostida qoʻrgʻon himoyachilari dushman qoʻshinlarining ancha ustunligiga (vengerlar armiyasida 2000 dan kam himoyachi, turklarda esa 80000 dan ortiq himoyachi bor edi) bardosh bera olgan qahramonliklari Vengriya tarixida eng shonli daqiqalardan biriga aylandi. 1596-yilda turklar yana Egerga hujum uyushtirishadi va bu galgi gʻalayon 1687-yilgacha oʻz hukmronligi ostida boʻlgan shaharni eqoʻlga olishga muvaffaq boʻlishdi. Turklar xristian cherkovlarini masjidga aylantirdilar, qalʼani qayta qurdilar, shaharda hammom va minoralarni barpo etishdi.

1687-yilda turklar tamoman Vengriyadan quvib chiqariladi, shundan soʻng shahar Gabsburglar qoʻl ostiga oʻtadi. Eger yana jadal rivojlanish davrini boshdan kechiradi, koʻplab hashamatli saroy va ibodatxonalar qurildi. Eger episkoplari shaharning haqiqiy egalari boʻlib, uning gullab-yashnashiga hissa qoʻshishgan. 1836-yilda Egerda ulugʻvor ehromi qurildi, u oʻsha paytda mamlakatdagi eng katta cherkovi boʻlgan. Yepiskoplarning (1804-yildan arxiyepiskoplar) hokimiyati XIX asrning 50-yillaridagi islohotlardan keyin tugatildi. Shahar asta-sekin oʻz ahamiyatini yoʻqota boshladi, Budapesht—Mishkols temir yoʻl liniyasi Egerdan uzoqlashdi.  

Ikkinchi jahon urushi mahalida Eger, boshqa Vengriya shaharlaridan farqli oʻlaroq, kam jabrlandi, bu shaharning meʼmoriy durdona obidalarini saqlab qolish va uni mamlakatning asosiy sayyohlik markazlaridan biriga aylantirishga turtki berdi.

Diqqatga sazovor joylari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
The minorite church of Eger
Minoritlar cherkovi

Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2021. január 1., Gazetteer of Hungary, 1 January 2019