Dravidlar

Dravidlar — Jan. Hindistonda yashovchi xalqlar guruhi (telugular, tamillar, malayalilar, kannaralar, gondlar, oraonlar va b.). Pokiston hamda Eron va Afgʻonistonning qoʻshni rayonlarida (braguylar) yashaydi. Jan. hind irqiga mansub. Dravid tillarida soʻzlashadi. Hindiston ya. o.ning tub joy aholisi. D. haqidagi ilk maʼlumotlar (Upanishad, Mahabharata) qad. hind adabiy yodgorliklarida keltiriladi. Bu esa D. oriy qabilalarining shim. Hindistonga bostirib kirguniga qadar tub aholi boʻlganini koʻrsatadi. Baʼzi tadqiqotchilar D.ni mil. av. 4-ming yillikda Gʻarbiy Osiyodan koʻchib kelgan deb hisoblaydilar. D. tarixiy taraqqiyot davomida oʻzlarining boy madaniyatlari (Harappa madaniyati, Mohenjoda)ni vujudga keltirganlar. D. orasida hinduizm, xristianlik, islom, togʻli va oʻrmonzor rayonlarida yashaydigan aholi oʻrtasida ibtidoiy diniy tasavvurlar yoyilgan. Aholining koʻpchiligi qishloqlarda yashaydi. Dexdonchilik (guruchdan yiliga ikki marta hosil olinadi, koks palmasi, choy, kofe, kauchuk daraxti), chorvachilik (qoʻy, echki), hunarmandchilik bilan shugʻullanadilar (qarang Hindiston).

Actress Vani Bhojan during Amudha Surabhi Launch Event

Adabiyot

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

This file was derived from: India location map.svg

Etimologiya

Xitoy tilidagi "Dravidian" atamasi Tang sulolasi davridagi *G'arbiy mintaqalar haqidagi buyuk Tang yozuvlari* kitobida paydo bo'lgan bo'lib, u Janubiy Hindistondagi rohib Xuanzang bir vaqtlar tashrif buyurgan mamlakatni anglatadi. (*G'arbiy mintaqalar haqidagi buyuk Tang yozuvlari*, Xuanzang, Shanxay xalq nashriyoti, 1977).

Ingliz tilidagi "Dravidian" atamasi birinchi marta Andoza:Wikipedia link tomonidan uning *Dravidian grammatikasini taqqoslash* kitobida sanskritcha *drāvida* so'zini o'zlashtirib yaratilgan. *Drāvida* - milodiy 7-asrda Janubiy Hindistonning tamil tiliga nisbatan ishlatilgan sanskritcha so'z.

Sanskritcha *drāvida* so'zining kelib chiqishi haqida turli xil nazariyalar mavjud bo'lib, ular asosan *tamiẓ* va *drāviḍa* so'zlari o'rtasidagi munosabatlar atrofida aylanadi. Zavilebil kabi tilshunoslar bu ikki so'zning tamiẓ > drāviḍa bilan bog'liqligiga ishonishadi, boshqalari esa ularning Dravida -> Dramila -> Tamizha yoki Tamil rivojlanish yo'lidan borishini ta'kidlashadi. Dravida so'zi sanskrit tilidagi "suv" yoki "okean" degan ma'noni anglatuvchi Drava so'zidan ham kelib chiqishi mumkin va Dravidian dengiz bo'yida yashovchi hindularni, xususan, uch tomondan dengiz bilan o'ralgan Janubiy Hindiston mintaqasida yashovchilarni anglatadi.

Dravidian tilshunosi Badrilaju Krishnamurti ta'kidlaganidek, "draviḍa va dramila avval [etnik guruh] ga, ikkinchidan esa [mamlakat] ga nisbatan ishlatilgan". Miloddan avvalgi Sinhala matnlarida dameḍa- va damela- prefikslari tamil savdogarlariga nisbatan ishlatilgan. Ilk buddist va jayn matnlarida Janubiy Hindiston aholisiga (asosan tamillarga) nisbatan damiḷa- prefiksi ishlatilgan; damilaraṭṭha- Janubiy Hindistondagi aryan bo'lmagan mamlakatga nisbatan ishlatilgan; va dramiḷa-, dramiḍa va draviḍa- variantlari Janubiy Hindistondagi bir mamlakatni anglatardi. Damiḷa- so'zining paydo bo'lishi draviḍa- dan oldin paydo bo'lgan ko'rinadi, bu avvalgisining sanskritcha shakli bo'lishi mumkin.