Doʻstiq shohkoʻchasi

Do‘stiq shohko‘chasi

Abay shohko‘chasining Do‘stiqdan kesishgan joyi
Asl nomi	Достық (Qozoq tili)
Avvalgi nom(lar)i	Sobornaya (1870–1887) Kolpakovsky (1887–1919) Lenin (1919–1995)
Uzunligi	6.7 km
Joylashuvi	Olmaota, Qozogʻiston

Do‘stiq shohkoʻchasi (Достық даңғылы (qozog'iston tili); qozoqcha достық — «do‘stlik» ma’nosini anglatadi) — Qozogʻistonning Olmaota shahridagi yirik koʻchlardan biri. Olmaotaliklarning ko‘pchiligi ushbu ko‘chani hanuz sovet davridagi nomi — Lenin koʻchasi (ulitsa Lenina) bilan ataydi. Xiyobon 28 Panfilov gvardiyachisi bog‘i yaqinidagi Qozibek Bi ko‘chasi chorrahasidan boshlanib, Gornaya ko‘chasiga tutashib ketadi.

Tarixi

Koʻcha XIX asr oxirlarida Bolshaya Alma-Ata stanitsasidan Qarg‘ali trakti tomon, keyinchalik esa Kichik Olmaota darasi bo‘ylab hududning iqtisodiy rivojlanishi bilan bog‘liq holda shakllangan. Piramidasimon teraklar ekilgan va qisman obodonlashtirilgan trotuarlarga ega ushbu ko‘cha bo‘ylab Verniy shahrining asosiy binolari va inshootlari joylashgan edi. Ular qatoriga Gostiniy dvor, jamoat yig‘inlari binosi, pochta va telegraf idoralari kirgan. Tog‘ etaklarida esa tegirmonlar, yorma ishlab chiqarish korxonalari, pivo zavodi, sham fabrikasi, shifoxona va yozgi dala hovlilar joylashgan bo‘lgan.

Ko‘cha dastlab Kolpakovskiy ko‘chasi (Колпаковский (rus tili)) deb atalgan. Bu nom Rossiya imperiyasi generali va Markaziy Osiyoni bosib olish jarayonining asosiy arboblaridan biri bo‘lgan Kolpakovskiy sharafiga berilgan.

Sovet hokimiyati o‘rnatilgach, shahar kengashiga Mixail Kalinin tashrif buyurgan va shahardagi ilk partiya hamda jamoat tashkilotlari tashkil etilgan. 1919-yilda ko‘cha Lenin ko‘chasi deb qayta nomlangan.

1970-yilda Vladimir Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan Lenin ko‘chasining yodgorlik-me’moriy majmuasi yakunlangan. Shaharning janubi-sharqiy qismidagi ushbu hudud shahar qurilishi bilan tog‘ manzaralari, markaziy tumanlar va Ili Olatovi etaklaridagi ommaviy dam olish maskanlarini bog‘lovchi muhim hududga aylangan. Shu davrda yangi sport majmuasi — Medeu ham barpo etilgan.

Murakkab tog‘li relyefda qayta qurilgan yo‘l tufayli Lenin ko‘chasi bo‘ylab deyarli 3100 metr balandlikdagi muzliklargacha chiqish imkoniyati yaratilgan. Ko‘chada baland qavatli Qazastan mehmonxonasi, Pionerlar saroyi, Qozog‘iston Kommunistik partiyasi Olmaota viloyat qo‘mitasining Siyosiy ma’rifat uyi va Lenin saroyi oldida keng maydonlar va kurdonerlar tashkil etilgan. Ushbu inshootlarning Abay ko‘chasini va Brejnev maydoni (hozirgi Respublika maydoni) bilan kesishgan hududda joylashishi shaharning asosiy shaharsozlik markazlaridan birining shakllanishiga asos bo‘lgan.