Dhora Leka
Dhora Leka (Korçe, 23-fevral 1923 — Tirana, 27-dekabr 2006)[1][2]. — albaniyalik bastakor va siyosiy mahbus boʻlgan.
Hayoti
1942-yilda Dhora Leka Tiranadagi Ayollar uchun „Nëna Mbretëreshë“ pedagogika institutini tamomlagan. Oʻqishni tugatgach, unga Korçe yaqinidagi Plase qishlogʻidagi maktabda oʻqituvchilik ishi berildi, biroq u bu ishni tashlab, Albaniya qarshilik harakatiga qoʻshildi. 1942-yilda u Albaniya Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻladi. Oʻsha davrda u partizan qoʻshiqlarini bastalashga kirishgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida albaniyalik partizanlar kuylagan qoʻshiqlarning aksariyati Dhora Leka asarlari boʻlib, ular orasida „Kushtrimi“ („Chaqiriq“), „Rini-Rini“ („Yoshlar-yoshlar“) va „1-diviziya marshi“ bor edi. Oʻsha paytda u Milliy ozodlik armiyasida kapitan unvoniga koʻtariladi.
1948-yilda Dhora Leka Moskva davlat Chaykovskiy konservatoriyasida kompozitsiya boʻyicha oʻqishga qabul qilingan. Tahsil olayotganida u bastalagan Simfonik orkestr uchun xalq motivlari asosidagi uvertüra ilk bor Moskva radio orkestri tomonidan ijro etiladi, „Albaniya — mening Vatanim“ kantatasi esa mamlakatning bosqinchilikdan ozod qilinganligining 10 yilligi munosabati bilan Tiranada ijro etilgan. Oʻqishni tugatgach, u Tiranadagi „Jordan Misja“ badiiy litseyida professor etib tayinlanadi va Albaniya yozuvchilar va sanʼatkorlar ligasi kotibi etib saylangan. Dhora Leka qisqa muddat bastakor Çesk Zadeja bilan oila qurib yashagan.
1956-yilda u post-stalinizm davridagi Sovet Ittifoqi tarafdorlari sifatida koʻrilgan shaxslarga qarshi tozalashlar chogʻida partiyadan va Albaniya yozuvchilar va sanʼatkorlar ligasidan chiqarildi hamda 25 yil qamoq jazosiga hukm qilindi[3]. 1963-yilda qamoqdan ozod qilindi, ammo keyinchalik Berat, Lushnje va Fier hududlarida surgunda saqlandi. 1991-yilda u Tiranaga kelib joylashdi.
1992-yil noyabr oyida unga Xalq artisti unvoni berildi. 1996-yil fevral oyida u Albaniyada ijodkorlar, musiqachilar va isteʼdodli yoshlarni qoʻllab-quvvatlashni maqsad qilgan „Dhora Leka jamgʻarmasi“ni tashkil etdi. 1998-yilda u sheʼrlar toʻplamini — Këngë në shtrëngatë (Qiyinchilikdagi qoʻshiqlar)ni nashr qildi.
Manbalar
 |
Vikiiqtibosda Dhora Lekaga tegishli iqtiboslar mavjud. |
- ↑ „Paraqitje e detajuar e regjistrimeve të gjetura“ [Detailed presentation of records found] (sq). Bksh.al. Qaraldi: 2020-yil 25-fevral.
- ↑ „AH-2-2011.indd“. 2016-yil 8-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 25-fevral.
- ↑ Qazimi, Azem. Fjalor Enciklopedik i Viktimave te Terrorit Komunist (sq), 2016 — 48-bet. ISBN 978-9928-168-01-6.
Adabiyotlar
- Shukriu, Edi. Gra të shquara shqiptare. (sq), 2003 — 364-bet. ISBN 9951-8557-0-9.
- Slatina, Flori. Portrete artistesh (sq), 1999.