Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Devona Husomiy: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
}}
}}
'''Devona Husomiy''' — (XV asrning oxiri—XVI asrning boshi) — forsigoʼy shoir, alloma va [[muhaddis]].
'''Devona Husomiy''' — (XV asrning oxiri—XVI asrning boshi) — forsigoʼy shoir, alloma va [[muhaddis]].
Devona Husomiyning tug‘ilgan yeri [[Xiva]] ([[Xorazm]]dir). Darvesh, qalandar  bo’lgan<ref name="Bakoev1">{{Kitob manbasi|author= Yoʻldoshev N|title= Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi|date=1993|publisher= Buxoro nashriyoti|location= Buxoro|pages= 143|}}</ref>. “Muzakkiri ahbob”da yozilganki, Devona Xusomiy haj safariga borayotganda bir viloyatning hukmdori: “Ey, Devona Husomiy, ne hohishingiz bo‘lsa, mendan tilang!” - deb iltimos qilibdi. Devona unga: “Mening bir iltimosim bor, pashshalarga buyuring, menga ozor bermasinlar!”. Hukmdor deydi: “Pashshalarga mening hukmim o‘tmaydi!” Devona deydi: “Arzimas pashshaga hukmi o‘tmaydigan odamdan men neni tilashim mumkin?”. Hokim bu javobdan mulzam bo‘lgan ekan, Devona esa hech narsa so‘ramay ketgan ekanlar. Devona Husomiy Buxoroyi sharifda ham yashagan va g‘azallar ham yozgan: Chashmi purxuni Husomiy manqali pur otash ast, Har taraf mujgon, bar o‘ sixi kabob az jigar ast.
Devona Husomiyning tugʻilgan yeri [[Xiva]] ([[Xorazm]]dir). Darvesh, qalandar  boʻlgan<ref name="Bakoev1">{{Kitob manbasi|author= Yoʻldoshev N|title= Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi|date=1993|publisher= Buxoro nashriyoti|location= Buxoro|pages= 143|}}</ref>. “Muzakkiri ahbob”da yozilganki, Devona Xusomiy haj safariga borayotganda bir viloyatning hukmdori: “Ey, Devona Husomiy, ne hohishingiz boʻlsa, mendan tilang!” - deb iltimos qilibdi. Devona unga: “Mening bir iltimosim bor, pashshalarga buyuring, menga ozor bermasinlar!”. Hukmdor deydi: “Pashshalarga mening hukmim oʻtmaydi!” Devona deydi: “Arzimas pashshaga hukmi oʻtmaydigan odamdan men neni tilashim mumkin?”. Hokim bu javobdan mulzam boʻlgan ekan, Devona esa hech narsa soʻramay ketgan ekanlar. Devona Husomiy Buxoroyi sharifda ham yashagan va gʻazallar ham yozgan: Chashmi purxuni Husomiy manqali pur otash ast, Har taraf mujgon, bar oʻ sixi kabob az jigar ast.
Darveshali Changiyning “Tuhfat us surur” nomli musiqaga doir asari bor. U bu asarini Buxoro hukmdori [[Imomqulixon]]ga atab 1611-yilda yozgan. Sanʼatshunoslik fanlari nomzodi Dilbar Rashidiy “Tuhfat us surur” dan bir necha parchalarni gazetada eʼlon qilgan.
Darveshali Changiyning “Tuhfat us surur” nomli musiqaga doir asari bor. U bu asarini Buxoro hukmdori [[Imomqulixon]]ga atab 1611-yilda yozgan. Sanʼatshunoslik fanlari nomzodi Dilbar Rashidiy “Tuhfat us surur” dan bir necha parchalarni gazetada eʼlon qilgan.
Mazkur parchalarda Devona Husomiy bilan Hazrat Xoja Ahror Valiy oralarida bo‘lib o‘tgan voqealar bayon qilingan. Devona Husomiy Hazrat Ahrorga murid bo‘lgan. Mazkur asarda naql etilishicha, Devona Husomiy [[Qorako‘l]]dan [[Samarqand]]ga boradi. Ittifoqo Ramazon oyi bo‘lgan ekan. Devona esa Xoja Muhammad Dashtiy Qatag‘on rahmatullohi alayh mozorlarida peshin payti non tanovul qila boshlaydi. Olomon uning ustiga yopirilib keladi va narsa yemoqlikni man etadi. U esa tanbeh beruvchilar gapiga parvo qilmay, yeyaveradi. Bu gap Hazrat Xoja Ahror Valiyga borib yetganda, Hazrat oyoq yalang ulovga minib Devonaning yoniga keladilar va unga: “Ey, devona, sen musulmonmi?” -deydilar. U “Alhamdulillah!” - deydi. Hazrat: “Musulmonlik binosi nechtadir?” - deydilar. U aytadiki: “Bitta!” Hazrat Xoja Ahror bu javobdan tabassum qilib deydilar. “Qanday?” U deydi: “Chunki qolgan ikkitasi, yaʼni zakotu hajini siz yegansiz qolgan ikkitasi, yaʼni namozu ro‘zasini men yeganman. Shu bois bittasi, yaʼni lo iloha illolloh qolgan”. Ushbu javob Hazrat Xoja Ahror Valiyga bag‘oyat xush keldi va Devonani o‘zlari bilan birga olib bordilar. Devona Xusomiy XV asrning oxiri — XVI asrning boshida yashab o‘tgan. U kishining qabri [[Qorako‘l]]dadir<ref name="Bakoev2">{{Kitob manbasi|author= Sadriddin Salim Buxoriy |title= Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari|date=2012|publisher= Durdona nashriyoti|location= Buxoro|pages= 291|}}</ref>.
Mazkur parchalarda Devona Husomiy bilan Hazrat Xoja Ahror Valiy oralarida boʻlib oʻtgan voqealar bayon qilingan. Devona Husomiy Hazrat Ahrorga murid boʻlgan. Mazkur asarda naql etilishicha, Devona Husomiy [[Qorakoʻl]]dan [[Samarqand]]ga boradi. Ittifoqo Ramazon oyi boʻlgan ekan. Devona esa Xoja Muhammad Dashtiy Qatagʻon rahmatullohi alayh mozorlarida peshin payti non tanovul qila boshlaydi. Olomon uning ustiga yopirilib keladi va narsa yemoqlikni man etadi. U esa tanbeh beruvchilar gapiga parvo qilmay, yeyaveradi. Bu gap Hazrat Xoja Ahror Valiyga borib yetganda, Hazrat oyoq yalang ulovga minib Devonaning yoniga keladilar va unga: “Ey, devona, sen musulmonmi?” -deydilar. U “Alhamdulillah!” - deydi. Hazrat: “Musulmonlik binosi nechtadir?” - deydilar. U aytadiki: “Bitta!” Hazrat Xoja Ahror bu javobdan tabassum qilib deydilar. “Qanday?” U deydi: “Chunki qolgan ikkitasi, yaʼni zakotu hajini siz yegansiz qolgan ikkitasi, yaʼni namozu roʻzasini men yeganman. Shu bois bittasi, yaʼni lo iloha illolloh qolgan”. Ushbu javob Hazrat Xoja Ahror Valiyga bagʻoyat xush keldi va Devonani oʻzlari bilan birga olib bordilar. Devona Xusomiy XV asrning oxiri — XVI asrning boshida yashab oʻtgan. U kishining qabri [[Qorakoʻl]]dadir<ref name="Bakoev2">{{Kitob manbasi|author= Sadriddin Salim Buxoriy |title= Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari|date=2012|publisher= Durdona nashriyoti|location= Buxoro|pages= 291|}}</ref>.
[[Alisher Navoiy]] uni [[Majolis un-nafois|“Majolis un-nafois”ning]] 3-majlisida qayd etib, quyidagi matlasini keltirib oʼtadi:<blockquote>Figʼon, ey doʼston, k-on laʼli shirin az havas moro
[[Alisher Navoiy]] uni [[Majolis un-nafois|“Majolis un-nafois”ning]] 3-majlisida qayd etib, quyidagi matlasini keltirib oʼtadi:<blockquote>Figʼon, ey doʼston, k-on laʼli shirin az havas moro



2026-yil 20-noyabr, 03:47 dagi (joriy) koʻrinishi

Muhaddis

Ism

Devona Husomiy

Tavalludi

XV asrning oxiri

Vafoti

XVI asrning boshi

Falsafa maktabi


Devona Husomiy — (XV asrning oxiri—XVI asrning boshi) — forsigoʼy shoir, alloma va muhaddis. Devona Husomiyning tugʻilgan yeri Xiva (Xorazmdir). Darvesh, qalandar boʻlgan[1]. “Muzakkiri ahbob”da yozilganki, Devona Xusomiy haj safariga borayotganda bir viloyatning hukmdori: “Ey, Devona Husomiy, ne hohishingiz boʻlsa, mendan tilang!” - deb iltimos qilibdi. Devona unga: “Mening bir iltimosim bor, pashshalarga buyuring, menga ozor bermasinlar!”. Hukmdor deydi: “Pashshalarga mening hukmim oʻtmaydi!” Devona deydi: “Arzimas pashshaga hukmi oʻtmaydigan odamdan men neni tilashim mumkin?”. Hokim bu javobdan mulzam boʻlgan ekan, Devona esa hech narsa soʻramay ketgan ekanlar. Devona Husomiy Buxoroyi sharifda ham yashagan va gʻazallar ham yozgan: Chashmi purxuni Husomiy manqali pur otash ast, Har taraf mujgon, bar oʻ sixi kabob az jigar ast. Darveshali Changiyning “Tuhfat us surur” nomli musiqaga doir asari bor. U bu asarini Buxoro hukmdori Imomqulixonga atab 1611-yilda yozgan. Sanʼatshunoslik fanlari nomzodi Dilbar Rashidiy “Tuhfat us surur” dan bir necha parchalarni gazetada eʼlon qilgan. Mazkur parchalarda Devona Husomiy bilan Hazrat Xoja Ahror Valiy oralarida boʻlib oʻtgan voqealar bayon qilingan. Devona Husomiy Hazrat Ahrorga murid boʻlgan. Mazkur asarda naql etilishicha, Devona Husomiy Qorakoʻldan Samarqandga boradi. Ittifoqo Ramazon oyi boʻlgan ekan. Devona esa Xoja Muhammad Dashtiy Qatagʻon rahmatullohi alayh mozorlarida peshin payti non tanovul qila boshlaydi. Olomon uning ustiga yopirilib keladi va narsa yemoqlikni man etadi. U esa tanbeh beruvchilar gapiga parvo qilmay, yeyaveradi. Bu gap Hazrat Xoja Ahror Valiyga borib yetganda, Hazrat oyoq yalang ulovga minib Devonaning yoniga keladilar va unga: “Ey, devona, sen musulmonmi?” -deydilar. U “Alhamdulillah!” - deydi. Hazrat: “Musulmonlik binosi nechtadir?” - deydilar. U aytadiki: “Bitta!” Hazrat Xoja Ahror bu javobdan tabassum qilib deydilar. “Qanday?” U deydi: “Chunki qolgan ikkitasi, yaʼni zakotu hajini siz yegansiz qolgan ikkitasi, yaʼni namozu roʻzasini men yeganman. Shu bois bittasi, yaʼni lo iloha illolloh qolgan”. Ushbu javob Hazrat Xoja Ahror Valiyga bagʻoyat xush keldi va Devonani oʻzlari bilan birga olib bordilar. Devona Xusomiy XV asrning oxiri — XVI asrning boshida yashab oʻtgan. U kishining qabri Qorakoʻldadir[2].

Alisher Navoiy uni “Majolis un-nafois”ning 3-majlisida qayd etib, quyidagi matlasini keltirib oʼtadi:

Figʼon, ey doʼston, k-on laʼli shirin az havas moro

Bikushtu hech kas bar sar nayomad juz magas moro.

(Mazmuni: Ey doʼstlar, figʼonkim, ul shirin lab yor havas yuzasidan bizni oʼldirdi-yu, pashshadan oʼzga hech kim (xabar olish uchun) boshimizga kelmadi)[3][4].

  1. ↑ Yoʻldoshev N. Buxorodagi ayrim avliyolar tarixi. Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1993 — 143-bet. 
  2. ↑ Sadriddin Salim Buxoriy. Buxoroning tabarruk ziyoratgohlari. Buxoro: Durdona nashriyoti, 2012 — 291-bet. 
  3. ↑ "Alisher Navoiy: Qomusiy lug'at". 
  4. ↑ "Majolis un-nafois".