Kontent qismiga oʻtish

Devlet Bahçeli

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Devlet BahcheliDevlet Bahcheli

Bahçeli 2015-yilda
Milliyatchi harakat partiyasi yetakchisi
Mansab davri
1997-yil 6-iyul
Oʻtmishdoshi Muhittin Çolak (vaqtincha)
Turkiya bosh vaziri o‘rinbosari
Mansab davri
1999-yil 28-may – 2002-yil 18-noyabr
Hukumat boshligʻi Bülent Ecevit
Oʻtmishdoshi Hikmet Uluğbay
Vorisi Abdüllatif Şener
Turkiya Buyuk Millat Majlisi spikeri
vaqtincha
Mansab davri
2023-yil 2-iyun – 2023-yil 7-iyun
Prezident Recep Tayyip Erdoğan
Oʻtmishdoshi Mustafa Şentop
Vorisi Numan Kurtulmuş
Turkiya Buyuk Millat Majlisi aʼzosi
Mansab davri
2007-yil 22-iyul
Mansab davri
1999-yil 19-aprel – 2002-yil 18-noyabr
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 1948-yil 1-yanvar (1948-01-01) (78 yosh)
Bahçe, Osmaniye, Turkiya
Siyosiy partiyasi Milliyatchi harakat partiyasi
Alma mater Gazi universiteti
Kasbi Siyosatchi

Devlet Bahçeli (1948-yil 1-yanvarda tugʻilgan) — turk siyosatchisi, iqtisodchi, sobiq bosh vazir oʻrinbosari, hozirda keskin oʻng qanot qarashlarga ega[1], ultra millatchi[2] Millatchi harakat partiyasi (MHP) raisi[3]. Turkiya siyosatida „qirol-yaratuvchi“ (kingmaker) sifatida taʼriflangan[4][5].

Gazi universitetida iqtisodiyot boʻyicha akademik boʻlgan Bahçeli „Kulrang boʻrilar“ tashkilotining asoschilaridan biri boʻlib, 1997-yilda Alparslan Türkeşning vafotidan keyin oʻtkazilgan ilk qurultoyda MHP raisi etib saylandi. U ilk bor Turkiya Buyuk Millat Majlisi 1999-yilgi umumiy saylovda Osmaniyedan deputat sifatida kirdi. 1999–2002-yillarda DSP–MHP–ANAP koalitsiyasida bosh vazir oʻrinbosari sifatida qatnashdi va oxir-oqibat hukumatning qulashiga olib keldi. Uning prtiyasi 2002-yilgi umumiy saylovda 10% minimal saylov koʻrsatkichidan past natija qayd etgach, Bahçeli raislik lavozimidan isteʼfoga chiqdi. Biroq 2003-yilgi qurultoyda yana rais etib qayta saylandi. Bahçeli va uning partiyasi 2007-yilgi umumiy saylovda parlamentdagi oʻrinlarini qayta qoʻlga kiritganidan beri Buyuk Millat Majlisida faoliyat yuritib kelmoqda[6][7].

Bahçeli dastlab 2000-yillar va 2010-yillar davomida Recep Tayyip Erdoğanning keskin tanqidchisi boʻlgan, biroq MHPning 2015-yil noyabr oyida boʻlib oʻtgan umumiy saylovdagi sust natijalaridan keyin partiya ichida inqiroz yuz bergach, bu holat oʻzgardi. Inqirozdan soʻng Bahçelining Erdoğanga yaqinlashuvi fonida partiyada boʻlinish yuz berdi va buning yakunida Meral Akshener 2017-yilda Yaxshi partiyani tuzdi.

Erdoğan Adolat va Taraqqiyot partiyasi (AKP) bilan 2018-yilgi umumiy saylov uchun Xalq ittifoqi deb nomlangan saylov ittifoqini tuzdi va bu ittifoqni 2019-yilgi mahalliy saylovlar davomida ham saqlab qoldi.

Asarlari

  • 2011 Seçim Beyannamesi
  • Türkiye Gündemi ve Genelgeler
  • Gizli Gündemler „Demokrasi, Özgürlük, Anayasa“
  • Millet ve Devlet Bekası İçin Güç Birliği
  • Referanduma Doğru İstanbul’da Bayramlaşma
  • Ülkü ve Şuur
  • Bölücü Terörün Siyasallaşma Süreci (Yıkım Projesi)
  • Bin Yıllık Kardeşliği „Yaşa ve Yaşat“ Mitingi
  • „Var Ol Türkiye“ MHP 9. Olağan Büyük Kurultayı
  • Çözülen Ülke Türkiye ve Tavrımız
  • Çözülen Ülke Türkiye ve Ülkümüz
  • MHP 40. Yıl — Bir Hilal Uğruna
  • Ortak Akılda Buluşma
  • Siyasi Hayat ve Normalleşme Süreci
  • Yönetilmeyen Türkiye „Kutuplaşma, Kargaşa ve Kaos“
  • Teslimiyet ve Açılım Siyaseti „Demokrasi, Ekonomi, Güvenlik“
  • Terör Kıskacında Türkiye: Tarihi Uyarı

Manbalar

  1. ↑ Uras, Umut. „New test for Erdogan: What's at stake in Turkish local elections?“. Al Jazeera (2019-yil 29-mart). Qaraldi: 2019-yil 27-oktyabr.
  2. ↑ Arman, Murat Necip (2007). "The Sources Of Banality In Transforming Turkish Nationalism". CEU Political Science Journal (2): 133–151. 
  3. ↑ „AK Party ratchets up rhetoric on bilingual and autonomy debate“ (2010-yil 24-dekabr). 2010-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 25-dekabr.
  4. ↑ „Kingmaker brings ultra-nationalism to Erdogan's Islamist mix“. Financial Times (2018-yil 29-iyun).
  5. ↑ „Is Turkey's opposition ready for snap elections?“. Hürriyet Daily News (2020-yil 18-aprel).
  6. ↑ „Türkiye Büyük Millet Meclisi 24. Dönem Milletvekili (Devlet Bahçeli/Osmaniye)“ (tr). Grand National Assembly of Turkey. Qaraldi: 2011-yil 15-iyul.
  7. ↑ „24. Dönem Milletvekilleri Listesi (Osmaniye)“ (tr). Grand National Assembly of Turkey. Qaraldi: 2011-yil 15-iyul.

Havolalar