Dayr al-Jamajim jangi
Dayr al-Jamajim jangi – 701-yilda Iroq markazida, asosan, suriyaliklardan iborat Umaviylar qoʻshini hamda iroqliklardan iborat isyonchilar oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang. Umaviylar qoʻshiniga Hajjoj ibn Yusuf, isyonchilarga esa Abdurahmon ibn Muhammad ibn al-Ash’as boshchilik qilgan. Isyonchilar al-Hajjojning iroqliklarga nisbatan haddan tashqari zoʻravon va tahqirli munosabatiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan.
Tarixi
Dastlab Ibn al-Ash’as al-Hajjoj qoʻshinlarini orqaga chekinishga majbur qilgan va hatto gʻalaba bilan Kufaga ham kirib borgan. Bu holat xalifa Abdulmalik ibn Marvonni isyonchilar bilan muzokaralar olib borishga undagan, biroq muzokara shartlari isyonchilarning yetakchilari tomonidan rad etilgan. Al-Hajjoj va Ibn al-Ash’asning qoʻshinlari oʻrtasida bir necha oy davomida toʻqnashuvlar yuzaga kelgan. Nihoyat, 701-yil aprel oyida Dayr al-Jamajim jangida suriyaliklar tomonidan uyushtirilgan otliq hujum isyonchilar qoʻshinini tor-mor qilgan. Bu magʻlubiyat nafaqat isyonning yakunlanishiga, balki iroqlik arablarning siyosiy kuchi va taʼsirining tugashiga ham sabab boʻlgan. Iroq hududiga suriyalik askarlar joylashtirilgan va Umaviylarning Suriyadan boshqariluvchi markazlashgan hokimiyati ostida qattiq nazoratga olingan. Iroq keyinchalik Abbosiylar davrida, xususan, Bagʻdod shahriga asos solinishi bilan oʻzining avvalgi nufuzini tiklagan[1].
Manbalar
- ↑ Hawting, Gerald R.. The First Dynasty of Islam: The Umayyad Caliphate AD 661–750, Second, London and New York: Routledge, 2000. ISBN 0-415-24072-7.
Adabiyotlar
- Kennedy, Hugh N.. The Armies of the Caliphs: Military and Society in the Early Islamic State. London and New York: Routledge, 2001 — 34-bet. ISBN 0-415-25093-5.
- Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century, Second, Harlow: Longman, 2004 — 101–103-bet. ISBN 978-0-582-40525-7.
- Morony, Michael G.. Iraq after the Muslim Conquest. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1984. ISBN 0-691-05395-2.
- Streck, M. (1987). "Dair al-Djamādjim". in Houtsma, Martijn Theodoor. E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume II: Bābā Fighānī–Dwīn. Leiden: BRILL. p. 897. ISBN 978-90-04-08265-6. https://books.google.com/books?id=rezD7rvuf9YC&pg=PA897.