Kontent qismiga oʻtish

Dar al-Maxzen masjidi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Dar al-Maxzen masjidi
Mamlakat  Marokash
Shahar Kasablanka
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi
Binokorlik 1786—1787
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Dar al-Maxzen masjidi (arabcha: مسجد دار المخزن‎‎, shuningdek Maxzen masjidi مسجد المخزن yoki qadimiy masjid المسجد العتيق nomlari bilan ham tanilgan; 1786–1787-yillarda qurilgan) Marokashning Kasablanka shahridagi saqlanib qolgan eng qadimgi masjiddir. U eski Kasablanka medinasida, Sidi Belyout arondismanida joylashgan[1].

Nomlari

Usmon al-Ashariy soʻzlariga koʻra, masjid dastlab sulton Muhammad III ibn Abdulloh masjidi (arabcha: مسجد السلطان محمد الثالث ابن عبد الله‎‎) deb atalgan, soʻngra port shahridagi eng katta masjid boʻlgani uchun Jomʼe masjid (arabcha: المسجد الكبير‎‎) deb yuritilgan[2]. Keyinchalik u yonidagi Maxzen binosiga oʻxshash tarzda Dar al-Maxzen masjidi deb atala boshlangan; bu bino keyinchalik Sidi Busmara ziyoratgohiga aylangan[1][2][3]. Mustafo Nasiriyning yozishicha, Maxzen binosi dastlab umumiy va ijtimoiy ishlarni koʻrib chiqadigan bir guruh qozi ishlagan mahkama boʻlgan[1].

Tarixi

Masjid 1786–1787-yillarda (hijriy 1201-yil) sulton Muhammad III ibn Abdulloh (1757–1790) hukmronligi davrida qurilgan. U 1755-yilgi zilziladan keyin Kasablankani qayta barpo etgan va uning portini qurgan[4] 1786-yilda ispan konsuli shaharda olib borilayotgan „keng koʻlamli qurilish ishlari“ni tasvirlab, graf Floridablancaga yoʻllagan xatida bu masjidni „yaxshi“ masjid sifatida tilga olgan[5](pp22-23).

Masjid sulton Hasan I (1873–1894-yillarda hukmronlik qilgan) davrida kengaytirilgan[6].

U qirol Muhammad V davrida taʼmirlangan[1].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 {{{title}}}. Hespress.
  2. ↑ 2,0 2,1 „ar:مسجد دار المخزن أول مسجد بُني بالبيضاء.. هذه أسراره وهذا ما فعله الملوك لتثمينه“. AlAyam24 (2025-yil 25-yanvar).
  3. ↑ لديب, محمد „بيضاويون يطلبون التحقيق في "تجاوزات" إصلاح "مسجد المخزن"“ (ar). Hespress - هسبريس جريدة إلكترونية مغربية (2017-yil 29-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 15-fevral.
  4. ↑ „sayyidī/sīdī Muḥammad III b. ʿAbd Allāh“, Encyclopaedia of Islam New Edition Online (EI-2 English) (inglizcha), doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_5330
  5. ↑ Cohen, Jean-Louis. Casablanca: colonial myths and architectural ventures. Monacelli Press, 2002. ISBN 1-58093-087-5. OCLC 49225856. 
  6. ↑ alkhayari „هدم "دار المخزن" يثير حفيظة فاعلين جمعويين بالدار البيضاء“ (ar). Hespress - هسبريس جريدة إلكترونية مغربية (2016-yil 17-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 15-fevral.

Havolalar

Vikiomborda „Dar al-Maxzen masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.