Cigaritis lilacinus
| Lilac silverline | |
|---|---|
 | |
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Bo‘g‘imoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Turkum: | Tangachaqanotlilar |
| Oila: | Feruzaqanotlilar |
| Urugʻ: | Cigaritis |
| Turlari: | lilacinus |
| Binar nomi | |
|
Cigaritis lilacinus ((Moore, 1884)) | |
| Sinonimlari | |
| |
Cigaritis lilacinus, Lilac silverline — Lycaenidae oilasiga, Cigaritis turkumiga mansub nodir, kamyob va qat'iy qo'riqlanadigan kapalak turidir. Kapalakning usti — siren rang, tagi esa — kumush chiziqli. Shuning uchun ingliz tilida unga ikkala rangni qo'shib "Lilac Silverline" ya'ni "siren rangli kumush chiziq" deb nom berishgan[1].
Tavsif
Qanotlari yozilganda taxminan 28–34 mm atrofida bo'ladi. Erkak kapalaklarning qanot usti to'q jigarrang bo'lib, uning markaziy qismi quyoshda binafsharang-ko'k (siren rang) bo'lib yaltiraydi. Urgochilarida esa bu rang biroz ochroq yoki sarg'ish-olovrang naqshlar bilan qoplangan bo'ladi. U asosan tropik va subtropik iqlimdagi ochiq o'tloqlar, butazorlar va tekisliklarda yashaydi[2].
Tarqilishi
Bu kapalakning dunyo bo'yicha eng ko'p populyatsiyasi Hindistonning Karnataka shtatida aniqlangan. U nafaqat Hindiston va Myanmada, balki Shimoliy Tailandda va hatto Pokistonning Ravalpindi shahrida ham qayd etilgan[3][4].
Xususiyati
Bu kapalakning hayoti mutlaqo o'ziga xos. Uning lichinkalari o'simlik yemaydi. Urg'ochi kapalak tuxumini o'simlikka emas, balki er ostiga, chumolilar uyasining kirish qismiga qo'yadi[5]. Tuxumdan chiqqan kapalak qurti to'g'ri chumoli uyasining ichiga kirib ketadi. U yerda chumolilar uni o'z bolasiday boqadi. Qurtlar chumolilar og'zidan chiqarib beradigan yarim hazm bo'lgan suyuqlik bilan oziqlanadi. Evaziga kapalak qurti o'zining maxsus bezlaridan chumolilar yaxshi ko'radigan shirin nektar ajratib beradi. U xuddi shu chumoli uyasi ichida g'umbakka aylanadi va voyaga yetgan kapalak bo'lib uchib chiqadi<ref name=":0">Sundar, K.S. Gopi; Kittur, Swati; Koli, V.K.; Prajapati, U. (2020). "Range extension of the Lilac Silverline (Apharitis lilacinus) to southern Rajasthan and a review of the literature". Journal of Threatened Taxa 12 (9): 16180–16182. doi:10.11609/jott.5800.12.9.16180-16182. https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/5800/6830.</ref.
Muhofaza qilinishi
Hindiston qonunchiligida u 1972-yildagi Yovvoyi tabiatni muhofaza qilish qonunining II ilovasiga kiritilgan. Bu uning eng yuqori darajada qonuniy himoyaga olinganini anglatadi. Uni ovlash, yig'ish yoki yashash muhitiga zarar yetkazish qat'iyan man etiladi va qonun bo'yicha og'ir jazo choralari ko'riladi. Dunyo bo'yicha uning jami hisobda atigi bir necha o'n dona namunasigina tabiatshunoslar tomonidan rasman qayd etilgan. Shimoliy-Sharqiy Hindistonda u 90 yildan ortiq vaqt davomida mutloq ko'rinmay ketib, yaqin yillardagina qayta aniqlangan.
Galereya
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Manbalar
- ↑ R.K., Varshney; Smetacek, Peter. A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India. New Delhi: Butterfly Research Centre, Bhimtal & Indinov Publishing, New Delhi, 2015 — 94-bet. DOI:10.13140/RG.2.1.3966.2164. ISBN 978-81-929826-4-9.
- ↑ „Cigaritis lilacinus (Moore, 1884)“. Lepidoptera and Some Other Life Forms. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
- ↑
asas jamoat mulki boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi: Swinhoe, Charles. Lepidoptera Indica. Vol. IX. London: Lovell Reeve and Co., 1911–1912 — 170–171-bet.
- ↑ Moore, Frederic. Descriptions of some new Asiatic diurnal Lepidoptera; chiefly from specimens contained in the Indian Museum, Calcutta.. Calcutta: Journal of the Asiatic Society of Bengal, 1884 — 16‒52-bet.
- ↑ „Apharitis-lilacinus Moore, 1884 – lilac silverline“. Butterflies of India.