Kontent qismiga oʻtish

Chobankol masjidi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Chobankol masjidi
ozarbayjoncha: Çobankol kənd məscidi
Masjid 2024-yilda
Mamlakat  Ozarbayjon
Joylashuvi Çobankol qishlogʻi, Zaqatala tumani
Meʼmoriy uslub Islom arxitekturasi
Binokorlik sanasi XIX asr
Qurilish materiallari tosh, qizil gʻisht

Chobankol masjidi (ozarbayjoncha: Chobankol kənd masjidi) – Ozarbayjonning Zaqatala tumanidagi Çobankol qishlogʻida joylashgan masjid, tarixiy meʼmoriy yodgorlik.

XIX asrda qurib bitkazilgan ushbu masjid 2001-yil 2-avgust kuni Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi

Chobankol masjidi XIX asrda Ozarbayjonning Zaqatala tumani Çobankol qishlogʻida mahalliy aholi koʻmagi bilan qurilgan[1].

Ozarbayjonda sovet istilosidan soʻng 1928-yilda dinga qarshi rasmiy harakat boshlandi[2]. Oʻsha yilning dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjid, cherkov va sinagogalarni maʼrifiy maqsadlarda foydalanish uchun klublar ixtiyoriga topshirdi[3]. 1917-yilda Ozarbayjonda 3 000 ta masjid mavjud boʻlgan boʻlsa, ularning soni 1927-yilda 1 700 ta, 1928-yilda 1 369 ta, 1933-yilga kelib esa atigi 17 tani tashkil qilgan[3][4]. Shu davrda Chobankol masjidi ham ibodat uchun yopildi va 1988-yilgacha omborxona sifatida foydalanildi. 1989-yilda masjid yana dindorlar ixtiyoriga qaytarildi[5].

Ozarbayjon mustaqillikka erishgach, bu masjid 2001-yil 2-avgust kuni Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritildi[6].

Ozarbayjonning shimoli-gʻarbiy hududida 2012-yilda sodir boʻlgan zilziladan soʻng masjid binosi yaroqsiz ahvolga kelib qoldi[1]. 2022-yil oktyabr oyi holatiga koʻra, masjid hanuz vayron holatda boʻlib, faoliyat koʻrsatmaydi[1].

Meʼmorchiligi

Masjid hovlisi 800 m2 (8,600 kv ft) maydonni egallaydi, ichki qismi esa 20 x 10 m[5]. Masjid daryo toshlari va pishiq gʻishtdan qurilgan. Orqa devoriga tosh yozuv oʻyib bitilgan. Kirish eshigi oldida ayvon joylashgan. Masjidda, shuningdek, besh pogʻonali yogʻoch minbar ham mavjud[5].

Galereya

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Zəlzələdən sonra təhlükəyə çevrilən tarixi abidələr hələ də bərpa olunmur“ (az). Report İnformasiya Agentliyi (2022-yil 27-oktyabr). 2022-yil 14-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 23-sentyabr.
  2. ↑ Yunusov. Azərbaycanda İslam (az). Bakı: Zaman, 2004 — 140-bet. ISBN 9952-8052-2-5. Qaraldi: 2022-yil 14-dekabr (2023-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan). 
  3. ↑ 3,0 3,1 Yunusov. Azərbaycanda İslam (az). Bakı: Zaman, 2004 — 141-bet. ISBN 9952-8052-2-5. Qaraldi: 2022-yil 14-dekabr (2023-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan). 
  4. ↑ Ələsgərova, Nəsrin „Ислам в Азербайджане: история и современность | Heinrich Böll Stiftung | Tbilisi – South Caucasus Region“ (ru). ge.boell.org (2005-yil 15-yanvar). 2019-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 4-sentyabr.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (az). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda, 2001 — 143-bet. ISBN 964-8121-59-1 (2021-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan). 
  6. ↑ „Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir“ (az). mct.gov.az (2001-yil 2-avgust). 2021-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-dekabr.

Havolalar

Vikiomborda „Chobankol masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.