Chihil sutun (Kobul)
| Chihil sutun | |
|---|---|
چهلستون | |
 | |
| Eski nomlari | Hendaki |
| Muqobil nomlari | Chihilsitoon |
| Etimologiya | Forty Columns |
| Umumiy maʼlumot | |
| Turi | Saroy |
| Shahar | Kobul |
| Mamlakat | Afgʻoniston |
| Koordinatalar | 34°28′07″N 69°09′08″E / 34.468712°N 69.152097°E |
Chihil sutun (dariycha: چهلستون (prs), maʼnosi „Qirq ustun“), shuningdek Chehel Sutoon, Chelsutoon, Chehelseton yoki Chihilsitoon -Afgʻonistonning Kobul shahrida bogʻlari boʻlgan tarixiy saroy. Saroy atrofidagi 30 gektarlik park toʻliq devor bilan oʻralgan va shahar tarixiy Chihilsitoon mahallasida joylashgan boʻlib[1], Dorulomon mahallasidan taxminan 3,6 km sharqda joylashgan.
Chihil sutun saroyi 1796-yilda imperator Zamonshoh tomonidan qurilgan. Koʻplab odamlar bu joyga hordiq chiqarish va dam olish maqsadida tashrif buyuradi[2]. Park va uning atrofidagi hudud shaharining 7-tumaniga kiradi. Bogʻi Bobur esa saroydan bir necha kilometr shimolda joylashgan.
Tarixi
Chihil sutun XVIII asr oxirida Zamonshoh tomonidan – Durroniylar davlati hukmdorlaridan biri sifatida rivojlantirilgan[2]. Hozirgi saroy va pavilyon aynan shu joyda XIX asr oxirida oʻsha davrdagi amir Abdurahmon Xon tomonidan qurilgan. Tarixiy xaritalarda saroy va hudud „Hendaki“ nomi bilan ham tilga olingan[1]. Saroyning yodgorlik lavhasi 1888-yilda oʻrnatilgan. Keyinchalik uning vorisi Habibullo Xon tomonidan tosh yotqizilgan yoʻlaklar va marmar favvoralar bilan kengaytirilgan. XX asr davomida saroy baʼzan davlat mehmonxonasi sifatida foydalanilgan; xususan, AQSh prezidenti Dwight D. Eisenhower va sovet yetakchisi Nikita Xrushchyov tashrif buyurgan paytda ularning qarorgohi boʻlgan. Kommunistik davrda esa bino hukumatning media markazi sifatida ishlatilgan[3]. 1990-yillardagi fuqarolar urushi vaqtida majmua jiddiy zarar koʻrib, uzoq yillar xaroba holatda qolgan. Keyinchalik u toʻliq qayta tiklanib, 2018-yilda yana foydalanishga topshirilgan[4][5].
Chihil sutun saroyi shaharning janubiy qismidagi Chihilsitoon mahallasida, Kobul daryosining sharq tomonida joylashgan. Chihilsitoon yoʻli saroyni shimolda markaziy Kobul bilan, gʻarbda esa Dorulomon hududi bilan bogʻlaydi. 7-tumanining boshqa hududlari kabi, bu joy ham rejasiz qurilgan boʻlib, odatda kambagʻal hudud hisoblanadi[6].
Fotosuratlari
-
Saroyning kirish qismi va zinapoyalari -
1924-yilda Bogʻi Boburdan Chihil sutunga qaragan tekisliki -
1990-yillarning o‘rtalarida Chihil sutun saroyi
_(NO-NB_BLDSA_GM2a307n).jpg)
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Dupree, Nancy Hatch (December 15, 1990). "ČEHEL SOTŪN, KABUL". ČEHEL SOTŪN, KABUL. https://iranicaonline.org/articles/cehel-sotun-kabul.<!--->
- ↑ 2,0 2,1 „Chihil Sutun Palace: A 200-Year Legacy in Kabul“. TOLOnews (2024-yil 12-iyun). Qaraldi: 2026-yil 12-yanvar.
- ↑ „Chihil Sutun Palace - Archnet“. archnet.org.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „Renovation Of Chihil Sutun Palace Completed“. TOLOnews (2018-yil 22-avgust). Qaraldi: 2026-yil 12-yanvar.
- ↑ „Kabul Gardens: Historic Afghan park restored to glory“. Al Jazeera (2019-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 2019-yil 10-oktyabr.
- ↑ Community Scorecard of Kabul Municipality 2016 (Wayback Machine saytida 2018-02-23 sanasida arxivlangan) Integrity Watch Afghanistan
Havolalar
- Exploring Chihilsitoon Garden's peaceful view in 4K YouTubeda (May 11, 2024)
- Chilston park and palace Kabul Afghanistan YouTubeda (Apr. 16, 2023)