Kontent qismiga oʻtish

Chegirma

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Chegirma (sonlar nazariyasida) — agar a — b ayirma t ga boʻlinsa (a,, t > O— butun sonlar), u hodda a soni ʼ sonining t moduli boʻyicha Ch.si deyiladi. Aks holda a Ch. boʻlmaydi. Masalan, 24 soni 3 sonining 7 soni boʻyicha Ch.si (25 soni esa 3 ning 7 boʻyicha Ch.si emas), chunki 24—3=21 va 7 ga boʻlinadi (25—3=22 esa 7 ga boʻlinmaydi).

Chegirma (o'z narxidan arzonroq olish) - Matematikadan tashqari chegirma so'zi mahsulotning asl narxidan arzonroqqa sotib olishni ham anglatadi. Masalan, mahsulotning asl narxi 100 so'm bo'lsa va vaqt o'tishi bilan tadbirkor bu mahsulotining sotilishini tezlashtirish yoki boshqa maqsadda bu mahsulotga chegirma e'lon qilsa xaridor uni 100 so'mdan arzonroqqa xarid qilish imkoniyatiga ega bo'ladi. Bu amaliyot ko'p holatlarda muddati o'tib qolish ehtimoli bo'lgan mahsulotlar uchun qo'llaniladi. Muddati tugashiga yaqin qolganda mahsulotga 50-60% gacha chegirma e'lon qilishadi va natijada xaridorlar u mahsulotni yarim narxiga sotib olish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Alohida platformalar foydalanuvchilarga qulay bo'lishi uchun buni yig'ib borishi ham mumkin. Masalan, O'zbekistondagi qaynoq chegirmalarni bir nechta platformalardan topish imkoniyati bor: Moomkin, Sawab va hokazo[1]