Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Chanderi jangi: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
| izoh            =
| izoh            =
| sana            = 1528-yil 20-yanvar
| sana            = 1528-yil 20-yanvar
| yer            = [[Chanderi]], [[Madhya Pradesh]] ([[Ashoknagar (Madhya Pradesh)|Ashok Nagar]] yaqinida)
| yer            = [[Chanderi]], [[Madhya-Pradesh]] ([[Ashoknagar (Madhya Pradesh)|Ashok Nagar]] yaqinida)
| sabab          =
| sabab          =
| natija          = [[Boburiylar]] g‘alabasi
| natija          = [[Boburiylar]] gʻalabasi
| holat          = Chanderi [[Boburiylar]] tarkibiga qo‘shildi{{sfn|Chaurasia|2002|p=157}}.
| holat          = Chanderi [[Boburiylar]] tarkibiga qoʻshildi{{sfn|Chaurasia|2002|p=157}}.
| oʻzgarishlar    =
| oʻzgarishlar    =
| raqib1          = [[Boburiylar]]
| raqib1          = [[Boburiylar]]
| qomondon1      = [[Bobur]]
| qomondon1      = [[Bobur]]
| qomondon2      = [[Medini Rai]]{{UHB}}
| qomondon2      = [[Medini Rai]]{{UHB}}
| kuch1          = Noma’lum
| kuch1          = Nomaʼlum
| kuch2          = 15 000{{sfn|Sharma|1954|p=42}}
| kuch2          = 15 000{{sfn|Sharma|1954|p=42}}
| yoqotishlar1    =
| yoqotishlar1    =
}}
}}


'''Chanderi jangi''' yoki '''Chanderi qamali''' (1528) [[Boburiylar imperiyasi|Boburiylar imperiyasi]] hukmdori [[Bobur]] [[Khanwa jangi]]da [[Rojputlar|rajputlar konfederatsiyasi]] ustidan g‘alaba qozonganidan keyin sodir bo‘lgan. Ushbu jang [[Shimoliy Hindiston]] ustidan hukmronlik o‘rnatish maqsadida rajputlar va boburiylar o‘rtasida olib borilgan bo‘lib, unda Bobur rajputlarning qayta kuchayib borayotgan siyosiy va harbiy qudratini bostirib, boburiylar hukmronligini mustahkamlagan{{sfn|Sharma|1954|p=8}}.
'''Chanderi jangi''' yoki '''Chanderi qamali''' (1528) [[Boburiylar imperiyasi|Boburiylar imperiyasi]] hukmdori [[Bobur]] [[Khanwa jangi]]da [[Rojputlar|rajputlar konfederatsiyasi]] ustidan gʻalaba qozonganidan keyin sodir boʻlgan. Ushbu jang [[Shimoliy Hindiston]] ustidan hukmronlik oʻrnatish maqsadida rajputlar va boburiylar oʻrtasida olib borilgan boʻlib, unda Bobur rajputlarning qayta kuchayib borayotgan siyosiy va harbiy qudratini bostirib, boburiylar hukmronligini mustahkamlagan{{sfn|Sharma|1954|p=8}}.


== Tarixi ==
== Tarixi ==
[[Rana Sanga]] Bobur bilan mojaroni qayta boshlash maqsadida urushga tayyorgarlikni yangilagani haqida xabar olgach, Bobur uning ittifoqchilaridan biri — Malva hukmdori [[Medini Rai]]ni harbiy mag‘lubiyatga uchratish orqali Ranani siyosiy jihatdan yakkalashga qaror qildi<ref name="Lane-Poole">{{cite web |last=Lane-pool |first=Stanley |url=https://archive.org/details/babar035008mbp |title=Babar|publisher=The Clarendon Press |access-date=12 June 2015}}</ref><ref name="Chandra">{{cite book |first=Satish |last=Chandra |title=Medieval India: From Sultanat to the Mughals (1206–1526) |volume=2 |publisher=Har-Anand Publications |year=2006}}</ref>. Shu maqsadda Bobur 1527-yil dekabr oyida aylanma yo‘l orqali Malva qirolligining poytaxti bo‘lgan [[Chanderi]] qal’asi tomon yurish boshladi{{sfn|Chaurasia|2002|p=156}}.
[[Rana Sanga]] Bobur bilan mojaroni qayta boshlash maqsadida urushga tayyorgarlikni yangilagani haqida xabar olgach, Bobur uning ittifoqchilaridan biri — Malva hukmdori [[Medini Rai]]ni harbiy magʻlubiyatga uchratish orqali Ranani siyosiy jihatdan yakkalashga qaror qildi<ref name="Lane-Poole">{{cite web |last=Lane-pool |first=Stanley |url=https://archive.org/details/babar035008mbp |title=Babar|publisher=The Clarendon Press |access-date=12 June 2015}}</ref><ref name="Chandra">{{cite book |first=Satish |last=Chandra |title=Medieval India: From Sultanat to the Mughals (1206–1526) |volume=2 |publisher=Har-Anand Publications |year=2006}}</ref>. Shu maqsadda Bobur 1527-yil dekabr oyida aylanma yoʻl orqali Malva qirolligining poytaxti boʻlgan [[Chanderi]] qalʼasi tomon yurish boshladi{{sfn|Chaurasia|2002|p=156}}.


== Jang ==
== Jang ==
1528-yil 20-yanvarda Chanderiga yetib kelgan Bobur sulh taklifi sifatida Medini Raiga Chanderi evaziga Shamsabadni taklif qildi, biroq Rai bu taklifni rad etdi{{sfn|Sharma|1954|p=43}}. Bobur qo‘shini tunda Chanderining tashqi qal’asini egalladi, ertasi kuni ertalab esa qal’aning yuqori qismi ham qo‘lga kiritildi. Bobur so‘nggi hujum boshlanganidan atigi bir soat o‘tib yuqori qal’aning egallanganidan hayratda qolganini bildirdi<ref name="Lane-Poole" />.
1528-yil 20-yanvarda Chanderiga yetib kelgan Bobur sulh taklifi sifatida Medini Raiga Chanderi evaziga Shamsabadni taklif qildi, biroq Rai bu taklifni rad etdi{{sfn|Sharma|1954|p=43}}. Bobur qoʻshini tunda Chanderining tashqi qalʼasini egalladi, ertasi kuni ertalab esa qalʼaning yuqori qismi ham qoʻlga kiritildi. Bobur soʻnggi hujum boshlanganidan atigi bir soat oʻtib yuqori qalʼaning egallanganidan hayratda qolganini bildirdi<ref name="Lane-Poole" />.


Medini Rai [[Jauhar]] marosimini tashkil etdi. Bu marosim davomida rajput ayollari va bolalari o‘z sha’nini Boburiylar qo‘liga tushishdan saqlab qolish maqsadida o‘zini olovda kuydirdi{{sfn|Sharma|1954|p=43}}. Shuningdek, oz sonli askarlar Medini Raining uyida to‘planib, ommaviy o‘z joniga qasd qilish maqsadida bir-birini o‘ldirdi. Biroq bu qurbonlik Boburda katta taassurot qoldirmaganga o‘xshaydi, chunki u o‘z tarjimayi holida ushbu voqeaga hech qanday hayrat yoki tahsin bildirmagan<ref name="Lane-Poole" />. Aksincha, Bobur Khanwa jangidan keyin qilganidek, raqiblariga qarshi [[Amir Temur]] tomonidan qo‘llangan amaliyotga muvofiq, bosh suyaklaridan minora qurishni buyurdi.<ref name="Chandra" /> Tarixchi [[Satish Chandra (tarixchi)|Satish Chandra]]ning ta’kidlashicha, bu amaliyot yirik g‘alabani abadiylashtirish va raqiblarni qo‘rqitish maqsadida qo‘llangan. Bobur bundan avval ham [[Bajaur tumani|Bajaur]]dagi [[Afg‘onlar]]ga qarshi xuddi shu usuldan foydalangan edi<ref name="Chandra" />.
Medini Rai [[Jauhar]] marosimini tashkil etdi. Bu marosim davomida rajput ayollari va bolalari oʻz shaʼnini Boburiylar qoʻliga tushishdan saqlab qolish maqsadida oʻzini olovda kuydirdi{{sfn|Sharma|1954|p=43}}. Shuningdek, oz sonli askarlar Medini Raining uyida toʻplanib, ommaviy oʻz joniga qasd qilish maqsadida bir-birini oʻldirdi. Biroq bu qurbonlik Boburda katta taassurot qoldirmaganga oʻxshaydi, chunki u oʻz tarjimayi holida ushbu voqeaga hech qanday hayrat yoki tahsin bildirmagan<ref name="Lane-Poole" />. Aksincha, Bobur Khanwa jangidan keyin qilganidek, raqiblariga qarshi [[Amir Temur]] tomonidan qoʻllangan amaliyotga muvofiq, bosh suyaklaridan minora qurishni buyurdi.<ref name="Chandra" /> Tarixchi [[Satish Chandra (tarixchi)|Satish Chandra]]ning taʼkidlashicha, bu amaliyot yirik gʻalabani abadiylashtirish va raqiblarni qoʻrqitish maqsadida qoʻllangan. Bobur bundan avval ham [[Bajaur tumani|Bajaur]]dagi [[Afgʻonlar]]ga qarshi xuddi shu usuldan foydalangan edi<ref name="Chandra" />.


== Yana qarang ==
== Yana qarang ==

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Chanderi jangi
Boburiylar-Rojputlar urushlari
Sanalar 1528-yil 20-yanvar
Urush yeri Chanderi, Madhya-Pradesh (Ashok Nagar yaqinida)
Natija Boburiylar gʻalabasi
Holati Chanderi Boburiylar tarkibiga qoʻshildi[1].
Raqiblar
Boburiylar Chanderi Rojputlar
Qoʻmondonlar
Bobur Medini Rai †
Kuchlar
Nomaʼlum 15 000[2]

Chanderi jangi yoki Chanderi qamali (1528) Boburiylar imperiyasi hukmdori Bobur Khanwa jangida rajputlar konfederatsiyasi ustidan gʻalaba qozonganidan keyin sodir boʻlgan. Ushbu jang Shimoliy Hindiston ustidan hukmronlik oʻrnatish maqsadida rajputlar va boburiylar oʻrtasida olib borilgan boʻlib, unda Bobur rajputlarning qayta kuchayib borayotgan siyosiy va harbiy qudratini bostirib, boburiylar hukmronligini mustahkamlagan[3].

Rana Sanga Bobur bilan mojaroni qayta boshlash maqsadida urushga tayyorgarlikni yangilagani haqida xabar olgach, Bobur uning ittifoqchilaridan biri — Malva hukmdori Medini Raini harbiy magʻlubiyatga uchratish orqali Ranani siyosiy jihatdan yakkalashga qaror qildi[4][5]. Shu maqsadda Bobur 1527-yil dekabr oyida aylanma yoʻl orqali Malva qirolligining poytaxti boʻlgan Chanderi qalʼasi tomon yurish boshladi[6].

1528-yil 20-yanvarda Chanderiga yetib kelgan Bobur sulh taklifi sifatida Medini Raiga Chanderi evaziga Shamsabadni taklif qildi, biroq Rai bu taklifni rad etdi[7]. Bobur qoʻshini tunda Chanderining tashqi qalʼasini egalladi, ertasi kuni ertalab esa qalʼaning yuqori qismi ham qoʻlga kiritildi. Bobur soʻnggi hujum boshlanganidan atigi bir soat oʻtib yuqori qalʼaning egallanganidan hayratda qolganini bildirdi[4].

Medini Rai Jauhar marosimini tashkil etdi. Bu marosim davomida rajput ayollari va bolalari oʻz shaʼnini Boburiylar qoʻliga tushishdan saqlab qolish maqsadida oʻzini olovda kuydirdi[7]. Shuningdek, oz sonli askarlar Medini Raining uyida toʻplanib, ommaviy oʻz joniga qasd qilish maqsadida bir-birini oʻldirdi. Biroq bu qurbonlik Boburda katta taassurot qoldirmaganga oʻxshaydi, chunki u oʻz tarjimayi holida ushbu voqeaga hech qanday hayrat yoki tahsin bildirmagan[4]. Aksincha, Bobur Khanwa jangidan keyin qilganidek, raqiblariga qarshi Amir Temur tomonidan qoʻllangan amaliyotga muvofiq, bosh suyaklaridan minora qurishni buyurdi.[5] Tarixchi Satish Chandraning taʼkidlashicha, bu amaliyot yirik gʻalabani abadiylashtirish va raqiblarni qoʻrqitish maqsadida qoʻllangan. Bobur bundan avval ham Bajaurdagi Afgʻonlarga qarshi xuddi shu usuldan foydalangan edi[5].

  1. ↑ Chaurasia 2002, s. 157.
  2. ↑ Sharma 1954, s. 42.
  3. ↑ Sharma 1954, s. 8.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Lane-pool, Stanley „Babar“. The Clarendon Press. Qaraldi: 2015-yil 12-iyun.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Chandra, Satish. Medieval India: From Sultanat to the Mughals (1206–1526). Har-Anand Publications, 2006. 
  6. ↑ Chaurasia 2002, s. 156.
  7. ↑ 7,0 7,1 Sharma 1954, s. 43.