Kontent qismiga oʻtish

Castlepollard

Koordinatalari: 53°40′47″N 7°17′56″W / 53.6798°N 7.2988°W / 53.6798; -7.2988
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Castlepollard
Baile na gCros / Cionn Toirc
Town
The Square, Castlepollard in 2006
The Square, Castlepollard in 2006
Castlepollard is located in Ireland
Castlepollard
Location in Ireland
Koordinatalari: 53°40′47″N 7°17′56″W / 53.6798°N 7.2988°W / 53.6798; -7.2988
Country Ireland
Province Leinster
County Westmeath
Dáil Éireann Longford–Westmeath
EU Parliament Midlands–North-West
Balandligi
 88 m (289 ft)
Aholisi
 (2022)[1]
 • Umumiy 1 349
Irish Grid Reference N461702
Castlepollard / Cionn Torc & Lough Lene
Castlepollarddagi aylanma yoʻl

Castlepollard (Baile na gCros (irland tili) yoki Cionn Toirc)[2] — Irlandiyaning shimolidagi County Westmeath grafligida joylashgan kichik shahar. U Lough Lenedan gʻarbda, Lough Derravaragh va Mullingardan shimoli-sharqda joylashgan. 2022-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, Castlepollardda 1349 kishi yashagan.[1]

Nomi

«Castlepollard» nomi 17-asr boshida ingliz armiyasi kapitani Nikolas Pollard qurdirgan qalʼa yoki mustahkamlangan qoʻrgʻon nomidan kelib chiqqan. Shaharning rasmiy irlandcha nomi — Baile na gCros (inglizcha shakli Ballinagross), yaʼni «xoch (yoki chorraha) shahri».[2] Shu bilan birga, shaharga nisbatan Cionn Toirc (inglizcha shakli «Kinturk») nomi ham qoʻllangan. Uning maʼnosi — «boar (toʻngʻiz) boshi».[2] Kinturk Demesne nomli townland Castlepollardning janubiy qismini egallaydi.

Tarixi

16—17-asrlar

Devonshir grafligidan chiqqan ingliz armiyasi kapitani Nikolas Pollard Irlandiyaga 1597-yilda, Toʻqqiz yillik urush paytida kelgan. U Esseks grafi qoʻmondonligida gel irlandlar kuchlariga qarshi jang qilgan. Yurishdan soʻng kapitan Pollard Meyn atrofidagi yerlarga joylashtirilgan. Koʻllar orasidagi vodiy — Cionn Torc (Kinturk) keksaygan qirolicha Yelizaveta I tomonidan kapitan Pollardga «in capite» huquqi bilan inʼom qilingan. U Ratyaungda kichik qalʼa qurdirib, uni Castle Pollard deb atagan.

Nikolasning toʻngʻich oʻgʻli Volter Pollard roskommonlik Ismey Nyudjentga uylandi. Fuqarolar urushi va Kromvel musodaralaridan keyingi tiklanish davrida u qoʻrgʻon yerlarini qaytadan qoʻlga kiritdi. Bu inʼom qirol Karl II ning nizomi bilan berilib, Irlandiya parlamenti uni tasdiqladi. Bundan tashqari, unga haftalik bozor va yiliga toʻrt marta yarmarka oʻtkazish uchun ruxsatnoma berildi. Vilyam va Meri farmoni bilan Pollardlar oilasining qoʻrgʻon egaligi yana bir bor tasdiqlandi. Uch qirollik urushi davrida taʼminot komissari boʻlib xizmat qilgan Pollard Irlandiya parlamentida oʻtirgan. 1692-yilda esa u graflikning oliy sherifi etib tayinlandi. Oila qarorgoh va mulkni asta-sekin obod qildi. Ular yondosh xoʻjalik binolarini qaytadan qurib, Castlepollard qishlogʻini rivojlantirdi. Pollardlar Ledihilldagi Dillonlar, Peykenxemlar, Dattonlar, Tyuitlar va boshqa yer egasi zodagon oilalar bilan quda-anda boʻlishdi. Nikolas Pollardning avlodlari Kinturkda 20-asr boshlarigacha yashadi.

Kaslpollard qirgʻini, 1831-yil

1831-yil 23-mayda Qirollik Irlandiya konstebllari harbiylashtirilgan kuchlari aʼzolari Kaslpollard yarmarkasidagi janjaldan soʻng bir kishini hibsga oldilar. Bu kuchlarni Britaniya Irlandiyada tartib saqlash uchun tuzgan edi.[3] Olomon ularni oʻrab oldi va u kishini qoʻyib yuborishga majbur qildi. Oʻsha kuni taxminan soat 17:00 da shu kuchlarning aʼzolari qaytib keldilar, bu safar ular miltiq bilan qurollangan edi.[3] Aytishlaricha, olomon konstebllar ustidan kula boshlagan. Javoban ular saf tortib, oʻq uzdilar.[3] Otishma tugaganida 13 kishi halok boʻlgan, koʻplab odamlar esa yarador boʻlgan edi.[3] Halok boʻlganlarning ismlari quyidagicha: Patrik Dignam, Meri Kirnan, Jon Slevin, Patrik Makkormak, Brayan Mahon, Tomas Kirnan, Patrik Makdermott, Patrik Makdona, Meri Neyll, Jeyms Feygan, Patrik Kigan, Patrik Ledvich va Peggi Liri. 19 nafar politsiyachi Mullingar qamoqxonasiga joʻnatildi, biroq 1831-yil iyulda Mullingarda boʻlib oʻtgan sud majlisida ularning barchasi hukmsiz ozod qilindi.[3]

Bu voqea Oʻndan bir soligʻi urushi (1831–1836) davrida yigʻim buyruqlarining majburan amalga oshirilishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Shu davrda vaqti-vaqti bilan toʻqnashuvlar avj oldi, ayniqsa Kilkenni, Veksford va Korkda. Politsiya mahalliy yarmarka maydonlariga kirib, soliq toʻlanmagani uchun qoramollarni musodara qilish haqidagi buyruqlarni bajarardi. Nihoyat, 1836-yilda musodara buyruqlari bekor qilinib, tartib tiklandi. Keyinchalik Oʻndan bir soligʻi toʻgʻrisidagi qonun qayta koʻrib chiqilib, yigʻim yengillashtirildi. 1869-yilda Gladston hukumati Irlandiya cherkovini davlat cherkovi maqomidan mahrum etdi va oʻndan bir soligʻi bekor qilindi.

Meʼmoriy meros

Kaslpollardning dastlabki qishloq tarhi asosan 19-asrga oid boʻlib,[4] u bugungi kunda ham saqlangan. Endilikda markazda uchburchak shaklidagi yashil maydon obodonlashtirilgan. Maydonni Gruzin davriga oid binolar oʻrab turadi. Maydondagi haykal esa mahalliy Lir farzandlari afsonasidan bir lavhani aks ettiradi. Yodgorlik lavhasida bu afsona bir necha tilda bayon etilgan. Afsona voqealari Derravara koʻlida kechadi. Atrofdagi baland yerlarda bir nechta halqasimon qalʼa bor. Ikki qadimiy qalʼa arxeologik jihatdan qiziqish uygʻotadi. Randun yaqin atrofdagi Ranaganda, Lin koʻlidan janubi-gʻarbda joylashgan, Turgezius oroli esa Lin koʻlida joylashgan. Turgezius viking sarkardasi boʻlib, dengiz safarlaridan dam olish chogʻida bu yerda mahalliy sevgilisi bilan yashagan. U Daniya hukmronligidagi Dublin (Dyflin) va Klonmaknoyz yaqinidagi Shannon viking portida hukmronlik qilgan.

Ikki cherkov mahalliy Rim-katolik va Irlandiya cherkovi (Church of Ireland) xristian jamoalariga xizmat qiladi. Jorj davriga oid Pollardlar qarorgohi — Kinturk House hozir Avliyo Pyotr markazi (St. Peter's Centre) sifatida faoliyat yuritadi. Uni 1935-yilda Muqaddas Yurak opa-singillari (Sacred Heart Sisters) oiladan sotib oldi. Ular binoga ibodatxona qanotini qoʻshdi. Taxminan 1935-yilda T. J. Cullen (1879–1947) loyihasi asosida kasalxona qurildi. U «Irlandiya Erkin davlatining dastlabki oʻn yilliklarida boshlangan keng koʻlamli kasalxona qurilishi dasturi»[5] tarkibiga kirgan. Dasturni Irish Hospitals' Sweepstake moliyalashtirgan. Opa-singillar u yerda koʻp yillar davomida Mother and Baby home muassasasini yuritdi. 1971-yilda mulkni Midlands sogʻliqni saqlash boshqarmasi (Midlands Health Board) sotib oldi.[6]

Castlepollardning XIX asrga oid Bozor uyi 1926-yilda qayta qurilgan

XIX asr boshlarida qishloqning asosiy qismida va Pollardlar oilasi mulklarida qayta qurish ishlari boshlandi. Kinturk Demesne qarorgohi va unga tutash binolar oʻsha davrning Jorj uslubida qaytadan qurildi. Ayrim umumiy yerlar toʻsib olindi. Maydonda Irlandiya cherkovining yangi binosi, shuningdek, Bozor uyi barpo etildi[7] Yashil maydonning gʻarbiy tomonida joylashgan bu bino qishloqning eng yirik jamoat binosi va diqqatga sazovor joyi edi. Choraklik Kichik ishlar sudi (Court of Petty Sessions) shu yerda yigʻilar edi.

Mustaqillik urushi yillarida Irish Republican Army (IRA) Mullingar yoʻlidagi Royal Irish Constabulary (RIC) kazarmasini yoqib yubordi. Shundan soʻng RIC sud binosiga koʻchib oʻtdi. 1921-yilda IRA butun Irlandiya boʻylab hukumat idoralariga qarshi yongʻinlar toʻlqinini boshladi. Bu Buyuk Britaniya fuqarolik xizmatini mamlakatni kundalik boshqarishda falaj qilishga qaratilgan uyushgan harakat edi. Bozor uyiga ham oʻt qoʻyildi. IRA sudga ketayotgan ikki nafar amaldagi magistratesni oʻgʻirlab ketdi. Xabarlarga koʻra, ularni mahalliy hududda, Moal tepaligidagi mol ogʻilxonasida garovda ushlab turishdi. Qirq sakkiz soatdan soʻng ular sogʻ-omon ozod qilindi, qishloq esa qasos choralaridan xoli qoldi. Bozor uyi 1926-yilda qayta qurildi va maʼlum davrlarda oʻt oʻchirish shoxobchasi hamda kutubxona sifatida xizmat qildi.[8]

Keyinchalik shahar qiyofasiga bir nechta turar-joy massivi, Uestmit grafligi kengashining hududiy boshqarmasi[9] va Castlepollard jamoat kollejining yangi maktab binosi (2004) qoʻshildi.[10] Ularning ikkalasi ham Mallingar yoʻlida joylashgan. 2002 va 2022-yilgi aholini roʻyxatga olish oraligʻidagi 20 yil ichida Castlepollard aholisi 50 foizdan ortiq koʻpaydi: 895 nafardan 1 349 nafarga yetdi.[11] 2022-yilgi roʻyxat maʼlumotlariga koʻra, uylarning taxminan 30 foizi (526 xonadondan 158 tasi) 2001–2010-yillarda qurilgan.[1]

Transport

Ilgari Bus Éireann kompaniyasining 111-marshruti (Cavandan Trim orqali Dublinga) Castlepollarddan oʻtar edi,[12][13] biroq hozir bu marshrut shaharga qatnamaydi.[manba kerak] 2024-yil noyabr holatiga koʻra, 111a marshruti (Cavandan Granard orqali Delvinga) Castlepollardda toʻxtardi.[14] 447-marshrut esa faqat payshanba kunlari Crookedwood orqali Mullingarga qatnaydi.[15][16] Eng yaqin temir yoʻl xizmati Mullingar railway stationda boʻlib, u taxminan 22 km narida joylashgan.

Economy

Qolipda tayyorlanadigan detallar ishlab chiqaruvchi Mergon International korxonasi hududdagi asosiy korxonalardan biridir.[manba kerak] Castlepollardda bir qancha savdo shoxobchalari mavjud boʻlib, ular Uestmit grafligining shimoliy qismidagi atrof hududlarga xizmat koʻrsatadi.[17] Ular orasida yoqilgʻi quyish shoxobchalari, bitta bank, pochta boʻlimi, kengash binolari, boshlangʻich va oʻrta maktablar, bir nechta oziq-ovqat va gazeta doʻkonlari, sartaroshxonalar, goʻzallik salonlari, gazlama doʻkonlari, mebel doʻkonlari, dorixonalar hamda xoʻjalik mollari doʻkoni bor.[manba kerak] Bundan tashqari, Castlepollardda bir necha pab faoliyat yuritadi.

Sport

Hurling hududdagi eng ommabop sport turi hisoblanadi. Mahalliy Gaelic Athletic Association (GAA) klubi — Castlepollard hörling klubi Westmeath Senior Hurling Championshipda 14 marta gʻalaba qozongan.[18] Klubning «asosiy raqiblari» boʻlgan Lough Lene Gaels GAA esa qoʻshni Collinstownda joylashgan.[19]

Boshqa mahalliy GAA klublari qatoriga Ballycomoyle (5 km (3 mi) narida) va Castletown Finea Coole Whitehall (CFCW) (13 km (8 mi) narida) kiradi. Birinchisi gael futboli boʻyicha Junior chempionatida, ikkinchisi Intermediate chempionatida oʻynaydi.[manba kerak]

2004-yilda tashkil etilgan Castlepollard Celtic futbol klubi association football (futbol) boʻyicha faoliyat yuritadi. Klub oʻgʻil va qizlar uchun U7 dan U16 gacha boʻlgan yosh toifalarida jamoalar tayyorlaydi.[manba kerak] 2013-yilda klub Combined Counties Football League musobaqasida katta yoshlilar jamoasi bilan ishtirok etdi.[manba kerak]

Tullynally qalʼasi

Tullynally qalʼasining bosh kirish qismi, Castlepollard.

Castlepollarddan ikki kilometr gʻarbda, Granard yoʻlida (Pakenham Hall koʻchasi) Tullynally qalʼasi joylashgan. U Pakenhamlar oilasining, keyinchalik esa Longford graflarıning qarorgohi boʻlgan. Qalʼa Pakenham Hall nomi bilan ham mashhur. Dastlabki 17-asrga oid mustahkamlangan uy (taxminan 1655-yil) 1730-yillarda avval Gruziya uslubidagi saroyga aylantirilgan. Soʻngra uni yirik neogotika qalʼasi koʻrinishida qayta qurishgan.[20] 19-asrning boshi va oʻrtalarida qalʼa ustida bir necha mashhur meʼmorlar ishlagan. Ular orasida Frensis Jonston, Jeyms Shil va ser Richard Morrison bor edi.[20]

Qalʼa hududida boshqa bir qancha inshootlar ham joylashgan. Ulardan biri Granard yoʻliga, Castlepollard tomonga qaragan darvozaxonadir. Ikki qavatli, ohaktoshdan qurilgan bu binoni tax. 1820 Shil loyihalagan. U Frensis Jonstonning sobiq shogirdi boʻlib, oʻsha paytda bosh binoni taʼmirlash bilan band edi. Binoning asosiy qismi markazida Tyudor gotikasiga xos ravoqli arava darvozasi bor. Bosh peshtoqning (sharq tomon) shimoliy chetiga esa koʻpburchak rejali, uch qavatli va bir oʻqli minora ulangan. Bularning barchasi «Castlepollarddan gʻarbga olib chiquvchi asosiy yoʻldagi koʻrkam manzarani hosil qiladi hamda Tullynally qalʼasi tomon boruvchi uzun, ikki chetiga daraxt ekilgan xiyobonning boshlanishini bildiradi».[21] Hozirda bino xususiy turar joy sifatida ishlatiladi.

Bogʻlar ham qalʼa kabi keng maydonni — deyarli 12 ga (29 1⁄2 akr) egallaydi. Qalʼa atrofidagi zinapoyasimon maysazorlar 18-asrga oid bogʻ manzarasiga qaraydi. Yonidagi oʻrmon bogʻlari va devor bilan oʻralgan bogʻlar asosan 19-asrning boshiga oid. Ularda yaqin atrofdagi Derravaragh koʻlidan olib kelingan yemirilgan ohaktoshdan yasalgan grotto va ikkita bezak koʻli bor. Devor bilan oʻralgan bogʻlarda gulzorlar hamda 200 yillik irland qaragʻaylari xiyoboni joylashgan.[22] Bogʻlar bahor va yoz faslida tashrifchilar uchun ochiq.[23]

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Census Interactive Map - Towns: Castlepollard - Population Snapshot“. visual.cso.ie. Central Statistics Office. Qaraldi: 2025-yil 3-sentyabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Baile na gCros/Castlepollard“. Logainm.ie. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 „Castlepollard - General History“. castlepollard.ie. 2018-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  4. ↑ „Castlepollard“. westmeathcoco.ie. Westmeath County Council. — „Castlepollard is an attractively laid out village in North Westmeath which largely dates from the early to mid nineteenth century. It takes its name from the descendants of one Captain Nicholas Pollard who was granted lands at Mayne in the seventeenth century. Castlepollard is [..] built around a square with a village green at its centre.“. Qaraldi: 2020-yil 31-oktyabr.
  5. ↑ „St. Peter's Centre, Dublin Road, Castlepollard, County Westmeath“. buildingsofireland.ie. National Inventory of Architectural Heritage. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  6. ↑ „Kinturk House, Dublin Road, Castlepollard, County Westmeath“. www.buildingsofireland.ie. National Inventory of Architectural Heritage. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  7. ↑ „The Market House, The Square, Castlepollard, County Westmeath“. buildingsofireland.ie. National Inventory of Architectural Heritage. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  8. ↑ „Market House“. castlepollard.ie. Castlepollard Local Development Group. Qaraldi: 2025-yil 3-sentyabr.
  9. ↑ „Area Offices“. westmeathcoco.ie. Westmeath County Council. 2009-yil 26-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ „Castlepollard Community College Castlepollard Westmeath“. castlepollardcc.ie. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  11. ↑ „Castlepollard (Ireland) Census Town“. citypopulation.de. Qaraldi: 2025-yil 3-sentyabr.
  12. ↑ „Route 111 Timetable“. buseireann.ie. 2013-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 26-aprel.
  13. ↑ „Bus Éireann | Route 111 | Dublin to Athboy via Trim“ (en). www.buseireann.ie. Qaraldi: 2024-yil 8-noyabr.
  14. ↑ „Bus Éireann - Route 111a“. buseireann.ie. Qaraldi: 2024-yil 8-noyabr.
  15. ↑ „Route 447 Timetable“. buseireann.ie. 2012-yil 25-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 18-may.
  16. ↑ „Bus Éireann | Route 447 | Finea to Mullingar via Castlepollard“ (en). www.buseireann.ie. Qaraldi: 2024-yil 8-noyabr.
  17. ↑ Westmeath County Development Plan 2021-2027 (Report). Westmeath County Council. p. 42. https://www.westmeathcoco.ie/en/media/Volume%201%20Written%20Statement.pdf. Qaraldi: 3 September 2025. "Castlepollard is the largest town in the northern part of the County and is an important economic driver for the areas that are comparatively remote from the main population centres of the region [..] Castlepollard's retail floorspace increased by 83% [..with the..] opening of the Tesco Express anchored Manor Village scheme" 
  18. ↑ „Magic 14th for 'Pollard“. hoganstand.com (2006-yil 28-fevral). Qaraldi: 2025-yil 3-sentyabr.
  19. ↑ „'Big three' favourites yet again“. westmeathindependent.ie (2003-yil 30-iyun). — „Near-neighbours and arch-rivals, Lough Lene Gaels and Castlepollard, [were] last crowned champions in 2002 and 2005 respectively“. Qaraldi: 2025-yil 3-sentyabr.
  20. ↑ 20,0 20,1 „Tullynally Castle, County Westmeath“. buildingsofireland.ie. National Inventory of Architectural Heritage. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  21. ↑ „Tullynally Castle, Pakenhamhall Road, Castlepollard, County Westmeath“. buildingsofireland.ie. National Inventory of Architectural Heritage. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  22. ↑ „Pakenham Hall, Fore, Mayne, Pakenhamhall or Tullynally“. buildingsofireland.ie. National Inventory of Architectural Heritage. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  23. ↑ „Tullynally Castle“. tullynallycastle.com. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.

Tashqi havolalar

Andoza:County Westmeath

Manba

Ushbu maqola Vikipediyaning en.wikipedia.org ulanishidan avtomatik tarjima orqali olingan (CC BY-SA 4.0). 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Castlepollard&oldid=78119" dan olindi