Canım Hoca Mehmed

Canim Hoja Mehmed posho (Yevropa mamlakatlari manbalarida Canum Hoja nomi bilan ham tanilgan) – XVIII asrda yashagan, asl kelib chiqishi yunonlardan boʻlgan Usmoniylar admirali, 3 marotaba Kapudan posho (yaʼni Usmoniylar flotining bosh admirali) lavozimida xizmat qilgan.

Mehmed posho asli janubiy Gretsiyadagi Peloponnes yarim orolining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan qal’a shahar Koronidan chiqqan yunon millatiga mansub musulmon boʻlgan. Canim Hoja Mehmed Moreya urushi (1684–1699) paytida venetsiyaliklar tomonidan asirga olingan va ularning flotida 7 yil davomida galerada qul boʻlgan. Keyinchalik u 100 oltin dukat evaziga ozod etilgan^[1].

Canım Hoca Mehmed birinchi marta Kapudan posho lavozimiga 1714-yil dekabrda Usmoniylar–Venetsiya urushi (1714–18) boshlanganda tayinlangan. U bu urushda Tinos orolini egallagan^[1], shuningdek, Moreyaning Usmoniylar tomonidan qayta zabt etilishi vaqtida venetsiyalik asirlarga nisbatan insonparvar munosabati bilan ajralib turgan. Bu esa bosh vazir Silohdor Damat Ali poshoning shafqatsiz xatti-harakatlaridan keskin farq qilgan^[2].

1716-yil 8-iyuldagi jangda u Korfu qamali (1716) paytida Usmoniylar flotiga boshchilik qilgan, biroq bu urinish muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Korfu Ioni orollarining bosh oroli boʻlib, u oʻsha paytda[Venetsiya hukmronligi ostidagi Ioni orollari tarkibida edi^[3].

Canım Hoca Mehmed 1717-yil fevralda lavozimidan ozod etilgan, biroq 1730-yilda qisqa muddatga yana bu lavozimga qaytgan va 1732-yilda uchinchi marotaba Kapudan posho etib tayinlangan. U bu lavozimda 1736-yilgacha xizmat qilgan^[1].

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Setton (1991), p. 428
↑ Setton (1991), pp. 431–432
↑ Setton (1991), pp. 441–442

Adabiyotlar

Setton, Kenneth Meyer. Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century, Philadelphia, Mass., 1991. ISBN 0-87169-192-2.

[Setton428-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 Setton (1991), p. 428

[2] Setton (1991), pp. 431–432

[3] Setton (1991), pp. 441–442

[1]

[2]

[3]