Buyuklar haqida 10 ta dalil

„Buyuklar haqida 100 ta dalil“ — Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti hamkorligida 2026-yilda nashr etilgan ilmiy-ommabop kitob[cite: 1]. Kitob yoshlar va keng kitobxonlar ommasiga moʻljallangan boʻlib, Oʻzbekiston tarixida oʻchmas iz qoldirgan 10 nafar buyuk mutafakkir va sarkardalar hayotiga oid 10 tadan eng muhim tarixiy faktlarni (jami 100 ta dalil) oʻz ichiga oladi[cite: 1].

Tarixi va loyiha maqsadi

Ushbu kitobcha „10 ta dalil“ loyihasi doirasida tayyorlangan[cite: 1]. Loyiha yoshlarni tarixiy tafakkur bilan qurollantirish, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash hamda milliy qadriyatlarga eʼtiborni qaratish maqsadida amalga oshirilgan[cite: 1].

Loyiha yoshlar orasida ommalashishi uchun tarixiy shaxslarning tasvirlari sunʼiy intellekt yordamida yaratilgan va kitobga maxsus QR kodlar orqali ushbu vizual materiallarni koʻrish imkoniyati qoʻshilgan[cite: 1]. Ijtimoiy tarmoqlar orqali ushbu kontentlar 3 milliongacha koʻrilgan[cite: 1].

Kitob tarkibi

Kitobda jahonga mashhur quyidagi 10 nafar tarixiy shaxs haqida dalillar keltirilgan:

1. Muhammad Xorazmiy (783–850) — Algoritm kashfiyotchisi va oʻnli sanoq tizimini ommalashtirgan buyuk olim[cite: 1].
2. Ahmad Fargʻoniy (797–865) — Nil daryosi suv sathini oʻlchaydigan nilometr inshootini yaratgan, Yevropada Alfraganus nomi bilan tanilgan astronom[cite: 1].
3. Abu Rayhon Beruniy (973–1048) — Amerika qitʼasi mavjudligini ming yil avval bashorat qilgan va diametri 5 metrdan kattaroq boʻlgan globus yasagan alloma[cite: 1].
4. Abu Ali ibn Sino (980–1037) — „Tib qonunlari“ asari muallifi, Yevropada Avitsenna nomi bilan mashhur tabib va faylasuf[cite: 1].
5. Najmiddin Kubro (1145–1221) — Kubroviya tariqati asoschisi, moʻgʻullar bosqinchiligiga qarshi mardona jang qilib halok boʻlgan vatanparvarlik timsoli[cite: 1].
6. Bahouddin Naqshband (1318–1389) — „Dil ba yor, dast ba kor“ shiorini ilgari surgan Naqshbandiya tariqati asoschisi[cite: 1].
7. Amir Temur (1336–1405) — Markazlashgan davlat tuzgan yirik sarkarda, Ikkinchi Uygʻonish davri — Temuriylar davrining poydevorini qoʻygan sohibqiron[cite: 1].
8. Mirzo Ulugʻbek (1394–1449) — „Ziji jadidi Koʻragoniy“ asarini yaratgan, Samarqandda rasadxona va madrasalar barpo etgan davlat arbobi[cite: 1].
9. Alisher Navoiy (1441–1501) — „Xamsa“ asari muallifi, oʻzbek adabiy tilining asoschisi va yirik davlat arbobi[cite: 1].
10. Zahiriddin Muhammad Bobur (1483–1530) — Boburiylar saltanati asoschisi, „Boburnoma“ asari muallifi, shoh va shoir[cite: 1].

Ijodiy guruh

• Gʻoya muallifi: Otabek Hasanov (Siyosiy fanlar doktori)[cite: 1]
• Ilmiy maslahatchi: Akademik Azamat Ziyo[cite: 1]
• Loyiha rahbari: Sitora Barliboyeva (Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori)[cite: 1]
• Masʼul muharrir: Shuhrat Hayitov (Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori)[cite: 1]
• Ilmiy ekspertlar: Faxriddin Ibragimov, Botirjon Abdullayev, Erkin Mirkomilov[cite: 1]
• Sunʼiy intellekt mutaxassisi: Davlatshoh Hamroqulov[cite: 1]

Nashr maʼlumotlari

Kitob 2026-yilda Toshkent shahrida „Maʼnaviyat“ nashriyoti tomonidan 70 000 nusxada chop etilgan[cite: 1]. Litsenziya raqami: AI №189[cite: 1]. UOʻK: 929:001(575.1)(092)[cite: 1]. KBK: 63.2(550')[cite: 1]. ISBN raqami: 978-9943-04-519-4[cite: 1].