Bukayr ibn Mahan
Abu Hashim Bukayr ibn Mahan (744-yilda vafot etgan) Hoshimiyya harakati va targʻibotining yetakchi rahbarlaridan biri. Bu harakat Umaviy xalifaligini agʻdarishga qaratilgan edi. Uning ushbu harakatdagi aniq roli, shuningdek, harakatning kelib chiqishi va maqsadlari ilmiy bahs-munozaralarning asosiy mavzusi boʻlib keladi.
Kelib chiqishi va ilk hayoti
Bukayr arab emas, balki eronlik kelib chiqishga mansub edi[1]. Ehtimol, u Sijistondan boʻlgan[2], ammo ayrim rivoyatlarda uning tugʻilgan joyi Xurosondagi Marv shahri yaqinidagi Hurmuzfarrah qishlogʻi sifatida koʻrsatiladi[1][3]. Tarixchi Patricia Kronening taʼkidlashicha, Hoshimiyya harakatining yana bir yetakchi arbobi boʻlmish Isa ibn Mahan ehtimol Bukayrning ukasi boʻlgan[1].
Bukayrning otasi va undan keyin oʻzi ham Banu Musliya qabilasining mavlosi (homiylik ostidagi mijozlari) boʻlgan; bu qabila janubiy arab qabilalar guruhi – Yamanga mansub edi[1]. Bukayr dastlab oʻz xizmat faoliyatini Umaviy xalifaligiga xizmat qilishdan boshlagan; avvaliga u Yazid ibn al-Muhallab qoʻmondonligi ostida Xuroson va Goʻrgondagi yurishlarda jang qilgan[1]. Keyin u 721–723-yillarda Xuroson noibi boʻlgan Saʼid ibn Amr al-Harashiyga, soʻngra Sind noibi al-Junayd ibn Abd ar-Rahmonga kotib va tarjimon sifatida xizmat qilgan[1]. Sindda turganida, uning ukasi Yazid vafot etgani va unga katta meros qoldirgani haqida xabar keladi; bu xabarni eshitgach, Bukayr oʻz lavozimini tark etib, Kufaga ketadi[1].
Hoshimiyyadagi faoliyati
Kufa dastlabki shia kayfiyati hukmron boʻlgan markazlardan biri edi[1], va u aynan shu yerda oʻzini Hoshimiyya harakati maqsadlariga bagʻishlashga qaror qildi[4].
Adabiyotlar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Agha 2011.
- ↑ Sourdel 1960, s. 1292.
- ↑ Blankinship 1989, s. 2 (note 8).
- ↑ Blankinship 1989, ss. 2–3.
Manbalar
- Agha, Saleh Said (2011). "Bukayr b. Māhān". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_23724. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_23724.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXV: The End of Expansion: The Caliphate of Hishām, A.D. 724–738/A.H. 105–120, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-569-9.
- Sharon, Moshe. Black Banners from the East. The Establishment of the ʿAbbāsid State – Incubation of a Revolt. Jerusalem: The Magnes Press, 1983. ISBN 965-223-501-6.
- Sourdel, Dominique (1960). "Bukayr b. Māhān". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1292–1293 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_1506. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Bukayr+b.+M%C4%81h%C4%81n&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.