Buda qamali
| Buda qamali | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Vengriyadagi kichik jangning bir qismi Gabsburg–Usmoniylar urushi (1529–1533) | |||||||
| |||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||
| * Ferdinan I | * Sulaymon I | ||||||
Buda qamali Usmoniylar imperiyasi tomonidan olib borilgan harbiy operatsiya boʻlib, uning maqsadi Buda shahrini egallab, unga John Zápolyani hukmdor sifatida tayinlash edi.
Ferdinand I 1527-yil sentyabr oyida Jon Zápolyani magʻlub etishga muvaffaq boʻldi va noyabr oyida taxtga oʻtirdi. Zápolya Vengriya taxtiga daʼvosidan voz kechmadi va shu sababli sulton Sulaymonga uning huquqlarini tan olishini soʻrab murojaat qildi, buning evaziga esa soliq toʻlashni vaʼda qildi[1]. Sulaymon fevral oyida Zápolyani vassali sifatida qabul qildi va 1529-yil may oyida Sulaymonning shaxsan oʻzi yurish boshladi.
26-27-avgust kunlari Sulaymon Buda atrofini oʻrab oldi va qal’ani qamal qilishni boshladi. 5–7-sentyabr kunlari Usmoniylar artilleriyasi tomonidan amalga oshirilgan kuchli toʻp va oʻq-dori zarbalari natijasida devorlar vayron qilindi[2]. Usmoniylarning harbiy tayyorgarligi, uzluksiz hujumlari hamda artilleriya zarbalari sabab boʻlgan jismoniy va ruhiy bosim oʻz samarasini berdi. Nemis yollanma askarlari taslim boʻlib, qal’ani 8-sentyabr kuni Usmoniylarga topshirdi[2]. Jon Zápolya Sulaymonning vasalli sifatida Buda hokimi etib tayinlandi.
Ferdinand magʻlub boʻlgach, uning tarafdorlari shaharni xavfsiz tark etishlari vaʼda qilingan boʻlsa-da, Usmoniylar qoʻshinlari ularni shahar devorlari tashqarisida qirib tashlashdi. Ushbu gʻalabadan soʻng sulton Sulaymon boshchiligidagi Usmoniylar armiyasi Vena shahriga yurish qilib, shaharni qamal qildi.
Manbalar
- ↑ Bonney, Richard. "Suleiman I („the Magnificent“)(1494–1566)." The Encyclopedia of War (2011)
- ↑ 2,0 2,1 Veszprémy, László. „Buda: From a Royal Palace to an Assaulted Border Castle, 1490–1541.“ In Medieval Buda in Context, pp. 495-512. Brill, 2016