Bob al-Jabiya
Bob al-Jabiya (arabcha: بَابُ الْجَابِيَّةِ; Suv havzasi darvozasi) Suriya maʼmuriy markazi Damashq shahrining yetti qadimiy darvozalaridan biri. Rim imperiyasi davrida darvoza Mars sharafiga nomlangan[1]. Bob al-Jabiya shahar gʻarbidagi asosiy kirish joyi edi. Darvoza Midhat Posho Souq bozori tomonga ochilgan. Ushbu bozor Toʻgʻri koʻcha deb atalgan qadimgi Rim davriga mansub asosiy sharq-gʻarb yoʻnalishidagi koʻchaning hozirgi koʻz bilan qaraganda gʻarbiy qismi hisoblanadi. Ushbu koʻcha hanuz Bob Sharqiy, yaʼni rimliklar „Quyosh darvozasi“ deb nomlagan sharqiy darvozagacha davom etadi[2]. Darvozaga hozirgi nomi Umaviylar davrida berilgan boʻlib, bu nom Rim imperiyasining ittifoqchilari hisoblangan Gʻassoniylar poytaxti joylashgan Golan tepaliklaridagi Jabiya shahri nomidan kelib chiqqan[3].
Tarixi
Rim davrida mazkur darvozada uchta kirish joyi mavjud boʻlib, markazdan aravalar, ikki chetdan esa piyodalar kirishi mumkin boʻlgan[4]. Darvoza yaqinida bir paytlar Rim Yupiter ibodatxonasi va Buyuk Herod teatri (hozirgi Bayt al-Aqqad) joylashgan edi[5].
Roshidun xalifaligi davrida Damashqni musulmonlar istilo qilgan. Damashq qamali vaqtida, 634-yil 18-sentyabr kuni, musulmon sarkardasi Abu Ubayda ibn Jarroh ushbu darvoza orqali Damashqqa tinchlik bilan kirib kelgan. U Damashqning hozirda Mariamite sobori yaqinidagi Toʻgʻri koʻchaning oʻrtasida, Bob Sharqiy darvozasi orqali shaharga zoʻrlik ishlatib kirgan Xolid ibn Valid qoʻshinlari bilan toʻqnashgan[6]. Musulmonlar hukmronligi davrida darvoza deyarli toʻliq berkitilgan boʻlib, faqatgina kichik joy piyodalar oʻtishi uchun ochiq qoldirilgan. Darvoza Nuriddin Zangi hukmronligi davrida qayta qurilgan boʻlib, sanasi hijriy 567-yil ( milodiy 1171—1172) deb yozib qoʻyilgan. Boshqa yozuvlardan maʼlum boʻlishicha, mazkur inshoot ayyubiy sulton al-Malik al-Muazzam davrida ham, keyinchalik mamluklar hukmronligi davrida hijriy 687-yilda (milodiy 1288/1289) ham qayta taʼmirlangan ekan[4].
Manbalar
- ↑ „Bab Al-Jabieh“. Love Damascus. Qaraldi: 2017-yil 31-oktyabr.
- ↑ Wallace, Richard; Williams, Wynne. The Three Worlds of Paul of Tarsus. Routledge, 1998 — 163-bet. ISBN 0-415-13592-3.
- ↑ Toponymy, Monuments, Historical Geography and Frontier Studies. Dumbarton Oaks, 2002 — 102-bet. ISBN 0-88402-284-6.
- ↑ 4,0 4,1 Joud Allah, Fatima „ar:باب الجابية في دمشق“ (ar). Discover Syria. Qaraldi: 2011-yil 19-fevral.
- ↑ „The Straight Street“. Tullab wa Shabab (2011-yil 3-fevral). 2011-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 19-fevral.
- ↑ Burns, Ross. Damascus: A History. Routledge, 2005 — 99-bet. ISBN 0-415-27105-3.