Bin Yusuf masjidi

Masjid
Bin Yusuf masjidi مسجد ابن يوسف
Mamlakat	Marokash
Shahar	Marokash
Koordinatalar	31°37′54.93″N 7°59′13.78″W
Yoʻnalishi	sunniy
Masjid turi	Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub	Marokash meʼmorchiligi
Asoschi	Yusuf ibn Tashfin
Binokorlik	1819—1820
Asosiy sana: 11-12 asr
Minoralar soni	1 ta
Minoralar soni	1 ta
Minoralar balandligi	taxminan 40 metr (130 ft)
Holati	amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Bin Yusuf masjidi yoki Ibn Yusuf masjidi (arabcha: مسجد ابن يوسف‎‎) Marokashning Madina mahallasida joylashgan masjid boʻlib, u Almoraviy hukmdori Ali ibn Yusuf nomi bilan atalgan. Masjid dastlab XI asr oxiri yoki XII asr boshlarida shahar bosh jome masjidi sifatida barpo etilgan. Asl Almoraviy masjididan deyarli hech narsa saqlanib qolmagan, faqat yaqin atrofdagi Almoraviy qubbasi bundan mustasno. Masjid keyingi davrlarda qayta qurilgan va taʼmirlangan boʻlib, hozirgi bino 1819–1820-yillarda yakunlangan rekonstruksiya davriga taalluqlidir.

Tarixi

1930–1931-yillarda Bin Yusuf masjidi va uning atrofining manzara

Marokashdagi birinchi masjid 1071-yilda, shaharga boshchilik qilish uchun kelganidan koʻp oʻtmay, Almoravid amiri Yusuf ibn Tashfin tomonidan yangi paydo boʻlayotgan shahar uchun markaziy jome masjidi sifatida qurilgan. Bu birinchi masjiddan hech narsa saqlanib qolmagan va uning aniq joylashuvi maʼlum emas. U paxsa usulida qurilgan edi. Tarixiy yilnomalarda qayd etilishicha, Ibn Tashfin shaxsan oʻzi uning qurilishida ishtirok etib, qorishmani oʻz qoʻllari bilan aralashtirgan.

Tavsifi

Masjid, janubi-sharq tomondan koʻrinishi

Masjid kvadrat reja asosida boʻlib, har bir tomoni 64 metr (210 ft) ni tashkil etadi. Unda katta ichki hovli (sahn) mavjud boʻlib, u 40 by 30 metr (131 by 98 ft) oʻlchamga ega, markazida favvora joylashgan va shimol, janub hamda gʻarb tomonlarida ayvonlar bilan oʻralgan. Sharq tomonida esa asosiy gipostil ibodat zali joylashgan boʻlib, u ikki qator ravoqlar bilan shimol–janub yoʻnalishida boʻylama joylashgan uchta koʻndalang yoʻlakka boʻlingan; bu ravoqlar eng chekkadagi sharqiy qibla devori (ibodat yoʻnalishi tomondagi devor)ga parallel. Masjidning mehrobi (qiblani anglatuvchi sharqiy devordagi oʻyma) odatdagidek ot taqasisimon ravoqdan iborat boʻlib, kichik bir tokchaga ochiladi, ravoq atrofidagi devor yuzalari esa oʻyib ishlangan shtukko bilan qoplangan boʻlib, unda geometrik, arabesk va epigrafik bezaklar mujassam. Masjiddagi boshqa diqqatga sazovor bezaklar bu — odatdagi qiyalik shaklidagi, rigellar bilan mustahkamlangan yogʻoch shiftlar boʻlib, ular rang-barang boʻyalgan geometrik va arabesk naqshlar bilan bezatilgan.

Yana qarang

• Marokashda Islom
• Marokashdagi masjidlar roʻyxati

Adabiyotlar

• Bennison, Amira K.. The Almoravid and Almohad Empires (en). Edinburgh University Press, 2016. ISBN 9780748646821. 
• Bloom, Jonathan M.. Architecture of the Islamic West: North Africa and the Iberian Peninsula, 700-1800. Yale University Press, 2020. ISBN 9780300218701. 
• Bloom, J. M. and S. S. Blair editors, 2009, The Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture. Oxford: Oxford University Press. pp.465-66
• Bloom, Jonathan; Toufiq, Ahmed; Carboni, Stefano; Soultanian, Jack; Wilmering, Antoine M.. The Minbar from the Kutubiyya Mosque. The Metropolitan Museum of Art, New York; Ediciones El Viso, S.A., Madrid; Ministère des Affaires Culturelles, Royaume du Maroc, 1998. 
• Cenival, Pierre de „Marrakesh“, . Historic Cities of the Islamic World (en). Brill, 2007 — 331-bet. ISBN 978-90-04-15388-2. 
• Deverdun, Gaston. Marrakech: Des origines à 1912 (fr). Rabat: Éditions Techniques Nord-Africaines, 1959. 
• Julien, Charles-André. (1931) Histoire de l’Afrique du Nord, vol. 2 — De la conquête arabe à 1830, 1961 edition, Paris: Payot
• Lamzah, Assia (2008) „The Impact of the French Protectorate on Cultural Heritage Management in Morocco: The Case of Marrakesh“, Ph. D dissertation, Urbana: University of Illinois. online
• Messier, Ronald A.. The Almoravids and the Meanings of Jihad (en). Praeger, 2010. ISBN 978-0-313-38589-6. 
• Pâques, Viviana, Les fêtes du Mwulud dans la région de Marrakech, 1971 [1]
• Salmon, Xavier. Marrakech: Splendeurs saadiennes: 1550-1650. Paris: LienArt, 2016. ISBN 9782359061826. 
• Salmon, Xavier. Maroc Almoravide et Almohade: Architecture et décors au temps des conquérants, 1055-1269. Paris: LienArt, 2018. 
• Van Hulle, Jean-Claude (1994) Bienvenue à Marrakech. Paris: ACR.
• Wilbaux, Quentin. La médina de Marrakech: Formation des espaces urbains d'une ancienne capitale du Maroc. Paris: L'Harmattan, 2001. ISBN 2747523888. 

Havolalar

Vikiomborda „Bin Yusuf masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.