Bhopal jangi
| Bhopal jangi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
| Raqiblar | |||||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||||
| Yor Muhammad Xon Bahodir Osaf Jah I Saadat Ali Xon I Sulton Muhammad Xon Bahodir | |||||||||
| Kuchlar | |||||||||
| 80 000[1] | 70 000 ta 120 to‘p bilan, fillar korpusi tomonidan tortiladigan, 3 000 tuyali Zambarak artilleriyasi[2][3] | ||||||||
| Yoʻqotishlar | |||||||||
| Noma’lum | Noma’lum | ||||||||
Bhopal jangi 1737-yil 24-dekabrda Maratxa imperiyasi va Nizom hamda bir necha Boburiylar sarkardalarining birlashgan qo‘shini o‘rtasida Bhopal shahrida bo‘lib o‘tgan.
Tarixi
Avrangzeb vafotidan so‘ng Boburiylar imperiyasi zaiflashishda davom etdi. Bundan foydalangan maratxa peshvosi Bajirao I Malva va Gujarat kabi Boburiylar hududlariga bostirib kirdi. Boburiylar imperatori maratxalarning istilolaridan tashvishga tushdi[4]. 1737-yilda maratxalar Boburiylar imperiyasining shimoliy chegaralariga bostirib kirib, Dehli chekkalarigacha yetib bordilar. Bajirao bu yerda Boburiylar qo‘shinini mag‘lubiyatga uchratdi va Pune tomon qaytib yo‘l oldi[5].
Boburiylar imperatori Nizomdan yordam so‘radi. Nizom maratxalarning ortga qaytish yo‘lini to‘sib, ularga qarshi yurish boshladi. Ikki qo‘shin Bhopal yaqinida to‘qnashdi[6][7].
Jang
Jang 1737-yil dekabr oyida Hindistonning Bhopal shahri yaqinida Maratxa imperiyasi va Haydarobod nizomi boshchiligidagi Boburiylar qo‘shinlari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. Maratxalar qamalda qolgan Boburiylar qo‘shinining suv manbalarini zaharlab, oziq-ovqat va boshqa zarur ta’minot yo‘llarini to‘sib qo‘ydilar. Chimaji 10 000 kishilik qo‘shin bilan har qanday yordamchi kuchlarning yetib kelishiga to‘sqinlik qilish uchun yuborildi. Bajirao esa Nizomga bevosita hujum qilish o‘rniga shaharni qurshab oldi. Dehlidan yordamchi kuchlar yuborilishi rad etilgach, Nizom tinchlik so‘rashga majbur bo‘ldi[8]. Jang maratxalarning g‘alabasi bilan yakunlandi. Bunga, asosan, maratxa peshvasi Bajiraoning tezkor harbiy taktikasi sabab bo‘ldi[7].
Oqibatlari
Keyinchalik, 1738-yil 7-yanvarda Bhopal yaqinidagi Dorahada peshva Bajirao va Jai Singh II o‘rtasida tinchlik shartnomasi imzolandi[9]. Shartnomaga ko‘ra, maratxalarga Malva hududi berildi[7].
Manbalar
- ↑ Advance Study in the History of Modern India (Volume-1: 1707-1803) Pg.26 — "The Peshwa accepted the challenge happily, collected eighty thousand Maratha soldiers and leaving Chimnaji with ten thousand"
- ↑ Dighe, V.G., Peshwa Bajirao & the Maratha Expansion, p.145
- ↑ Advance Study in the History of Modern India (Volume-1: 1707-1803) Pg.26 — "the Nizam was joined by several other Mughal chiefs and at the head of seventy thousand soldiers"
- ↑ „The Marathas and the Nizam“, History – Maratha Period (en). Government of Maharashtra — 190–193-bet.
- ↑ Gupta, Hari Ram. Marathas and Panipat (en). Chandigarh: Panjab University, 1961 — 14–15-bet.
- ↑ Jayapalan, N.. History of India, 2001. ISBN 9788171569281.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 An Advanced History of Modern India
- ↑ Advance Study in the History of Modern India (Volume-1: 1707-1803) Pg.26
- ↑ S.R. Bakshi and O.P. Ralhan. Madhya Pradesh Through the Ages. Sarup & Sons, 2007 — 384-bet. ISBN 978-81-7625-806-7.