Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Bhopal jangi

Koordinatalari: 23°15′N 77°25′E / 23.250°N 77.417°E / 23.250; 77.417
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Bhopal jangi
Sanalar 1737-yil 24-dekabr
Urush yeri Bhopal, Hindiston
23°15′N 77°25′E / 23.250°N 77.417°E / 23.250; 77.417
Natija Maratxa g‘alabasi
Holati Bhopal shartnomasi:
  • Boburiylar Maratxaga 50 lakh rupiy urush xarajatlarini to‘lashga rozi bo‘ldi.
  • Boburiylar Malva (Markaziy Hindiston) hududining katta qismini Maratxalarga berdi.
Raqiblar
Maratxa imperiyasi
Qoʻmondonlar
Bajirao I Yor Muhammad Xon Bahodir
Osaf Jah I
Saadat Ali Xon I
Sulton Muhammad Xon Bahodir
Kuchlar
80 000[1] 70 000 ta 120 to‘p bilan, fillar korpusi tomonidan tortiladigan, 3 000 tuyali Zambarak artilleriyasi[2][3]
Yoʻqotishlar
Noma’lum Noma’lum

Bhopal jangi 1737-yil 24-dekabrda Maratxa imperiyasi va Nizom hamda bir necha Boburiylar sarkardalarining birlashgan qo‘shini o‘rtasida Bhopal shahrida bo‘lib o‘tgan.

Tarixi

Avrangzeb vafotidan so‘ng Boburiylar imperiyasi zaiflashishda davom etdi. Bundan foydalangan maratxa peshvosi Bajirao I Malva va Gujarat kabi Boburiylar hududlariga bostirib kirdi. Boburiylar imperatori maratxalarning istilolaridan tashvishga tushdi[4]. 1737-yilda maratxalar Boburiylar imperiyasining shimoliy chegaralariga bostirib kirib, Dehli chekkalarigacha yetib bordilar. Bajirao bu yerda Boburiylar qo‘shinini mag‘lubiyatga uchratdi va Pune tomon qaytib yo‘l oldi[5].

Boburiylar imperatori Nizomdan yordam so‘radi. Nizom maratxalarning ortga qaytish yo‘lini to‘sib, ularga qarshi yurish boshladi. Ikki qo‘shin Bhopal yaqinida to‘qnashdi[6][7].

Jang

Jang 1737-yil dekabr oyida Hindistonning Bhopal shahri yaqinida Maratxa imperiyasi va Haydarobod nizomi boshchiligidagi Boburiylar qo‘shinlari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. Maratxalar qamalda qolgan Boburiylar qo‘shinining suv manbalarini zaharlab, oziq-ovqat va boshqa zarur ta’minot yo‘llarini to‘sib qo‘ydilar. Chimaji 10 000 kishilik qo‘shin bilan har qanday yordamchi kuchlarning yetib kelishiga to‘sqinlik qilish uchun yuborildi. Bajirao esa Nizomga bevosita hujum qilish o‘rniga shaharni qurshab oldi. Dehlidan yordamchi kuchlar yuborilishi rad etilgach, Nizom tinchlik so‘rashga majbur bo‘ldi[8]. Jang maratxalarning g‘alabasi bilan yakunlandi. Bunga, asosan, maratxa peshvasi Bajiraoning tezkor harbiy taktikasi sabab bo‘ldi[7].

Oqibatlari

Keyinchalik, 1738-yil 7-yanvarda Bhopal yaqinidagi Dorahada peshva Bajirao va Jai Singh II o‘rtasida tinchlik shartnomasi imzolandi[9]. Shartnomaga ko‘ra, maratxalarga Malva hududi berildi[7].

Manbalar

  1. ↑ Advance Study in the History of Modern India (Volume-1: 1707-1803) Pg.26 — "The Peshwa accepted the challenge happily, collected eighty thousand Maratha soldiers and leaving Chimnaji with ten thousand"
  2. ↑ Dighe, V.G., Peshwa Bajirao & the Maratha Expansion, p.145
  3. ↑ Advance Study in the History of Modern India (Volume-1: 1707-1803) Pg.26 — "the Nizam was joined by several other Mughal chiefs and at the head of seventy thousand soldiers"
  4. ↑ „The Marathas and the Nizam“, History – Maratha Period (en). Government of Maharashtra — 190–193-bet. 
  5. ↑ Gupta, Hari Ram. Marathas and Panipat (en). Chandigarh: Panjab University, 1961 — 14–15-bet. 
  6. ↑ Jayapalan, N.. History of India, 2001. ISBN 9788171569281. 
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 An Advanced History of Modern India
  8. ↑ Advance Study in the History of Modern India (Volume-1: 1707-1803) Pg.26
  9. ↑ S.R. Bakshi and O.P. Ralhan. Madhya Pradesh Through the Ages. Sarup & Sons, 2007 — 384-bet. ISBN 978-81-7625-806-7.