Kontent qismiga oʻtish

Betty Boʻthroyd

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Baronessa Butroyd
Fayl:Baronessa Butroydning rasmiy portreti (qirqib olingan).jpg
Rasmiy portret, 2018-yil
Birlashgan Qirollik Jamoatlar Palatasi Spikeri
Mansab davri
1992-yil 28 aprel – 23 October 2000[1]|url=https://assets.parliament.
Bosh vazir
Oʻtmishdoshi Bernard Weatherill
Vorisi Michael Martin
Member of the House of Lords
Lord Temporal
Mansab davri
15 January 2001 – 26 February 2023
Life peerage
Mansab davri
24 May 1973 – 23 October 2000
Oʻtmishdoshi Maurice Foley
Vorisi Adrian Bailey
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 8-oktyabr 1929-yil
Dewsbury, West Riding of Yorkshire, England
Vafoti 26-fevral 2023-yil(2023-02-26)
(93 yoshda)
Cambridge, England
Siyosiy partiyasi
Alma mater Kirklees College

Betty Boothroyd, Baroness Boothroyd (OM PC) (8-oktabr 1929 - yil 26-fevral 2023 - yil) 1973-yildan 2000-yilgacha Gʻarbiy Bromwich va Gʻarbi Bromwich Gʻarbiga Parlament a'zosi (MP) sifatida xizmat qilgan britaniyalik siyosatchi. Labour partiyasi a'zosi boʻlib, 1992- yildan 2000-yilgacha Commons palatasining Spikeridir. U ilgari 1987-yildan 1992-yilgacha vitse-spiker boʻlgan[2]. U birinchi va hozircha faqatgina ayol boʻlib, Spiker sifatida xizmat qildi[3]. Boutroyd keyinchalik Lordlar palatasida an'analarga muvofiq, oʻzaro tengdosh sifatida oʻtirdi[4].

Erta hayot

Boutroyd 1929-yilda Yorkshirning Dewsburida Ben Archibald Boutroydan (1886-1948-yillar) va uning ikkinchi rafiqasi Meri (Batterfield tugʻilgan, 1901-1982), ikkalasi ham toʻqimachilik ishchilarining yagona farzandi sifatida tugʻilgan. U kengash maktablarida ta'lim olgan va Dewsbury tijorat va san'at kollejida (hozirgi Kirklees kollejida) oʻqishga kirgan. 1946-yildan 1952-yilgacha u raqschi sifatida ishlagan, Tiller Girls raqs guruhining a'zosi sifatida, London Palladiumi qisqacha paydo boʻlgan[5]. Oyoq infektsiyasi uning raqs karerasini tugatdi va u siyosatga kirdi, bu oʻshanda odatiy emas edi, chunki siyosiy dunyo katta darajada erkaklar tomonidan hukmronlik qilingan va asosan aristokratik edi[6].

1950-yillarning oʻrtalaridan oxirlariga qadar Boutroyd Labour deputatlari Barbara Castle[7] va Geoffrey de Freitas kotibi sifatida ishlagan[8]. 1960-yilda u Kennedi kampaniyasi koʻrish uchun Qoʻshma Shtatlarga sayohat qildi. Keyinchalik u 1960-yildan 1962-yilgacha AQSh Kongresmanisi Silvio Konte qonunchilik yordamchisi sifatida Washingtonda ishlagan. Londonga qaytganida, u har xil yuqori lavozimli ishchi siyosatchilarining, shu jumladan Tashqi ishlar davlat kotibi Xari Uolston kotibi va siyosiy yordamchisi sifatida ishini davom ettirdi[9]. 1965-yilda u Gips Grin bogʻida Hammersmith Borough Councilga saylandi va 1968- yilgacha u yerda qoldi[10][11].

Parlament a'zosi

Boutroyd Labour partiyasi uchun uchrashgan, u bir nechta oʻrinlarga 1957-yilda Leysester Janubiy Sharq, 1959-yilda Peterborough, 1968-yilda Nelson va Koln va 1970-yilda Rosendale - uchinchi Bromwich uchun Parlament a'zosi (MP) etib saylanganidan oldin 1973-yilda oʻrinbosari sayloviga uchradi[10]  U saylov okrugini 27 yil davomida ta'kidladi.

1974-yilda Boutroyd hukumatga yordamchi boʻlib tayinlandi. 1975-yilda u 1977-yilda ozod boʻlmaguncha, oʻsha paytdagi Yevropa umumiy assambleyasining (YeXHT) hukumat tomonidan tayinlangan a'zosi boʻldi[12][13][14][15].. 1979-yilda u 1981-yilgacha Tashqi ishlar boʻyicha tanlangan qoʻmita a'zosi va 2000-yil 1-yanvargacha raislar panelini tashkil etdi[16]. 1981-yildan 1987-yilgacha Labour partiyasi Milliy ijroiya qoʻmitasi (NEC) a'zosi[16] va 1983-yildan 1987-yilga qadar Commons palatasi komissiyasi a'zosi boʻlgan[17].

Boothroydning ayollar kutubxonasidagi matbuot oratoriga kirgan poyabzalXotin-qizlar kutubxonasi

1987-yilgi umumiy saylov soʻng Boutroyd Spiker Bernard Weatherill vitse-spiker boʻldi. Britaniya tarixida Betty Harvi Anderson keyin ikkinchi ayol vitse-spiker boʻldi. 1992-yilda u bu lavozimda birinchi ayol boʻlib, Spiker etib saylandi. Boutroydning an'anaviy Spikerning Wigini kiyishi kerakmi yoki yoʻqmi, degan munozaralar boʻlib oʻtdi. U buni qilmaslikni tanladi, lekin keyingi ma'ruzachilar paroki kiyishni yoki olmaslikni tanlash erkinligini aytdi; hech kim oʻsha paytdan beri buni qilmagan[18]. U Spiker sifatida qanday murojaat qilinishi kerakligi toʻgʻrisidagi munozaraga javob berish uchun Boutroyd: "Meni Madam deb atayin"[19].

1993-yilda hukumat Maastricht shartnomasi Ijtimoiy bob'limi boʻyicha ovoz berish (Spriker Denisonning qoidalariga muvofiq amalga oshirilgan) foydalanganligi sababli ovoz berdi. Keyinchalik uning ovoz berish talab qilinmaganligi aniqlandi, chunki ovozlar notoʻgʻri hisoblangan va Hukumat bir ovoz bilan gʻalaba qozongan[20][21]. U yoshlarni siyosatga qiziqtirishga undashni xohlagan va 1990-yillarda BBCning shanba kuni ertalabgi bolalar dasturi Live & Kickingda maxsus mehmon sifatida paydo boʻldi[22]. Har hafta Bosh vazirning savollari yakunlashda uning imzoli motto "Vaqt tugadi!" deb nomlangan[3].

2000-yil-12 iyul kuni Bosh vazirning savollaridan soʻng, Boutroyd Commons palatasiga yoz ta'tilidan keyin Speaker lavozimidan iste'foga chiqishini e'lon qildi. Oʻsha paytdagi Bosh vazir Tony Blair uni "umumiy institut" deb atagan. Blerning oldingi Jon Mayjor uni "oʻzgacha ma'ruzachi" deb tasvirlagan[23]. U Spiker lavozimidan iste'foga chiqdi va 2000-yil 23 oktabrda deputatlik lavozimidan iste'foga chiqdi.

Hayotdagi tengdoshlik va keyingi faoliyat

Boutroyd 1993-yilda London shahar universiteti tomonidan Fuqarolik huquqi faxriy doktori (Hon DCL) bilan taqdirlandi. U 1994-yildan 2006-yil oktyabrgacha Ochiq universitet kansleri boʻlib, oʻzlarining ba'zi shaxsiy hujjatlarini universitet arxivlariga ehson qildi. 1995-yil mart oyida u ochiq universitetdan Universitet doktori (DUniv) sifatida faxriy darajaga sazovor boʻldi. 1999-yilda u Oksforddagi Sent-Hyu kollejining faxriy a'zosi etib tayinlandi[24]. Boothroydning ikkita portretlari 1994-yil va 1999-yildan buyon parlament san'at toʻplamining bir qismi boʻlgan[25].

2001-yil 15-yanvarda u West Midlands Countydagi Sandwell Baroness Boutroyd unvonini olgan holda hayotga teng boʻlgan. Uning avtobiografiyasi shu yili nashr etilgan. 2005-yil aprel oyida u Qiroliyaning shaxsiy sovgʻasida berilgan "Merit" ordeniga (OM) tayinlandi.

Boothroyd 2009-yilda Shamol va Yoritish Jamiyatining (FSLL) faxriy a'zosi etib tayinlandi[26] va u Oksforddagi St Hugh's College va Cambridgedagi St Edmund's Collegening faxriy aʼzosi boʻldi[27]. U Sharqiy Londondagi Dagenham Jo Richardson Jamiyat maktabi patroni va NBFA keksalarga yordam berish prezidenti edi. U bir muddat sanoat va parlament trusti vitse-prezidenti boʻlgan.

2011-yil yanvar oyida Boothroyd, Bosh vazir oʻrinbosari Nik Kleggning yuqori palata a'zolarining bevosita saylanishi uchun rejalari Buyuk Britaniyani konstitutsiyaviy tartibsizlikka olib kelishi mumkinligini aytdi: "Bu behuda halokatli. Bu toʻgʻri oʻylab koʻrilmagan halokatdir". U saylangan Lordlar Commonsga raqobatlashishidan xavotirlangan va ikkalasi oʻrtasida hokimiyat kurashlarini xavf ostiga qoʻyadi[28].

Shaxsiy hayot va oʻlim

Boutroyd turmush qurmagan va bola-chaqalari ham boʻlmagan[29][30]. U 60 yoshlarida Kiprda ta'tilda boʻlganida paragliding boshlagan. U xobbiyani "qizil va tinch" va "qorib ketadigan" deb tasvirlagan[31]. 1995-yil aprel oyida Boutroyd Marokada ta'tilda boʻlganida, 20 yil ichida mamlakatda eng katta boʻron boʻlib, Atlas togʻlari tuzoqqa tushdi. Uning mashinasi yer yugurishi natijasida harakatsiz boʻldi; u va sayohatchilar guruhi toʻqqiz soat davomida loy va maydonlar orqali yurishdi, keyin ularni qutqarishdi[32][33].

Boutroyd 2023-yil-26 fevral kuni Kembridj Addenbrooke shifoxonasi 93-yoshida vafot etdi[34]. Uning oʻlimi keyingi kuni Qonunchilik palatasi raisi Lindsey Hoyl tomonidan e'lon qilindi[3][35]. Uning dafn marosimi 29-mart kuni Kambridjshirning Thriplow shahridagi St. George cherkovida boʻlib oʻtdi; u oʻzining oxirgi yillarida qishloqda yashardi[36]. Hoyle, Bosh vazir, Rishi Sunak va muxolifat rahbari Keir Starmer ishtirokchilar orasida boʻlishdi, va uning yaqin doʻsti, aktrisa Dame Patricia Rutledge kuyladi[15][37].

Coat of arms of Betty Boʻthroyd
Notes
Granted 8 October 1993 by Conrad Swan, Garter King of Arms[38].
Coronet
A Coronet of a Baroness
Escutcheon
Gules, a representation of the mace of the Speaker of the House of Commons palewise Or surmounted in base by a rose Argent barbed and seeded Proper over all on a fess Gold an owl guardant Proper between two millrinds Sable.
Motto
I Speak To Serve[39][40]
Orders
Order of Merit since 2005.
Other elements
Atop the lozenge is a green forget-me-not bow or lovers' knot which indicates that she never married.
Symbolism
The mace is a symbol of Parliament, and thus represents Lady Boothroyd's role as Speaker of the House of Commons. The white rose represents Lady Boothroyd's home county of Yorkshire, while the owl represents her alma mater, Dewsbury Technical College. The millrinds refer to her constituency of West Bromwich because they symbolise the industrial revolution, which is a dominant part of that area's history. Her motto can be explained in her own words: I only speak when I've got something to say, and when I've something to say, I'm trying to serve my country, and to serve the philosophy that I cherish very much. The green bow atop of the crest (forget-me-not bow or lovers' knot) indicates that she has not been married[41][42].

F'rorij darajalari

Boutroyd siyosiy faoliyati uchun kamida sakkiz faxriy darajalarga ega boʻldi,[43] shu jumladan:

Boutroyd 1994-yilda Nyunham kollejining faxriy a'zolari etib tayinlandi[49].

Jamoat

  1. ↑ Journals of the House of Commons, 1992–1993 — 2 uk/Journals/HCJ_volume_249.pdf-bet. 
  2. ↑ „Miss Betty Boothroyd“. Parliamentary Debates (Hansard). Qaraldi: 2021-yil 13-may.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Morris, Sophie. „Baroness Boothroyd, first female Speaker of the House of Commons, has died aged 93“. Sky News (2023-yil 27-fevral). Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  4. ↑ „Parliamentary career for Baroness Boothroyd – MPs and Lords – UK Parliament“ (en). Parliament of the United Kingdom. Qaraldi: 2021-yil 13-may.
  5. ↑ „Betty Boothroyd: To Parliament and beyond“. BBC (2001-yil 24-oktyabr). 2009-yil 24-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 21-yanvar.
  6. ↑ „Betty Boothroyd Biography |“. 2019-yil 19-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 19-iyul.
  7. ↑ „Baroness Boothroyd“. UK Parliament Website. Parliament of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 19-fevral.
  8. ↑ Political Correspondent. Sir Victor Raikes Resigns Seat. The Times (1957-yil 9-noyabr).
  9. ↑ Betty Boothroyd Autobiography Paperback – 3 Oct 2002 (synopsis). ASIN 0099427044. 
  10. ↑ 10,0 10,1 „Exhibition: Betty Boothroyd“. Open University. Qaraldi: 2022-yil 3-may.
  11. ↑ „London Borough Council Elections 7 May 1964“. London Datastore. London County Council. 2022-yil 24-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-may.
  12. ↑ „EUROPEAN PARLIAMENT (MEMBERSHIP) (Hansard, 1 July 1975)“. Parliamentary Debates (Hansard) (1975-yil 1-iyul). 2017-yil 16-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 13-yanvar.
  13. ↑ „EUROPEAN PARLIAMENT (MEMBERSHIP) (Hansard, 1 March 1977)“. Parliamentary Debates (Hansard) (1977-yil 1-mart). 2017-yil 16-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 13-yanvar.
  14. ↑ Langdon, Julia. „Lady Boothroyd obituary“ (en-GB). The Guardian (2023-yil 27-fevral). Qaraldi: 2023-yil 29-mart.
  15. ↑ 15,0 15,1 „Sunak and Starmer pay tribute to Betty Boothroyd at funeral of first woman speaker“ (en). The Independent (2023-yil 29-mart). Qaraldi: 2023-yil 29-mart.
  16. ↑ 16,0 16,1 „Baroness Boothroyd“. UK Parliament – MPs and Lords. Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  17. ↑ Tominey, Camilla. „Betty Boothroyd, first female Speaker, dies aged 93“. The Telegraph (2023-yil 27-fevral). Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  18. ↑ BBC Parliament coverage of the election of the Speaker of the House of Commons, 22 June 2009;
  19. ↑ „British Parliament's New Speaker Says 'Call Me Madam'“. The Christian Science Monitor (1992-yil 29-aprel). Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  20. ↑ „Madam Speaker's career“. BBC News (2000-yil 12-iyul). Qaraldi: 2022-yil 3-may.
  21. ↑ Rentoul, John. „The House of Commons is so divided on Brexit it has had its first tied vote for decades“. The Independent (2019-yil 4-aprel). Qaraldi: 2022-yil 3-may.
  22. ↑ „Broadcast – BBC Programme Index“. BBC (1997-yil fevral). 2014-yil 29-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 3-may.
  23. ↑ „Boothroyd praised as 'national institution'“. BBC News (2000-yil 12-iyul). 2014-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 19-noyabr.
  24. ↑ „The Rt Hon. Baroness Boothroyd OM“. St Hugh's College, Oxford. 2019-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 25-mart.
  25. ↑ „Artwork – Baroness Boothroyd“. UK Parliament. 2017-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-iyul.
  26. ↑ „House Heroes“. PoliticsHome.com (2016-yil 23-noyabr). 2019-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 25-mart.
  27. ↑ „St Edmund's College – University of Cambridge“ (en). st-edmunds.cam.ac.uk. 2018-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 10-sentyabr.
  28. ↑ Kirkup, James. „Betty Boothroyd attacks Nick Cleggʻs 'destructive' Lords reform“ (2011-yil 16-yanvar). 2011-yil 20-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-iyul.
  29. ↑ Langdon, Julia. „Lady Boothroyd obituary“ (en-GB). The Guardian (2023-yil 27-fevral). Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  30. ↑ „Betty: I refused three marriage proposals“ (en-GB). Belfast Telegraph. Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  31. ↑ McSmith, Andy. „Superstar who ruled MPs with an iron rod and a ready wit“. The Daily Telegraph (2000-yil 12-iyul). 2019-yil 30-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 5-aprel.
  32. ↑ „Superstar who ruled MPs with an iron rod and a ready wit“. The Daily Telegraph (2000-yil 13-iyul).
  33. ↑ „Madam Speaker's career“. BBC News.
  34. ↑ Tominey, Camilla. „Betty Boothroyd, first female Speaker, dies aged 93“. The Telegraph (2023-yil 27-fevral). Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  35. ↑ „Former Commons Speaker Betty Boothroyd dies“. BBC News (2023-yil 27-fevral). Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  36. ↑ „Betty Boothroyd: Funeral held for first woman Commons Speaker“. BBC News (2023-yil 29-mart). Qaraldi: 2023-yil 29-mart.
  37. ↑ „Betty Boothroyd: Funeral held for first woman Commons Speaker“ (en-GB). BBC News (2023-yil 29-mart). Qaraldi: 2023-yil 30-mart.
  38. ↑ „Grant of Arms: Betty Boothroyd 1993“. Stephen Plowman – Heraldry Online (2024-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 6-yanvar.
  39. ↑ Debrett's Peerage & Baronetage, 145 Kidd, Charles: , Debrett's, 2008 — 150-bet. ISBN 978-1-870520-80-5. 
  40. ↑ „House of Commons Speaker's Residence“. C-SPAN. 2019-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-fevral.
  41. ↑ „Lords fail to find house room for Lady Boothroyd's crest“. The Daily Telegraph (2001-yil 28-yanvar). 2019-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-fevral.
  42. ↑ „Baroness Boothroyd on her official portrait as Commons Speaker by Andrew Festing“ (2017-yil 27-aprel). 2019-yil 8-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 31-mart.
  43. ↑ „The Rt Hon. the Baroness Boothroyd OM“. David Nott Foundation. 2023-yil 27-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 27-fevral.
  44. ↑ „Honorary graduates chronological“. City, University of London. 2013-yil 14-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-iyul.
  45. ↑ „Selected Honorands“ (2013-yil 22-fevral). 2017-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-iyul.
  46. ↑ „Archived copy“. 2017-yil 8-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 27-may.
  47. ↑ „Honorary degrees“ (1995-yil 21-iyul). 2017-yil 29-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-iyul.
  48. ↑ „2003 – Betty Boothroyd to be awarded honorary degree – University of St Andrews“. st-andrews.ac.uk. 2015-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-iyul.
  49. ↑ „Honoray Fellows“. Newnham College – University of Cambridge. 2022-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 29-sentyabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Betty_Boʻthroyd&oldid=1227363" dan olindi