Berat Albayrak
Berat Albayrak (1978-yil 21 fevralda tugʻilgan, Istanbul ) - turkiyalik tadbirkor va siyosatchi. Albayrak,Turkiyaning energetika va tabiiy resurslar vaziri va Turkiya xazina va moliya vaziri lavozimlarida ishlagan. 2015-yil iyun va 2015-yil noyabr oylarida boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Adolat va taraqqiyot partiyasining deputati sifatida parlamentga kirgan Albayrak, 2015-2018-yillarda Energetika va tabiiy resurslar vaziri boʻlib ishlagan. U 2018-yil 10 iyuldan 2020-yil 10 noyabrgacha Gʻaznachilik va moliya vaziri lavozimida ishlagan[1]. U Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻanning qizi Esra Erdoʻgʻan bilan turmush qurgan.
Erta hayot va ta'lim
Berat Albayrak 1978-yil 21-fevralda Istanbulda tavallud topgan. Otasining ismi Sadiq, onasining ismi Kiymet. U asli Trabzonlik. Boshlang‘ich ta’limni Fındikzade boshlang‘ich maktabida, o‘rta ta’limni esa Fotih o‘g‘il bolalar litseyida tamomlagan.
1999-yilda Istanbul universitetining ingliz tilidagi biznes boshqaruvi boʻlimini tamomlagandan soʻng, 2004-yilda Nyu-Yorkdagi Peys universitetining Lubin biznes maktabida moliya boʻyicha magistrlik darajasini tamomladi. 2011-yilda Kadir Has universitetining Bank va moliya boʻlimida “Elektr energiyasi ishlab chiqarish va moliyalashtirish” mavzusidagi dissertatsiya bilan doktorlik darajasini oldi[2][3].
Karyera
Professional faoliyatini 1996-yilda boshlagan. 1999-yilda “Chalik Holding”ga qoʻshilgan. 2002 yildan 2006-yilgacha kompaniyaning AQShdagi ofisida moliya direktori lavozimida ishlagan. 2006-yilda AQShdan Turkiyaga qaytgan Albayrak avvaliga Moliya boʻyicha Bosh direktor oʻrinbosari, soʻngra 2007-yilda Bosh direktor lavozimini egalladi. 2007-yilda taxminan 1 milliard dollarlik talab bilan Turkiyaning birinchi xoldingi 200 million dollarlik Evro Obligatsiyaning chiqarilishini boshqargan. 2008-yilda u EBITDA qiymatidan 34 barobar koʻp sotuv narxi bilan Turkiyadagi eng yuqori xorijiy kompaniya savdosiga erishdi. U 2007-2008-yillar oraligʻida Turkiyaga 1 milliard dollarga yaqin toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy sarmoya kiritilishiga hissa qoʻshdi. Berat Albayrak 2013-yil oxirida xususiy sektorni tark etdi va Sabah gazetasida sharhlovchi boʻlib ishladi. Xuddi shu davrda Marmara universitetida bank va moliya fanidan dars bergan. Shuningdek, u ko‘plab nodavlat tashkilotlarda turli lavozimlarda ishlagan.
Siyosiy martaba
2015-yil 7-iyun kuni boʻlib oʻtgan saylovda Adolat va taraqqiyot partiyasidan parlament deputati sifatida Turkiya Buyuk Millat Majlisiga kirdi. 2015-yil 12-sentyabr kuni boʻlib oʻtgan AK Partiyaning 5. Navbatdagi Qurultoyida Markaziy Qaror Qabul qilish va Ijroiya Kengashi (MKYK) roʻyxatida faoliyat olib bordi. 2015-yil 1-noyabrda boʻlib oʻtgan umumxalq saylovlaridan soʻng 64-hukumat tarkibida Energetika va tabiiy resurslar vaziri boʻldi. U 65-Hukumatda Energetika va tabiiy resurslar vaziri lavozimini davom ettirdi. 2017-yil 21-may kuni boʻlib oʻtgan AK Partiya 3-Favqulodda Kongressida yana bir bor Markaziy Qaror Qabul qilish va Ijroiya Kengashi (MKYK) roʻyxatida ishladi. 2017 yilgi konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritish boʻyicha referendumda prezidentlik tizimi qabul qilingandan soʻng 2018-yilgi umumxalq saylovlaridan soʻng prezidentlik tizimining birinchi kabineti boʻlgan 66-Hukumatda Gʻaznachilik va moliya vaziri boʻldi. 2018-yil 12-sentabrda Turkiya boylik jamg‘armasi raisi vazifasini bajaruvchi bo‘ldi. 2018-yil 2-oktabrda Prezident farmoni bilan Mudofaa sanoati ijroiya qo‘mitasiga tayinlangan.
Berat Albayrak 2018-yil 15-iyulda prezident farmoni bilan Oliy Harbiy Kengash (YAS) aʼzoligiga saylangan edi, 2020-yilning 8-noyabrida sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli Gʻaznachilik va Moliya vaziri lavozimidan isteʼfoga chiqdi.
Energetika vaziri lavozimida ishlagan
Neft qidiruvi doirasida Turkiyaning birinchi samolyotga asoslangan tortishish-magnit ma'lumotlar yigʻilishi Shemdinli, Cizre, Van va Siirtni qamrab olgan keng hududda amalga oshirildi. Bu davrda Turkiyaning birinchi chuqur burgʻulash ishlari Hakkarining Chukurja shahrida 4500 metr chuqurlikda amalga oshirildi. Oʻsha kuni qilingan qadamlar natijasida Shirnak/Gabardagi Turk Neft Korporatsiyasi (T.O.) kuniga 60.000 barrel neft ishlab chiqaruvchi kompaniyaga aylandi. (Ayni kon uchun kunlik 100 ming barrel ishlab chiqarish maqsadiga tez orada erishilishi bildirildi.) Energiya va tabiiy manbalar vazirligi tomonidan tayyorlangan hisobotda, energiyaning muhim nuqtasi boʻlgan Gabarda neft ishlab chiqarishning 2024-yil oxiriga kelib "63 quduqda kuniga 58 ming barrel"ga yetib, Turkiyaning neft iste'molining 6 foiziga erishilgani ma'lum qilindi.
G‘aznachilik va moliya vazirligi lavozimida ishlagan
U inflyatsiyaga qarshi kurashish uchun monetar va fiskal siyosat bo‘yicha amalga oshirgan islohotlari bilan bir yil ichida inflyatsiyani 25 foizdan bir xonali raqamga tushirdi. COVID-19 davrining qiyin sharoitlariga qaramay, u inflyatsiyani 11% atrofida ushlab turdi. U lavozimga kelganida 57 milliard dollarni tashkil etgan joriy hisob kamomadini bir yil ichida yopdi. Turkiya iqtisodiyoti 2019-yil davomida 5,3 milliard dollarlik joriy balans profitsitiga erishdi.
Manbalar
- ↑ „Son dakika haberi: Berat Albayrakʻtan istifa paylaşımı! İletişim Başkanlığı: Görevden af talebi kabul edildi“ (Türkçe).
- ↑ Ant, Onur. „Turkey Economy Czar Albayrak Quits Job, Adding to Turmoil“. Bloomberg LP (8-noyabr 2020-yil). Qaraldi: 8-noyabr 2020-yil.
- ↑ Gauthier-Villars, David. „Turkish Finance Minister Berat Albayrak Steps Down“. WSJ. Qaraldi: 8-noyabr 2020-yil.