Kontent qismiga oʻtish

Bazarbay Serekeev

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Bazarbay Serekeev
Haqiqiy ismiBazarbay Serekeev
Tavalludi 1942-yil
Kegeyli tumani, Qoraqalpogʻiston bayrogʻi Qoraqalpogʻiston
Vafoti 2017-yil
Millati qoraqalpoq
Sohasi jivopis rassom
Mashhur suratlari “Orol musibati” (2008)
“Oila” (1972)
Mukofotlari Berdaq nomidagi davlat mukofoti sovrindori

Bazarbay Serekeev (1942—2017) - qoraqalpoq jivopis maktabining yirik vakili va belgili tasvirlash san'ati namoyondalarining biri. U 1942-yili Qoraqalpogʻiston Respublikasi Kegeyli tumanida tugʻilgan. Uning ijodkorligi oʻz oldiga bir san'at boʻlib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi tasvirlash san'ati rivoji tarixiga hissa qoʻsha olgan xudojniklar safidan oʻrin olgan. U oʻzining hayoti davomida tinimsiz mehnat etishi va faol tajribasi orqali tasviriy san'at rivojlanishiga katta hissa qoʻshdi va uning ijodkorligi keyingi avlod uchun yorqin namunadir[1].

Faoliyati

U ijodkorligini 1962-yildan, ya'ni Toshkent shahridagi P.P.Benkov nomidagi kasb-hunar bilim yurtini tugallap, Nukusga qaytib kelganidan soʻng boshladi. Nukus ishlab chiqarish ustaxonalarida oʻz ishini boshlash bilan bir qatorda, qoraqalpoq tasviriy san'at yoʻlida ham faoliyat yurgizdi va shu tariqa oʻz ishlarida alohida bir olamni yarata oldi. Bunda xudojnik xalq san'ati, Ona Vatanimiz tarixi, urf-odatlariga boʻlgan ixlosi va muhabbatini namoyish etdi. Yillar davomida faqat oʻziga tegishli xusnixat, jivopis ishlashda oʻzgacha usullarni shakllantirdi. Uning mehnatlari rasm solish shakllari va koloritik yechimlari bilan taniqli.

U 1977-yildan e'tiboran Oʻzbekiston xudojniklari ijodiy birlashmasi a'zosi sifatida koʻplab koʻrgazmalarida faol ishtirok etdi. Koʻrgazmalarda uning bir qator ishlari Qoraqalpogʻiston va Oʻzbekistonning turli xil shaharlarida, shu jumladan, Rossiya, Boshqirdiston, Dogʻiston, Tatariston, Qozogʻistonda namoyish etildi. Eng yaxshi va sifatli kartinalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi tarixi va madaniyati muzeyi, Qoraqalpoq Davlat I.V.Savitskiy nomidagi san'at muzeyi, Oʻzbekiston kasb-hunar akademiyasi Qoraqalpogʻiston filiali jamgʻarmalarida saqlanmoqda.

Mukofotlari

U Oʻzbekistonda mavjud boʻlgan deyarli barcha unvon va mukofotlarning sohibi. 1984-yili Qoraqalpogʻiston Respublikasi Berdaq nomidagi davlat mukofoti bilan „Nevara“, „Traktorchilar“, „Qizil uy“ asarlari uchun mukofotlangan. 2000-yili „Doʻstlik“ ordeni bilan, 2002-yili Qoraqalpogʻiston Respublikasiga xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi, 2008-yili Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining kumush medali va 2012-yili – oltin medali bilan, 2015-yili Qoraqalpogʻiston xalq rassomi unvoni bilan taqdirlangan. Uning rasmlari Toshkentda, Yevropa, Osiyo va Afrikadagi koʻplab galereyalarda saqlanadi. Ulardan eng mashhurlari „Orol musibati“ (2008), „Kichik dutorchi“ (1971), „Qizim ustalari“ (1973), „Oila“ (1972). Savitskiy nomidagi muzeyda 84 ta surat Bozorboynikidir.

Bozorboyning Savitskiy bilan birinchi tanishuvi 1970-yilda Nukusdagi badiiy koʻrgazmada boʻlgan. Shu paytda 4-kurs talabasi oʻzining dastlabki toʻrtta ishini taqdim etdi. "Savitskiy mening asarlarimga qaradi va soʻradi: „Ularni oʻzingiz yozganmisiz?“, men „ha“ deb javob berdim. Shundan soʻng u uchta rasm sotib oldi va koʻproq chizishim kerakligini aytdi. U rassomchilik boʻyicha oʻz tavsiyalarini berdi. Uning soʻzlari meni ilhomlantirdi, ijodim yanada kuchaydi. Biz Savitskiyni qoraqalpoq rassomlik maktabining asoschisi deb bilamiz, – deydi Serekeev[2].

Manbalar

  1. ↑ „Серекеев Базарбай (1942)“. 2024-yil 28-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 13-oktabr 2023-yil.
  2. ↑ „Савицкий и каракалпакские художники“. Central Asian Analytical Network (CAAN). Qaraldi: 13-oktabr 2023-yil.[sayt ishlamaydi]