Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Bavariya: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
#YOʻNALTIRISH[[Bavariya]]
{{Maʼmuriy birlik
|Rang1                            = {{rang|Germaniya}}
|Oʻzbekcha nomi                =  Bavariya
|Asl nomi            =  Freistaat Bayern
|Gerb                            = Coat of arms of Bavaria.svg
|Bayroq                            = Flag of Bavaria (lozengy).svg{{!}}border
|Gerb kengligi                    =
|Bayroq kengligi                    =
|Gerb taʼrifi                  =
|Bayroq taʼrifi                  =
|Mamalakat                          = [[Germaniya]]
|Maqomi                          = [[Olmoniya yerlari|Yer]]
|Tegishli hudud                        =
|Tarkibida                        =
|Markazi                          = [[Myunxen]] shahri
|Yirik shahari                    =
|Yirik shaharlari                  = [[Myunxen]]
|Asos solingan                      = [[1939-yil]]
|Bekor qilingan                      =
|Rahbari                            =
  |Rahbar ismi                  = Xorst Zeexofer
|Rahbari2                          =
  |Rahbar ismi2                =
|YAIM                              =
  |YaIM yil                        =
  |YAIM oʻrin                    =
  |YAIM jon boshiga    =
  |YAIM jon boshiga oʻrinda=
|Til                            =
|Tillar                            = [[olmon tili|olmon]]
|Aholi                        = 12,584 mln. <small>''(2011-09-30)''</small>
  |Roʻyxatga olingan yil                    =
  |Aholi foizi            =
  |Aholi oʻrinda= 11
  |Zichligi                      = 177,5
  |Zichlig joyi              =
  |Millatlar tarkibi            = [[olmonlar]]
  |Dinlar tarkibi        =  [[masihiylik|xristianlar]]
|Maydoni                          = 70 549
  |Maydon foizi              =
  |Yer maydoni                =
|Yuqori balandligi              =
|Oʻrtacha balandligi                  =
|Quyi balandligi              =
|Kengligi                          =
|Uzunligi                          =
|Xarita                            = Deutschland Lage von Bayern.svg
|Xarita oʻlchami            = 300
|Maʼmuriy birlik xaritasi  =
  |Xarita oʻlchami ае        =
|Soat mintaqasi            =
|Qisqacha                  =
|ISO                        =
|FIPS                      =
|Telefon kodi              =
|Pochta indeksi            =
|Internet domeni            =
|Avtomobil raqami kodi      =
|Sayt                      = http://www.bayern.de www.bayern.de
|TurkumCommons              =
|Izoh                      =
}}
'''Bavariya''' — GFR yeri. Dunay havzasida. Maydoni 70,6 ming km<sup>2</sup>. Aholisi 12,584 mln. kishi (2011). Maʼmuriy markazi — [[Myunxen]] shahri. Bavariya mamlakatning eng baland togʻli qismida. Myunxenda iyulning oʻrtacha harorati 17&nbsp;°C, yiliga 935&nbsp;mm yogʻin yogʻadi. Daryolari Dunay havzasiga mansub, koʻl koʻp. Hududining 1/3 qismi oʻrmon bilan band; togʻ yaylovlari bor.
 
== Tarixi ==
Bavariya hududida olmonarning bavar qabilasi yashagan. 1070—1180-yillar Bavariyada velf qabilasi hukmronlik qilgan. 1180—1918-yillar Vittelsbaxlar sulolasi idora qilgan. [[1806-yil]]dan qirollik va Reyn ittifoqi aʼzosi. [[1871-yil]]dan Olmoniya imperiyasi tarkibida. [[1945-yil]]dan Amerika okkupatsiya zonasi, [[1949-yil]]dan esa GFR tarkibiy qismi.
 
== Iqtisodi ==
Bavariya — industrial-agrar rayon. Elektr energiyasining yarmini GESlar beradi. Urushdan keyingi yillarda [[neft]]ni qayta ishlash (Ingolshtadt, Nyoyshtadt) va neft kimyosi sanoati bunyod etilgan (neft Marsel, Genuya, Triyest portlaridan quvurlar orqali keltiriladi). Bavariya GFR alyuminiy mahsulotining 1/3 qismini beradi (Tyoging). Sanoatning yetakchi tarmogʻi mashinasozlik: elektrotexnika, (Myunxen, Nyurnberg , Erlangen), umumiy mashinasozlik (Augsburg , Ashaffenburg), transport mashinasozligi, jumladan avtomobilsozlik (Myunxen, Augsburg , Ingolshtadt) va samolyotsozlik (Augsburg), aniq mexanika (Nyurnberg). Toʻqimachilik (Xof, Augsburg) va tikuvchilik, oziq-ovqat sanoati ham muhim oʻrin tutadi.
 
== Geografiya ==
'''Landshaft'''
 
Bavariyada yirik nemis landshaftlarining uch qismi mavjud: Shimoliy [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Kalkalpen]] qismi va Bavariya [[Alplar|Alplari]] oʻzlarining goʻzal koʻllari bilan; Dunay daryosigacha choʻzilgan tepalikli Bavariya platosi va turli xil landshaftlarga ega Germaniya oʻrta togʻlari. Sharqda Bavariyaga Frankon oʻrmonining bir qismi, [[Фихтелберг (Горња Франконија)|Fixtel]] togʻi, oberpfeltser-Vald oʻrmonlarining bir qismi (nem. Oberpfälzer Wald) va [[Bemervald]], janubda alplar, gʻarbda Shvabiyaning shtufenland va shimolida [[Spessart (Brohltal)|Spessart]] va [[Ren]] yerlari.
 
Bavariyada koʻplab daryolar mavjud, ularning aksariyati Dunay bilan bogʻliq. Dunay-Evropadagi [[Volga|Volgadan]] keyin ikkinchi yirik Daryo. Daryo oʻzanini kemalar qatnovini taʼminlash uchun joylarda toʻgʻonlar bilan oʻralgan. Bavariyaning shimoli-gʻarbida Mayn daryosi oqadi, uning irmoqlari Franconian oʻrmoni va Fichtelgebirge yon bagʻirlaridan Saale daryosi boshlanadi. Reyn va Dunay havzalari 1992-yilda Reyn-Mayn-Dunay kanali tomonidan birlashtirilgan.
 
Bavariya-koʻllar mamlakati. 1600 ga yaqin koʻllar asosan Alp togʻlari etaklarida toʻplangan. Eng yiriklari: Kimze, Ammerse, Starnberg koʻli, Tegernze, Konygsze; eng chuqurlari Valxense (192 m)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.zensus2011.de/SharedDocs/Aktuelles/Ergebnisse/DemografischeGrunddaten.html?nn=3065474 |sarlavha=statistische Ämter stellen beim Zensus ein Team. |qaralgan sana=28.05.2024 |arxivsana=2014-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140413145258/https://www.zensus2011.de/SharedDocs/Aktuelles/Ergebnisse/DemografischeGrunddaten.html?nn=3065474 }}</ref>.
 
Franconian Alba va janubda Bavariya Alplarida koʻplab kichik karst gʻorlari va vertikal karst konlari mavjud. Eng chuqur shaxta Geburtstagsshaxt (geburtstagsschacht, chuqurligi 698 m). Bavariyaning eng katta gʻori [[Salzgrabenhöhle]] (Salzgrabenhöhle, 9012 m).
 
== Transporti ==
Temir yoʻllari asosan elektrlashtirilgan. Avtomobil yoʻli koʻp, Dunay, Mayn daryolarida kema qatnaydi. Bavariyada Bavariya Fanlar akademiyasi ([[1759-yil]] tashkil etilgan) va 3 ta universitet bor<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
{{Olmoniya yerlari}}
 
{{OʻzME}}
 
[[Turkum:Olmoniya yerlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]  [[Turkum:Germaniya shaharlari]]
 
 
{{germany-geo-stub}}

2026-yil 19-noyabr, 22:37 dagi (joriy) koʻrinishi

Bavariya
Freistaat Bayern

Gerb
Gerb
Bayroq
Bayroq
Yer
Maʼmuriy markazi Myunxen shahri
Yirik shaharlari Myunxen
Asos solingan sanasi 1939-yil
Rasmiy tillar olmon
Aholi 12,584 mln. (2011-09-30) (11-oʻrin)
Zichligi 177,5 kishi./km²
Millatlar tarkibi olmonlar
Dinlar tarkibi xristianlar
Maydoni 70 549 km²
Rasmiy sayti http://www.bayern.de www.bayern.de
Xaritada
Bavariya xaritada

Bavariya — GFR yeri. Dunay havzasida. Maydoni 70,6 ming km2. Aholisi 12,584 mln. kishi (2011). Maʼmuriy markazi — Myunxen shahri. Bavariya mamlakatning eng baland togʻli qismida. Myunxenda iyulning oʻrtacha harorati 17 °C, yiliga 935 mm yogʻin yogʻadi. Daryolari Dunay havzasiga mansub, koʻl koʻp. Hududining 1/3 qismi oʻrmon bilan band; togʻ yaylovlari bor.

Bavariya hududida olmonarning bavar qabilasi yashagan. 1070—1180-yillar Bavariyada velf qabilasi hukmronlik qilgan. 1180—1918-yillar Vittelsbaxlar sulolasi idora qilgan. 1806-yildan qirollik va Reyn ittifoqi aʼzosi. 1871-yildan Olmoniya imperiyasi tarkibida. 1945-yildan Amerika okkupatsiya zonasi, 1949-yildan esa GFR tarkibiy qismi.

Bavariya — industrial-agrar rayon. Elektr energiyasining yarmini GESlar beradi. Urushdan keyingi yillarda neftni qayta ishlash (Ingolshtadt, Nyoyshtadt) va neft kimyosi sanoati bunyod etilgan (neft Marsel, Genuya, Triyest portlaridan quvurlar orqali keltiriladi). Bavariya GFR alyuminiy mahsulotining 1/3 qismini beradi (Tyoging). Sanoatning yetakchi tarmogʻi mashinasozlik: elektrotexnika, (Myunxen, Nyurnberg , Erlangen), umumiy mashinasozlik (Augsburg , Ashaffenburg), transport mashinasozligi, jumladan avtomobilsozlik (Myunxen, Augsburg , Ingolshtadt) va samolyotsozlik (Augsburg), aniq mexanika (Nyurnberg). Toʻqimachilik (Xof, Augsburg) va tikuvchilik, oziq-ovqat sanoati ham muhim oʻrin tutadi.

Landshaft

Bavariyada yirik nemis landshaftlarining uch qismi mavjud: Shimoliy Germaniyaning Kalkalpen qismi va Bavariya Alplari oʻzlarining goʻzal koʻllari bilan; Dunay daryosigacha choʻzilgan tepalikli Bavariya platosi va turli xil landshaftlarga ega Germaniya oʻrta togʻlari. Sharqda Bavariyaga Frankon oʻrmonining bir qismi, Fixtel togʻi, oberpfeltser-Vald oʻrmonlarining bir qismi (nem. Oberpfälzer Wald) va Bemervald, janubda alplar, gʻarbda Shvabiyaning shtufenland va shimolida Spessart va Ren yerlari.

Bavariyada koʻplab daryolar mavjud, ularning aksariyati Dunay bilan bogʻliq. Dunay-Evropadagi Volgadan keyin ikkinchi yirik Daryo. Daryo oʻzanini kemalar qatnovini taʼminlash uchun joylarda toʻgʻonlar bilan oʻralgan. Bavariyaning shimoli-gʻarbida Mayn daryosi oqadi, uning irmoqlari Franconian oʻrmoni va Fichtelgebirge yon bagʻirlaridan Saale daryosi boshlanadi. Reyn va Dunay havzalari 1992-yilda Reyn-Mayn-Dunay kanali tomonidan birlashtirilgan.

Bavariya-koʻllar mamlakati. 1600 ga yaqin koʻllar asosan Alp togʻlari etaklarida toʻplangan. Eng yiriklari: Kimze, Ammerse, Starnberg koʻli, Tegernze, Konygsze; eng chuqurlari Valxense (192 m)[1].

Franconian Alba va janubda Bavariya Alplarida koʻplab kichik karst gʻorlari va vertikal karst konlari mavjud. Eng chuqur shaxta Geburtstagsshaxt (geburtstagsschacht, chuqurligi 698 m). Bavariyaning eng katta gʻori Salzgrabenhöhle (Salzgrabenhöhle, 9012 m).

Temir yoʻllari asosan elektrlashtirilgan. Avtomobil yoʻli koʻp, Dunay, Mayn daryolarida kema qatnaydi. Bavariyada Bavariya Fanlar akademiyasi (1759-yil tashkil etilgan) va 3 ta universitet bor[2].

  1. ↑ „statistische Ämter stellen beim Zensus ein Team.“. 2014-yil 13-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 28-may.
  2. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil