Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Бавария

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
(Bavariadan yoʻnaltirildi)
Бавария
Фреистаат Баерн

Герб
Gerb
Байроқ
Bayroq
Ер
Маъмурий маркази Мюнхен шаҳри
Йирик шаҳарлари Мюнхен
Асос солинган санаси 1939-йил
Расмий тиллар олмон
Аҳоли 12,584 млн. (2011-09-30) (11-ўрин)
Зичлиги 177,5 киши./км²
Миллатлар таркиби олмонлар
Динлар таркиби христианлар
Майдони 70 549 км²
Расмий сайти ҳттп://www.баерн.де www.баерн.де
Харитада
Bavariya xaritada

Бавария — ГФР ери. Дунай ҳавзасида. Майдони 70,6 минг км2. Аҳолиси 12,584 млн. киши (2011). Маъмурий маркази — Мюнхен шаҳри. Бавария мамлакатнинг энг баланд тоғли қисмида. Мюнхенда июлнинг ўртача ҳарорати 17 °C, йилига 935 мм ёғин ёғади. Дарёлари Дунай ҳавзасига мансуб, кўл кўп. Ҳудудининг 1/3 қисми ўрмон билан банд; тоғ яйловлари бор.

Тарихи

Бавария ҳудудида олмонарнинг бавар қабиласи яшаган. 1070—1180-йиллар Баварияда велф қабиласи ҳукмронлик қилган. 1180—1918-йиллар Виттелсбахлар сулоласи идора қилган. 1806-йилдан қироллик ва Рейн иттифоқи аъзоси. 1871-йилдан Олмония империяси таркибида. 1945-йилдан Америка оккупация зонаси, 1949-йилдан эса ГФР таркибий қисми.

Иқтисоди

Бавария — индустриал-аграр раён. Электр энергиясининг ярмини ГЕСлар беради. Урушдан кейинги йилларда нефтни қайта ишлаш (Инголштадт, Нёйштадт) ва нефт кимёси саноати бунёд этилган (нефт Марсел, Генуя, Триест портларидан қувурлар орқали келтирилади). Бавария ГФР алюминий маҳсулотининг 1/3 қисмини беради (Тёгинг). Саноатнинг етакчи тармоғи машинасозлик: электротехника, (Мюнхен, Нюрнберг , Эрланген), умумий машинасозлик (Аугсбург , Ашаффенбург), транспорт машинасозлиги, жумладан автомобилсозлик (Мюнхен, Аугсбург , Инголштадт) ва самолёцозлик (Аугсбург), аниқ механика (Нюрнберг). Тўқимачилик (Хоф, Аугсбург) ва тикувчилик, озиқ-овқат саноати ҳам муҳим ўрин тутади.

География

Ландшафт

Баварияда йирик немис ландшафтларининг уч қисми мавжуд: Шимолий Германиянинг Калкалпен қисми ва Бавария Алплари ўзларининг гўзал кўллари билан; Дунай дарёсигача чўзилган тепаликли Бавария платоси ва турли хил ландшафтларга эга Германия ўрта тоғлари. Шарқда Баварияга Франкон ўрмонининг бир қисми, Фихтел тоғи, оберпфелцер-Валд ўрмонларининг бир қисми (нем. Оберпфäлзер Wалд) ва Бемервалд, жанубда алплар, ғарбда Швабиянинг штуфенланд ва шимолида Спессарт ва Рен ерлари.

Баварияда кўплаб дарёлар мавжуд, уларнинг аксарияти Дунай билан боғлиқ. Дунай-Эвропадаги Волгадан кейин иккинчи йирик Дарё. Дарё ўзанини кемалар қатновини таъминлаш учун жойларда тўғонлар билан ўралган. Бавариянинг шимоли-ғарбида Майн дарёси оқади, унинг ирмоқлари Франcониан ўрмони ва Фичтелгебирге ён бағирларидан Саале дарёси бошланади. Рейн ва Дунай ҳавзалари 1992-йилда Рейн-Майн-Дунай канали томонидан бирлаштирилган.

Бавария-кўллар мамлакати. 1600 га яқин кўллар асосан Алп тоғлари этакларида тўпланган. Энг йириклари: Кимзе, Аммерсе, Старнберг кўли, Тегернзе, Конйгсзе; энг чуқурлари Валхенсе (192 м)[1].

Франcониан Алба ва жанубда Бавария Алпларида кўплаб кичик карст ғорлари ва вертикал карст конлари мавжуд. Энг чуқур шахта Гебурцтагсшахт (гебурцтагссчачт, чуқурлиги 698 м). Бавариянинг энг катта ғори Салзграбенҳöҳле (Салзграбенҳöҳле, 9012 м).

Транспорти

Темир йўллари асосан электрлаштирилган. Автомобил йўли кўп, Дунай, Майн дарёларида кема қатнайди. Баварияда Бавария Фанлар академияси (1759-йил ташкил этилган) ва 3 та университет бор[2].

Манбалар

  1. ↑ „статистисче Äмтер стеллен беим Зенсус эин Теам.“. 2014-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 28-май.
  2. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил