Bakor Patel
| Bakor Patel | |
|---|---|
| „Gujarat bolalar adabiyoti“ obrazi | |
|
Fayl:Bakor Patel.jpg Bakor Patel — gazeta oʻqiyotgan, salla, kurta va dhotiy kiygan antropomorfik eshki qiyofasida | |
| Ilk bora koʻringan | 1936-yil |
| Soʻnggi bora koʻringan | 1955-yil |
| Muallif(lar) | Hariprasad Vyas |
| Qaysi asardan adaptatsiya qilingan | Teatr spektakllari |
| Dizayner(lar) | Tansukh, Mansukh va V. Ramanuj |
| Umumiy maʼlumotlar | |
| Toʻliq ismi | Bakor Patel |
| Irqi | Eshki (antropomorfik) |
| Jinsi | Erkak |
| Kasbi | Tadbirkor |
| Oilasi | Shakri Patlani (turmush oʻrtogʻi) |
| Aloqador boshqa obraz(lar) | Vaghjibhai Vakil, Hathishankar Dhamdhamiya, Untadiya Vaidya |
| Bolalari | Yoʻq |
| Dini | Hinduizm |
| Kelib chiqishi | Gujarat, Hindiston |
| Millati | Hind |
Bakor Patel — Hariprasad Vyas tomonidan gujarat tilidagi bolalar adabiyoti uchun yaratilgan gapiruvchi hayvonlar haqidagi hikoyalar turkumining bosh qahramoni. Ushbu hajviy hikoyalar Hindistonning Surat shahridagi „Gandiv Sahitya Mandir“ nashriyoti tomonidan haftada ikki marta chop etiladigan „Gandiv“ bolalar jurnalida nashr etilgan. Bakor Patel haqidagi hikoyalar birinchi marta 1936-yilda paydo boʻlgan va 1955-yilgacha nashr etilishi davom etgan[1].
Ushbu qahramon va unga hamroh boʻlgan boshqa antropomorfik (inson xususiyatlariga ega hayvonlar) obrazlar, jumladan, uning rafiqasi Shakri Patlani, gujarat bolalar adabiyotining ramziga aylangan. Hikoyalar Suratlik rassom aka-uka Tansukh va Mansukh tomonidan chizilgan oʻziga xos illyustratsiyalar bilan bezatilgan boʻlib, ular matnning ajralmas qismi hisoblanadi[2].
Syujet va xarakterlar
Bakor Patel — Bombeyda rafiqasi Shakri Patlani bilan yashaydigan oʻrta yoshli tadbirkor eshki qiyofasida tasvirlangan. U Bombeyda Yaponiya firmalari bilan hamkorlik qiluvchi savdo shirkatiga egalik qiladi. Patel 1940- hamda 1950-yillarning yuqori oʻrta tabaqa hayotini kechiradi: uning shaxsiy bungalosi va avtomobili bor. Uning obrazida oʻsha davrning ijtimoiy muhiti yaqqol aks etgan.
Uning doʻstlari davrasi ham turli hayvonlardan tashkil topgan:
- Vaghjibhai Vakil — advokat yoʻlbars;
- Hathibhai Dhamdhamiya — quvnoq fil;
- Untadiya Doctor — tuya qiyofasidagi shifokor;
- Timu Pandit — Pundit (olim) va boshqalar[3].
Hikoyalar mazmunan Bakor Patelning ijtimoiy va oilaviy hayotiga qaratilgan. U biznes safarlariga chiqadi va boʻsh vaqtini oilasi hamda doʻstlari bilan oʻtkazishni yaxshi koʻradi. Bakor Patel har doim oʻz hayotida kichik sarguzashtlar qidiradi va yangi narsalarni sinab koʻrishga intiladi. Garchi uning harakatlari koʻpincha kulgili muvaffaqiyatsizliklar bilan yakunlansa-da, u buni shodlik bilan qabul qiladi va tushkunlikka tushmasdan keyingi sarguzashtga yoʻl oladi[1].
Tarixi va uslubi
„Gandiv“ jurnali 1925-yilda Natvarlal Malvi tomonidan tashkil etilgan. Hariprasad Vyas ushbu hikoyalarni Malvining taklifi bilan yozishga kirishgan. Vyas bosh qahramon ismini oʻzining qarindoshi Bakor Muxidan, uning rafiqasi Shakri Patlani ismini esa oʻz rafiqasining ismidan oʻzgartirib olgan. Muallif ushbu qahramonlarni yaratishda insoniyat jamiyatini hajv qiluvchi rus adabiyoti namunalaridan ham ilhomlangan. Bu haqda Malvi ingliz jurnalisti Ella Vinterning „Red Virtue“ (1933) asari orqali maʼlumotga ega boʻlgan edi[4].
Hikoyalar dastlab oq-qora rangda, keyinchalik esa rangli illyustratsiyalar bilan qayta nashr etilgan. 2009-yilda Mahendra Megani tomonidan tanlangan hikoyalar toʻplami Piyush Joshi tomonidan ingliz tiliga tarjima qilinib, „National Book Trust“ tomonidan nashr etildi.
Taʼsiri va eʼtirofi
Bakor Patel hikoyalari gujarat tili adabiyotida shunchalik muvaffaqiyat qozondiki, u koʻplab boshqa yozuvchilarga ilhom manbai boʻldi. Masalan, Ramanlal Sonining „Galbo Shiyal“ turkumi shular jumlasidandir[5]. Shuningdek, Hindistonda mashhur boʻlgan „Taarak Mehta Ka Ooltah Chahmah“ serialining asosi boʻlgan hajviy rukn ham Bakor Patel yaratgan ijtimoiy hajv anʼanalaridan taʼsirlangan[1].
Mumbayda joylashgan Hindiston milliy teatri (Indian National Theatre) tomonidan Bakor Patel obraziga asoslangan bolalar spektakli ham sahnalashtirilgan[6].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Kothari, Urvish „બકોર પટેલ : એકવીસમી સદીમાં“ (gu). gujarati world (2004-yil 1-mart). Qaraldi: 2015-yil 23-sentyabr.
- ↑ Suresh Joshi. „વ્યાસ હરિપ્રસાદ મણિરાય, Vyas Hariprasad Maniray“ (gu). ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય (2012-yil 16-oktyabr). Qaraldi: 2015-yil 23-sentyabr.
- ↑ The Indian P.E.N., 1955 — 399-bet.
- ↑ Trivedi, Shraddha. ગુજરાતી વિશ્વકોશ, 1st (gu), Ahmedabad: Gujarat Vishwakosh Trust, 2000 — 12–13-bet.
- ↑ Urmila Jhaveri. Dancing With Destiny: Memoir. Partridge Publishing India, 10 February 2014 — 40-bet. ISBN 978-1-4828-1043-1.
- ↑ Lal, Ananda „Indian National Theatre“, . The Oxford companion to Indian theatre. New Delhi: Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0195644463.